Κινδυνεύουν τα κέντρα των μεγάλων πόλεων από τις πυρκαγιές;
Pop ScienceΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Στο νέο επεισόδιο του podcast Pop Science, o Ηλίας Τζηρίτης, Συντονιστής δράσεων για τις δασικές πυρκαγιές της WWF Ελλάς ενημερώνει πόσο πιθανό είναι να μπει μια πυρκαγιά στον αστικό ιστό.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Οι κυβερνώντες επιμένουν να αφιερώνουν στην καταστολή το μεγαλύτερο ποσοστό των πόρων για την αντιπυρική περίοδο. Είναι το 70% και μεταφράζεται συνήθως σε ποσά που φτάνουν κοντά στο δισεκατομμύριο ευρώ. Για την πρόληψη μένει το 30% με το ποσοστό να μην αλλάζει παρά το σταθερά αποτυχημένο αποτέλεσμα, το οποίο είναι πολύ παραγωγτικό.
Για παράδειγμα, οι δασικές περιοχές και ο αστικός ιστός έχουν γίνει ένα με τους πυροσβέστες να πρέπει να έχουν γνώσεις επί της πυρόσβεσης και στα δάση όπως και στις πόλεις δύο τελείως διαφορετικές συνθήκες Μόνο έτσι μπορούν να κάνουν σωστά τη δουλειά τους δίχως να κινδυνεύσουν Το φαινόμενο μίξης οικισμών δασών σημαίνει πως έχουν επαναπροσδιοριστεί οι πρακτικές και οι προτεραιότητες δεδομένεις και της έλλειψης πρόληψης και εκπαίδευσης των πολιτών.
Ή τουλάχιστον αυτό θα έπρεπε να γίνει. Ο Ηλίας Τζιρίτης, συντονιστής δράσεων για τις δασικές πυρκαγιές στη ΒΔΕΘ Ελλάς, ενημερώνει πως όλοι οι Μεσόγειος έχουν το συγκεκριμένο πρόβλημα, το οποίο κάνει αναγκαίες τις αλλαγές σε ό,τι αφορά τις προτεραιότητες της πυρόσβεσης. Αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα, συμβαίνει και σε άλλες νοσοκιακές χώρες.
Η αστικοποίηση των παράλειων και των περιοχών των μεγάλων πόλεων έχει οδηγήσει σε αυτό το φαινόμενο που λέμε η μίξη οικισμών δασών. Και αυτό δεν είναι ένα πρόβλημα που το αντιμετωπίζουμε μόνο εμείς στην Ελλάδα, αυτό το αντιμετωπίζουν και οι Καταλλανοί, και οι Πορτογάλοι και οι Ιταλοί. Το πρόβλημα της δασοπυροσβεστικούς μηχανισμούς σε όλη τη Μεσόγεια.
Αλλάζουν οι προτεραιότητες πυρόσβεσης Το κυρίαρχο δόγμα στη χώρα είναι Προστασία της ανθρώπινης ζωής, προστασία των περιουσιών Και μετά η προστασία των δασικών εκτάσεων από δασικές πυκαγιές Επιμένως καταλαβαίνετε ότι όταν μια πυκαγιά πλησιάζει έναν οικισμό Ο οποίος είναι προετοιμαστός Στον οποίο δεν υπάρχει πρότερο σχεδιασμός πρόληψης Στον οποίο ένας πυροσβέστης νιώθει ανασφαλής αν είναι προετοιμασμένος ή όχι ο οικισμός, αν είναι εκπαιδευμένοι οι πολίτες να ανταποκριθούν σε μια κάτω ανάγκη, τότε η προτεραιότητα είναι να προστατεύσεις τους πολίτες και να προστατεύσεις και τις ποιοσίες τους.
Άρα εκεί κάπου χάνεται και η πραγματική μάχη που πρέπει να γίνεται στο δάσος. Εδώ έχουμε πάρα πολλά βήματα να κάνουμε. Ο νέος νόμος που έχει το όνομα Ενεργή Μάχη ψηφίστηκε φέτος και ήταν η πρώτη φορά που δείξαμε ως χώρα πως αποφασίσαμε επιτέλους να αντιμετωπίσουμε σοβαρά την αντιπυρική περίοδο, αρχής γεννωμένης από τα σχέδια πρόληψης σε επίπεδο οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης.
Κάποια πράγματα πήραν το δρόμο τους, αλλά τελικά φάνηκε πως ήταν πολύ καλό για να είναι αληθινό. Με την αλλαγή Υπουργού πάγωσαν οι εξελίξεις και έτσι εξακολουθούμε να είμαστε 20 με 25 χρόνια πίσω σε ό,τι αφορά το θέμα της πρόληψης. Για την ιστορία, ο Γιάννης Κεφαλογιάννης, ο οποίος ήταν πίσω από το νομοσχέδιο, παρετήθηκε στις αρχές του Απρίλη για την εμπλοκή του ονόματός του στο σκάνδαλο του ΟΠΚΠ.
Έκτοτε, χρέη Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ανέλαβε ο Ευάγγελος Τουρνάς. Αυτό δεν σημαίνει ότι προχώρησε και η ενεργή μάχη. Στην Ελλάδα λοιπόν η πρόληψη παραμένει ακόμα στο στάδιο να πιστούν οι ιδιώτες να καθαρίσουν τις ιδιοκτησίες τους. Κοινότητες ταλαιπωρούνται και τρέχουν να σωθούν από τις φωτιές Ωστόσο οι πολίτες δεν εκπαιδεύονται Επί των όσων πρέπει να κάνουν Σε περίπτωση που φτάσει η φωτιά Δίπλα στο σπίτι τους Ας ακούσουμε λοιπόν τι μας λείπει Για να καταφέρουμε να νιώσουμε ασφαλείς Δεδομένων των περιορισμένων πόρων Που έχουν οι Δήμοι Θα πρέπει να υπάρχουν τοπικά σχέδια Πρόληψης κοπικά γεών Κανένας Δήμος αυτή τη στιγμή στη χώρα Δεν έχει σχέδιο πρόληψης ενώ έχουν αρμοδιότηση δίμη την πρόληψη.
Με το νέο νόμο θεσπίζεται αυτό, άρα πρέπει να δούμε πώς θα υλοποιηθεί κιόλας. Γιατί δεν είναι μόνο να θεσπίσουμε κάτι, αλλά να δούμε και πώς θα υλοποιηθεί. Αν θα υλοποιηθεί στο σύνολό του και αν θα υλοποιηθεί σωστά. Σε αυτό το σχέδιο θα χαρτογραφείται ο κίνδυνος σε κάθε περιοχή και θα τίθενται προτεραιότητες για το που πρέπει να κάνουν οι δίμοι δράσεις πρόληψης.
τα δασαρχεία καταρτίζουν σχέδια αντιπυρικής εμφυστασίας στην περιοχή τους, στην επιχειρηματοδότητά τους και υλοποιούν κάποιες δράσεις μέσω και των προγραμμάτων αντινέρω. Οι Δήμοι θα μπορούσαν να παίξουν έναν ρόλο σε αυτό και κυρίως στο ζήτημα της ενημέρωσης των πολιτών. Δηλαδή τουλάχιστον να ενημερώσουν επαρκώς τους πολίτες τι πρέπει να κάνουν σε περίπτωση της εκκλησίας ανάγκης σε περιοχές οι οποίες είναι υψηλού κινδύνου.
Θα σας πω το παράδειγμα της πρόσφατης πυρκαγιάς στο Κρυονέρι. Πόσοι από τους κατοίκους του Κρυονέρι ξέρουν τι πρέπει να κάνουν όταν η πυρκαγιά ξεκίναγε από την τροσοπηγή και έφτανε στο Κρυονέρι και το τι έπρεπε να κάνουν και το πώς έπρεπε να αντιδράσουν. Το γεγονός ότι δεν μαθαίνουμε ποτέ όσα μπορούν να σώσουν τη ζωή μας σε περίπτωση που η πύρινη λέλαπα φτάσει στην πόρτα μας, δεν υπάρχει δηλαδή ουσιαστική ενημέρωση και εκπαίδευση που θα μας επιτρέψει να αντιδράσουμε αυτοματοποιημένα, δίχως δηλαδή να μας νικήσει το σοκ, έχει μια συνέπεια που δυσχεραίνει περαιτέρω τον δασοπυροσβεστικό μηχανισμό.
Ο δασοπυροσβεστικός μηχανισμός όταν οι κάτοικοι δεν είναι ενημερωμένοι, δεν έχουν σαφές αφήσεις οδηγίες τι να κάνουν, τότε ο προσδοτικός μηχανισμός ασχολείται και με τη διάσωση των κατοίκων, επικρατεί ένα λαλούμ μεταξύ των υπηρεσιών, μεταξύ των κατοίκων και των ανθρώπων που πάνε να κάνουν την κατάσταση και έτσι εκεί κάπου αρχίζει ο στενισμός να φύγει και να μην γίνεται το πραγματικό έργο που πρέπει να γίνεται μέσα στο δάσος, εκεί που πρέπει να σταματήσει η φωτιά.
Κάθε χρόνο προκύπτουν καταγγελίες πολιτών που αναφέρουν πως το 112 τους ενημέρωσε πως πρέπει να εγκαταλείψουν, αλλά όχι και πού να πάνε. Πληροφορία που έτσι κι αλλιώς θα έπρεπε να έχουν πρόχειρη, αλλά δεν δίνεται ούτε την τελευταία στιγμή. Η ΔΕΑ Στην Ομοία συχνά καθοδηγεί σε λάθος σημαία τους πολίτες, με το καταρχάς ζητούμενο που αναφέρεται στην εγκύκλιο της πολιτικής προστασίας, είναι να έχουν αυτοί που απειλούνται σαφείς πληροφορίες για το πού πρέπει να κατευθυνθούν.
Για να βοηθήσει την κατάσταση, ο ειδικός δίνει τα σως. Η φυστάμενη εκκύκλειος της πολιτικής πλασίας αυτή τη στιγμή λέει ότι αν δεν έχετε σαφείς πληροφορίες το πού πάτε, αν δεν έχετε πάλι σαφείς οδηγίες και αν δεν έχετε τον διαθέσιμο χρόνο που απαιτείτε για να φύγετε, είναι προτιμότερο να καθίστε σε μια σκληρή υποδομή που μπορεί να σας φροτεύσει, σε ένα σπίτι το οποίο είναι ανθεκτικό σε ένα χτίριο το οποίο έχει αποφαθεί από πριν ότι είναι ανθεκτικό χτίριο και μπορεί κάποιος να καταφύγει εκεί και αυτό μπορεί να το πει ένα σχέδιο μπορεί να βγει ένα σχέδιο για παράδειγμα ότι οι κάτοικοι αν δεν έχουν διεχρόνω και αν δεν υπάρχουν σαφείς πληροφορίες για το που θα πάνε μπορούν να καταφύγουν για παράδειγμα στην εκκλησία του χωριού που είναι ένα ανθεκτικό χτίριο κατά συνθήκη όπως ξέρουμε στους ελληνικούς οικισμούς στα χωριά μας και είναι στο κέντρο του οικισμού.
Επομένως αυτό θα μπορούσε να το έχει αποφασίσει από πριν ένα σχέδιο και θα πρέπει να το έχει ενημερώσει ο πολίτης ότι πρέπει να κάνετε αυτή την ενέργεια αν συντρέχουν οι συγκεκριμένες προϋποθέσεις ή οι συγκεκριμένοι λόγοι που πρέπει να την κάνετε. Αυτό δυστυχώς δεν το έχουμε καταφέρει σαν κοινωνία και σαν πολιτεία και εκεί είναι ένα πολύ μεγάλο κομβικό σημείο να μπορέσουμε να αλλάξουμε τις προτεραιότητες στην κατάσταση.
Θα μείνουμε στο 112, καθώς έχει εξελιχθεί σε πολυπαθές φαινόμενο με την κατάχρηση που γίνεται, προκειμένου να μην υπάρξουν θύματα, να μας κάνει να θυμόμαστε τον ψεύτιβο σκο μύθο του Εσώπου. Εκείνον δηλαδή που έλεγε συνεχώς ψέματα στους χωρικούς πως θα εμφανιστεί ο λύκος και όταν ο θηρευτής έκανε την επίσκεψή του δεν τον πίστεψε κανείς.
Είναι ο λόγος που πολλοί δεν εγκαταλείπουν τα σπίτια τους ενώ η απειλή είναι υπαρκή. Αυτό έχει μια διπλή ανάγνωση. Σε κάποιες περιπτώσεις είναι πάρα πολύ χρήσιμο και απαραίτητο. Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις οι κάτοικοι μπορεί να συμβάλλουν και στην αντιμετώπιση μιας πυγκαγιάς. Γι' αυτό και πολύ σοφά το καινούριο νομοσχέδιο συστήνει ένα μητρό επικουρικών δυνάμεων.
δηλαδή κατοίκους οι οποίοι μπορούν να έχουν συγκεκριμένες δεξιότητες ή εξοπλισμό, εάν είναι υγραμμένοι σε αυτό το Μητρό και συνοημένοι με το περιοδικό σώμα, μπορούν εκ των προτέρων να βοηθήσουν στην καταπολέμηση μιας δασκηκής πυρκαγιάς. Τα πράγματα είναι διαφορετικά ανάμεσα σε περιοχές με περιοχές. Στην πυρκαγιά του Φενέου, για παράδειγμα στην πρόσφατη πυρκαγιά του Φενέου, Ο ίδιος ο Δήμαρχος έκανε έκκληση σε αγρότες, σε φτηνοτρόφους, σε ανθρώπους που κάνουν γεωλικά μηχανήματα να έρθουν να βοηθήσουν να μην επεκταθεί η πυρκαγιά από το δάσος στις καλλιέργειες των ανθρώπων που θα χάνανε το βιώσι τους.
Αυτό, εάν γίνει οργανωμένα, θα έχει αποτελέσματα γιατί η επαρχία, η περιφέρεια, οι άνθρωποι εκεί είναι πολύ πιο μαθημένοι στις δασκές πηγαγιές και πολλές φορές μπορούν να βοηθήσουν σωστά το μηχανισμό Το 112 αντίθετα είναι πολύ χρήσιμο σε περιοχές στις αστικές ζώνες όπου οι άνθρωποι είναι λιγότερο εξοικειωμένοι με το θέμα των δασκών πηγαγιών και μπορεί να βοηθήσουν σωστα και εκεί να είναι χρήσιμο Το πρόβλημα της Ελλάδας με την πυρόσβεση είναι διαχρονικό.
Όχι γιατί μας λείπουν τα εργαλεία, αλλά επειδή δεν υπάρχει αξιολόγηση όσων συνέβησαν σε κάθε αντιπυρική περίοδο. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να διαπιστώσουμε τι λειτουργήσε, τι θέλει προσαρμογές και τι διαγραφεί. Είναι κάτι που αναφέρεται ως ανάγκη σε όλα τα πορίσματα για τις μεγάλες πυρκαγιές. Ωστόσο οι κυβερνώντες εξακολουθούν να το αγνοούν.
Οι πληροφορίες αναφέρουν πως οι αξιολογήσεις όπως και η αποτίμηση του κόστους καταστολής αποφεύγονται υπό το φόβο της απόδοσης ευθυνών. Έτσι συνεχίζουμε να έχουμε πολυδέδαλο σύστημα και τελικά να μην φταίει κανείς αλλά να χάνουμε συνέχεια τεράστιες εκτάσεις. Ο κύριος Τζιρίτης προειδοποιεί πως αν δεν αλλάξουμε νοοτροπία θα συνεχιστεί η απώλεια των εντός και εκτός εισαγωγικών πνευμόνων μας.
Και γι' αυτό και ο νόμος προβλέπει ότι θα πρέπει να γίνει ταξιολόγηση των μεγάλων περιστατικών δασικών πληκαγιών, ώστε να προκύπτουν διδάγματα. Μέσα σε αυτά τα διδάγματα θα μπορούσε να ήταν και η λειτουργία του 112 στο συγκεκριμένο περιστατικό που θα ερευνηθεί. Ή για το πώς, αν υπήρχαν κενά στο πώς και εμπιστεύτηκε ο μηχανισμός, αν θα μπορούν να βελτιωθούν πράγματα.
Η αξιολόγηση λοιπόν θα πρέπει να έχει ένα χαρακτήρα βελτίωσης του μηχανισμού και όχι τιμωρίας Δυστυχώς όταν λέμε στη χώρα μας αξιολόγηση ή το να ερευνήσουμε αν υπήρχαν κενά εάν μπορεί κάτι να βελτιωθεί δυστυχώς στη χώρα μας μεταφράζεται στο ότι ψάχνουμε κάποιον να τιμωρηθεί και να πει φυλακή Αυτή η πράξη, φύγουμε από αυτή τη λογική Η ποινικοποίηση της επιχειρησιακής δραστηριότητας Δεν θα μας οδηγήσει σε θετικά αποτελέσματα.
Εγώ θα θεωρώ ότι μάλλον θα γίνει το αντίθετο, ότι θα είναι πολύ πιο επιφυλακτικοί και πολύ πιο διστακτικοί οι άνθρωποι στο πεδίο να πάρουν αποφάσεις και να κάνουν αυτό που περιγράψατε, ότι προκειμένου να μην έχουν μετά ποινικές ευθύνες, να προβαίνουν σε ενέργειες που μπορεί να μην είναι και απαραίτητες κατά τη διάρκεια ενός περιστατικού.
Πριν δύο χρόνια, φωτιά είχε φτάσει μέχρι το πάτυμα Χαλανδρίου. Πέρσι μπήκε μέσα στην Πάτρα Εύλογα προέκυψε ένα ακόμα άγχος Πως μια μέρα δεν θα σβήσει από τείχη Γιατί μάλλον δεν σωθήκαμε από την επιτυχημένη στρατηγική αντιμετώπιση Και έτσι θα καούν και τα κέντρα μεγάλων πόλεων Είναι όμως αυτό κάτι που όντως μπορεί να συμβεί Η επερκαγιά έτσι θα πρέπει να υπάρχει συνέχεια καύσης μισήλης.
Η καύση μισήλης ουσιαστικά είναι τα δέντρα, οι θάμνοι, τα χόρτα δασικής καύσης μισήλης. Επομένως νομίζω ότι είναι λίγο υπερβολικό να λέμε ότι θα πηγαίνει από πολυκατοικές σε πολυκατοικία ή από περιοχές σε περιοχή. Μην βλέπετε τις εικόνες στην Καλιφόρνια γιατί οι εικόνες στην Καλιφόρνια όπου επηρεάστηκαν τεράστιες περιοχές είναι και η διαφορετική δομή των οικισμών αλλά και τα υλικά που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή των οικισμών.
Έχουμε πολύ πιο ανθεκτικά υλικά όπως και στην υπόλοιπη Μεσόγειο. Το θέμα εδώ πέρα είναι κατά πόσο έχουμε ερευνήσει παρόμοια περιστατικά στο παρελθόν και τι διεδάγματα έχουμε βγάλει από αυτό. Η ίδια περιοχή περίπου κάτι και το 2009 περίπου με τον ίδιο τρόπο. Δεν έχουμε ένα απόρρισμα, μια έκθυση που να λέει ότι έγιναν αυτά τα πράγματα, έτσι την περιφερθήκε η φωτιά και θα πρέπει στο μέλλον να γίνουν πέντε πράγματα ώστε να αποφύγουμε αντίστοιχες καταστροφές αργότερα, στο μέλλον.
Δυστυχώς βλέπουμε στις περιοχές να καίγονται και ξανακαίγονται και να επαναλαμβάνεται το ίδιο μοτίβο. Θα πούμε πολύ χαρακτηριστικά για την περιοχή της Χίου, για περιοχές της Πυλοπόννησο, για περιοχές Αττικής που συναντούμε συνεχώς το ίδιο μοτίβο πυρκαγιών όπως για παράδειγμα στον Ιμιτό. Εδώ λοιπόν πρέπει να δούμε το πώς θα μελετάμε τις πυρκαγιές και θα παράγουμε διδάγματα προκειμένου να αποτρέψουμε παρόμοιες καταστροφές στο μέλλον.
Είναι γνωστό πως η προστασία της ανθρώπινης ζωής είναι η προτεραιότητα της πυρόσβεσης με το μόνιμο αφήγημα να αναφέρει πως δεν χάθηκαν ζωές. Μόνο που χάνονται. Και σε πρώτο χρόνο αλλά και σε δεύτερο. Αρχικά χάνονται ζωές άλλων ειδών και επί τα αυξάνεται ο κίνδυνος να χαθούν πάρα πολλές ανθρώπινες ζωές στο εγγύς μέλλον από ό,τι εισπνέουμε και το οξυγόνιο που χάνεται.
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι η πυρκαγιά στο Εθνικό Πάρκο του Εύρου, πνεύμονα όχι μόνο των Βαλκανίων αλλά και όλης της Ευρώπης. Ο κύριος Τζιρίτης αποκαλύπτει πως πέραν του κόστου της καταστολής που δεν αποτιμούμε, δεν μετράμε πόσες χιλιάδες ζώα χάνονται κάθε χρόνο ή τις οικονομικές επιπτώσεις από τα δάση που εξαφανίζονται.
Ναι, η αξία των δασικών εκτάσεων αποτιμάται. Οι επιπτώσεις στο ζωικό κεφάλαιο είναι συνήθως στα αρπετά, σε πρωτογενός. σε ζώα δηλαδή που δεν έχουν υψηλή κινητικότητα και δεν μπορούν να αποφύγουν μια πρικαγιά πολύ εύκολα χελώνες, πηδιά και άλλα ζώα τα οποία υπάρχουν στα δάση. Τα θελαστικά και τα πτηνά υπό υποθέσεις πλούνται λιγότερο δεν σημαίνει όμως ότι δεν πλούνται και όλας και ότι από τη στιγμή που χάνουν το ενδιάτημά τους δηλαδή το σπίτι τους ή την περιοχή η οποία ζουν και τρέφονται ότι δεν υπάρχουν επιπτώσεις και σ' αυτό. Δυστυχώς ούτε αυτό το μετράμε στη χώρα μας και δεν μετράμε και τις οικονομικές επιπτώσεις από τα δάση που χάνουμε.
Ξέρετε τα δάση, όποιον περίοδο και να φέρετε, έχουν κάποια οικονομική αξία. Αυτό αποτιμάται. Και θα πρέπει στο κόστος των πυρκαγιών, πέρα από το κόστος των καταστολίων, που ούτε αυτό το ξέρουμε, θα πρέπει να αποτυπούμε και το κόστος των δασικών εκτάσεων που χάνουμε, των αποθήκων άνθρακα που χάνουμε, που είναι αρκετά πολύτιμες στην μάχη που δίνουμε με την κλιματική αλλαγή, αλλά και των άλλων πόρων που χάνονται δευτερογενώς, όπως για παράδειγμα το έδαφος. Όταν έχουμε μετά από μια δασκηπική καγιά διάβρωση, πλημμύρες, φεύγει το έδαφος, γινόμαστε πολύ πιο ευαίσθητοι σαν χώρα στο φαινόμενο της ερμοποίησης και αυτό φέρνει μετά οικολογικές επιπτώσεις μη αναθρέψιμες.
Χιλιάδες ζώα επηρεάζονται από τις δραστηριστικές πηγαγές κάθε χρόνο. Δυστυχώς αυτό όμως δεν αποτελεί αντικείμενο συστηματικής καταγραφής. Γίνονται κάποιες προσπάθειες τελευταίο καιρό και από το δίκτυο Διάστησης Άγριας Ζωής και από την Άνιμα που είναι ένα από τα κέντρα περίθαλψης άγρων ζών προκειμένου να ερευνάται και αυτό, να συλλέγονται τραυματιμένα ζώα και να μπορούν να γίνεται περίθαλψη μετά από τα σκληρές πυρκαγιές.
Αλλά σίγουρα μπορούν να γίνουν πολλά ακόμα πράγματα και να βοηθήσει και η ελληνική πολιτεία προς αυτήν την κατεύθυνση. Η κλιματική κρίση έχει εξελιχθεί στην απόλυτη πολιτική δικαιολογία. Στην πραγματικότητα όμως δεν αρχίζει αυτή της πυρκαγιές. Τις κάνει πιο απρόβλεπτες και εύλογα γίνεται πιο δύσκολη η αντιμετώπιση τους.
Το γεγονός όμως ότι εξακολουθούμε να μην έχουμε σύστημα διοίκησης περιστατικών, μάλλον δεν είναι θέμα κλιματικής αλλαγής. Μοιάζει περισσότερο με ζήτημα πολιτικής απόφασης. για το ότι δίνουμε ακόμα 70% των πόνον μας στην εραστολή και 30% στην πρόληψη, δεν φταίει η κλιματική αλλαγή, είναι ζήτημα πολιτικής απόφασης. Το ότι δεν έχουμε ακόμα ένα σύστημα διοίκησης περιστατικών ή κανόνες εμπλοκής, όπως το βλέπονται στην κοινωνική νομοθεσία, για το περιοριστικό σώμα και για τη συνεργασία του με τους άλλους φορείς, ώστε να βελτιωθεί ο συντονισμός μεταξύ περιοριστικού σώματος και των υπόλοιπων φορέων που είναι αρμόδιοι, δεν φταίει η κλιματική αλλαγή.
Δεν νομίζω ότι η κλιματική αλλαγή μας έχει μαγιέψει προκειμένου να μην παίρνουμε τις σωστές αποφάσεις. Πλέον ότι χάνουμε και δάση τα οποία δεν έχουν μηχανισμό συσκευής αναγέννησης όπως για παράδειγμα το ελάτο δάσος του ΦΝΕΟ που ξέρουμε από τον προτέρων ότι δεν θα έχουμε φυσική αναγέννηση καθώς η ελάτη είναι ένα δάσος ένα είδος το οποίο δεν έχει φυσικό μηχανισμό αποκατάστασης.
Αυτό αν θέλετε είναι και μια επίδραση κλιματικής αλλαγής όπου πλέον οι πυρκαγιές πέρα ότι γίνονται πιο έντονες ανεβαίνουν υψόμετρο, επηρεάζουν είδη τα οποία θεωρούνται σαν παλιότερα πιο ανθεκτικά στις δασικές πυρκαγιές όπως τα Ανατοδάση, όπως τα δάση Μαυροσπέφκης. Είδαμε το 2023 πυρκαγιές σε πολλές περιοχές υψηλών υψομέτρων στα βουνά της Μακεδονίας πράγματα τα οποία δεν ήμασταν συνηθισμένοι τα προηγούμενα χρόνια και αυτό είναι και ένα χαρακτηριστικό, καινούργιο χαρακτηριστικό που φέρνει η κλιματική αλλαγή.
Το σταθερό αφήγημα των αξιωματούχων επί των ευθυνών της κλιματικής αλλαγής αυτό που ζούμε εμπλουτίζεται κάθε καλοκαίρι. Για παράδειγμα, φταίνε τα πουλιά που πέφτουν στα ηλεκτροφόρα καλώδια. Κάτι που όντως συμβαίνει, μαζί όμως με πολλά άλλα που αγνοούμε γιατί καταρχάς η κυβέρνηση αγνοεί τη γενεσιουργό αιτία όλων των φαινομένων και δει σε συνάρτηση με το προφίλ αιτιών.
Τι εννοώ, άκου. Συμβαίνει κι αυτό όμως, συμβαίνει. Όπως υπάρχουν και οι Ρωμανοίς, όπως υπάρχουν και άνθρωποι οι οποίοι θέλουν να αντιεκδικηθούν άλλους ανθρώπους. Να μην ξεχάσουμε περιστατικά ανθρώπων οι οποίοι δεν προσελήφθησαν ως εποχικοί πάλις με το σώμα και έξεχαν προκαγές. άνθρωποι που ήθελαν να κάψουν τη στάνη ή τα χωράφια του γείτονα γίνονται και αυτά.
Εάν κάποιος και διερευνήσει τα αίτια ένα προς ένα θα δει ότι υπάρχουν πάρα πολλά πράγματα. Γι' αυτό λέμε ότι θα πρέπει να γίνεται πολύ σοβαρή ανάλυση των αιτίων και να υπάρχουν και δημόσια διαθέσεις παραδομένα. Αλλά πίσω από την αμέλεια και την πρόθεση να ξέρουμε πάντα ποια είναι η γενοσυρουγός αιτία για κάθε αίτιο. Από τι προέρχεται αυτό.
Ωραία, είναι αμέλεια. Γιατί ποιος είναι ο αμέλειας σε μια περιοχή. Είναι οι εμπισοκόμοι, είναι οι αγρότες, είναι οι άνθρωποι που κάνουν εργασία στην Ήπεθρο όπως για παράδειγμα στο ΦΕΝΕΟ. Και κάθε περιοχή έχει διαφορετικό προφίλ αιτίων. Όταν κάναμε ανάλυση των αιτίων της ΧΑΕΚΤ και ΦΡΟΝΙΑ στο προηγούμενο πρόγραμμα ενημέρωσης βέβαια φελάσματος μαζί με το Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Εκοστημάτων, είδαμε ότι το μεγαλύτερο ποσοστό ενάξεων στην Αχαΐα οφείλεται σε αμέλεια, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό στην Κεφαλονιά οφείλεται σε πρόθεση.
Άρα ο τρόπος με τον οποίο θα αντιμετωπίζαμε δυνητικά στο μέλλον της πυρκαγέρας στην Αχαΐα και στην Κεφαλονιά θα ήταν διαφορετικός τρόπους προσέγγισης. Δεν θα πηγαίναμε, για παράδειγμα, στην Κεφαλονιά με ένα φιλάδι και του λέγαμε προσέχετε, γιατί ξέραμε ότι είναι πρόθεση και η πρόθεση έχει πολύ συγκεκριμένο προφίλ. Η Αττική έχει και αρκετή αμέλεια.
Το δίχτυο παίζει μεγάλο ρόλο στην ανάξη Αττικής και γενικότερα αμέλεια και το δίχτυο νομίζω ότι είναι από τους κύριους λόγους. Πάντα υπάρχουν οι βοσκοί και οι αγρότες που κάνουν καύσεις τις πλέον ακατάλληλες μέρες και όπως υπάρχουν και εκείνοι που ενώ λησομανάει ο άνεμος κάνουν οξυγωνοκολλήσεις. Ήλθε η ώρα να μάθεις τι κάνουν στην Ισπανία όπου αναλύουν τους επιχειρησιακούς και τους κατασταλτικούς τρόπους πάντα σε συνάρτηση με τους κοινωνικούς.
Αν λοιπόν δεν δουλέψουμε ολιστικά το ζήτημα των δασκόπικων αγών δεν θα βρούμε λύση. Όταν λοιπόν δουλεύουμε μόνο στο ζήτημα του καθαρισμού των κοπέδων και στην αυτοτροπή των ποινών Μπορείς όμως να αναλύουμε τα αίτια σε κάθε περιοχή, να δίνουμε δημόσια διαθέσιμα στοιχεία, να δούμε ποιες είναι οι γενεσουργές αιτίες πίσω από τα αίτια.
Να σας πω ένα παράδειγμα. Έχουμε σε μια περιοχή βουσκοφωτιές. Ωραία. Έχουμε χρήση φωτιάς από βουσκούς που θέλουν να διαχειριστούν τα βουσκοτόπια. Ναι, αυτό γινόταν στη Μεσόγειο από αρκετό τον χρόνο. Είναι ένα διαχειριστικό εργαλείο. πώς μπορούμε να συμπάξουμε με τον βοσκό ο οποίος θέλει να κάνει αυτό το πράγμα για να έχει βοσκότοπο για τα ζώα του αλλά από την άλλη να μην βάζει ανεξέλεξες πικαγιές που είναι ένα αίτιο.
Εκεί πρέπει να δούμε το πώς μπορούμε να βοηθήσουμε για παράδειγμα να κάνουμε προδιαμμένη καύση και να συντηρούμε τους βοσκοτόπους να χρησιμοποιήσουμε την ελεγχόμενη βόσκηση προκειμένου να μειώνονται οι καύσεις με ύλη συνάντησα κάποιους καταλλανούς συναδέλφους και μας είπαν ότι μέσω της προδιαμένης κάψης λύσανε το πρόβλημα των ανεξέλεκτων φουσκοβοτιών στα πυρηναία όρη.
Γιατί εκεί μετά συγκροτημένα, συνεργασία, με σχέδιο, με προγράφες, οι βοσκοί μαζί με τους υπηρεσίες χρησιμοποιούν την προδιαμένη κάψη, την ελεγχόμενη δηλαδή χρήση φωτιάς για την δημιουργία φουσκοτόπων και έτσι αποφύγανε τις ανεξέλεκτες μεγάλες πυρκαγιές από αυτό το αίτιο. Αλλά το κάθε αίτιο θέλει μια συγκεκριμένη λύση, αλλά αυτό πρέπει να αναλυθεί και όχι να αναλυθεί μόνο με επιχειρησιακούς ή κατασταλτικούς τρόπους, αλλά πρέπει να αναλυθεί και με κοινωνικό τρόπο, να δούμε λίγο και τα κοινωνικά αίτια και τις συνήθειες των ανθρώπων πίσω από τα αίτια.
Δεν ξέχασα τις αδυναμίες του δικτύου ηλεκτροδότησης, έκρινα όμως πως αξίζουν ειδική μνήα, αφού η υπογειοποίηση, αρμοδιότητα του ΔΔΕ, έχει μείνει εδώ και δεκαετίες σε αναμονή. Για την ιστορία, το δίκτυο διανομής ρεύματος στην Ελλάδα έχει μήκος περίπου 250.000 χιλιόμετρων. Από αυτά, το 90% είναι ένα αέριο. Με ένα μπρόχειρο υπολογισμό, χρειάζονται πάνω από 20 δισεκατομμύρια ευρώ για να ολοκληρωθεί το έργο, όπως επίσης χρειάζονται και πάρα πολλά χρόνια.
Ωστόσο, μπορεί να γίνει κάτι για να εξυπηρετηθούμε όλοι. Είναι κάτι πολύ απλό. Να μπουν και εκεί προτεραιότητες και να γίνει στοχευμένη δουλειά. Πράγματα που δεν μπορούν να συμβούν δίχως επαρκή ανάλυση των αιτιών. Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αιτίου το οποίο είναι γνωστό, το οποίο όλοι παραδέχονται μέσως αλλά κανένας πρέπει δημόσια και παρότι τα περιστατικά δεν είναι πάρα πολλά, συγκριτικά με άλλες αιτίες, χαρακτηρίζονται από μεγάλη καταστροφικότητα.
Ειδικά πέρσι περίπου το 55% των δεκαμένων εκτάσεων προχωράταν από πυρκαγιές που ξεκινήσαν από το δίκτυο. Εκεί είναι ένα έτοιο το οποίο θα πρέπει να ενσκύψουμε πάρα πολύ σοβαρά και είναι ένα παράδειγμα το πώς, για παράδειγμα, η αυστηροποίηση των προστήμων ή η επίκριση της κλιματικής αλλαγής δεν θα μας βοηθήσει καθόλου. Από την άλλη, υπάρχουν πολλά δυσκολίες.
Το να υπογειοποιήσουμε όλο το δίκτυο της χώρας θα μας πάρει αρκετές δεκάδες χρόνια, με τεράστιο κόστος, και εκεί πάμε στο ζήτημα πάλι του σχεδιασμού και των προτεραιοτήτων. Μπορούμε να τα κάνουμε όλα παντού? Όχι. Και σε πολλές περιπτώσεις δεν πρέπει κιόλας. αλλά με βάση το σχεδιασμό θα πρέπει να δούμε ποιες περιοχές είναι οι πιο επικίνδυνες, ποιες περιοχές είναι οι πιο ευαίσθητες.
Να θέσουμε ένα στόχο για παράδειγμα σε κανένα εθνικό πάρκο να μην υπάρχει ένα αέρο καλώδιο, να είναι ή σελεφραμένο ή υπόγειο. Δεν υπάρχει κατά τη στιγμή μια μελέτη που να λέει ότι σε αυτές τις περιοχές υπάρχει υψηλότερος κίνδυνος αποδείκτυο με βάση και τα απεστατικά του παρελθόντος, άρα θα πρέπει να εστιάσω σε αυτές τις ποιοχές για να λύσω συγκεκριμένα προβλήματα σε συγκεκριμένα σημεία.
Άρα μας λείπει η πολύ στοχευμένη δουλειά και αυτό προκύπτει από την ελλειπή ανάλυση των αιτίων και της σχέτισής τους με συγκεκριμένα απεστατικά δασκόπικα γερά. Φέτος φαίνεται πως περάσαμε την προχειρότητα που επιδεικνύουμε με το πώς αξιοποιούμε όλα τα εργαλεία που έχουμε διαθέσιμα και στα νέα τεχνολογικά μέσα, που όπως λέει ο κύριος Τζιρίτης, εισάγονται πολύ βία.
Είναι οι μικροδορυφόροι της επένδυσης των 300 εκατομμυρίων ευρώ, που θα εντοπίζουν σε πραγματικό χρόνο το ξέσπασμα μιας φωτιάς. Δυστυχώς για όλους μας, δεν θα τις βίνουν κιόλας. Αν πάμε και επενδύσουμε μονόπατα την τεχνολογία, χωρίς όμως να έχουμε την υποδοχή από πίσω, θα χάσουμε μεγάλο κομμάτι από αυτό της επένδυσης. εστιάζουμε πάρα πολύ τεχνολογία είναι και μόδας, είναι και πολύ έτσι πώς το πούμε εφάνταστο να χρησιμοποιούμε τεχνολογικά εργαλεία αλλά θα πρέπει να έχουμε κάνει και τις βασικές δουλειές που είναι η διαχείριση καρσημισίλης ο σχεδιασμός η εκπαίδευση των νοσοπιδοσβεστών για να μπορέσουν οι νοσοπιδοσβεστές να εσωματώσουν τα τεχνολογικά εργαλεία που έρχονται αυτό που έτσι εισαγωγικά με δύο τρόπο πολύ γρήγορα, χωρίς να προλαβαίνουμε να συμματώσουμε πολλές φορές τη γνώση του παράγον, θα πρέπει να εκπαιδευτούν πάνω σε αυτά γενιές και γενιές πληροσβεστών προκειμένου να μπορέσουν να ενσωματώσουν στον επιχειρησιακό σχεδιασμό τις πληροφορίες που μας δίνουν τα τεχνολογικά εργαλεία.
Δεν θα μπορούσα να παραλείψω να θέσω τη θεωρία που θέλει να καίγονται περιοχές προκειμένου να τοποθετηθούν ανεμογεννήτριες. Θα θυμηθούμε τα best of σε θεωρίες συνομωσίας εκ των οποίων ένα αφορά και μια προφητεία που βγήκε 18 χρόνια αργότερα. Επίσης, σε ό,τι αφορά τώρα τις ανεμογεννήτριες υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια ικανή να διαλύσει από μόνη της το μύθο.
Αυτό είναι ένας από τους μεγάλους αστικούς μύθους που έχουμε στη χώρα μας. Στους αστικούς μύθους είχαμε πάντα δασικές πικαγιές. Στην δεκαετή του 1990 ένας ουσιαστικός μύθος ήταν οι Τούρκοι κατάσκοποι που καταγήγανε τα νησιά μας Κάτι το οποίο δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ Το 2007 θυμάμαι τις μεγάλες πυρκαγιές στην Πελοπόννησο Ο κυρίως ουσιαστικός μύθος ήταν ότι οι εργολάβοι που θέλουν να φτιάξουν το δρόμο πατρών πύργου Ήθελαν να κάψουν την ηλία για να γίνει πιο εύκολα ο δρόμος Ο δρόμος αν θυμάστε εγκυμιάθηκε πέρσι Άρα δείξτε πόσο προφήτες ήταν αυτοί οι εργολάβοι 18 χρόνια μετά να έχουν σχεδιάσει τόσο καλά να κάψουν μια περιοχή 18 χρόνια μετά να έρθει να γίνει ένας δρόμος Συνήθως όταν καίγεται μια περιοχή από πρόθεση Γίνεται για αλλαγή χρησισικής χωρίς να είναι νόμιμης η αλλαγή της χρησισικής Άρα προσπαθούμε να κάνουμε μια παράνομη χρησισικής Η εγκατάσταση ολικών πάρκων, είτε σε φωνή κάποιος με αυτό είτε διαφωνή, αυτή τη στιγμή είναι ενόμιμη σε δάση και δάσικες εκδάσεις.
Μόνος εκεί εκλείπηκε το κίνητρο αλλαγής χρησισχύης. Το άλλο ζήτημα ότι δεν εξυπηρετεί πουθενά. Πραγματικά πολλοί άνθρωποι νομίζουν ότι ξεσπάει μια πυρκαγιά, ότι εξαφανίζεται ένα δάσος δια μαγείας και ότι είναι πολύ πιο εύκολο το έργο ενός ογολάβου να κάνει ένα δρόμο. τα δέντρα είναι εκεί, τα καμένα δέντρα είναι εκεί άρα πάλι πρέπει να μπει ένα μηχάνημα να ανοίξει ένα δρόμο να ανοίξει πλατείες για τα ολικά παρκά άρα δεν εξυπηρετεί σε κάτι να καεί μια περιοχή σε τεχνικό επίπεδο για να διευκολυνθεί η δουλειά αυτή και επίσης δεν εξηγείται από κανέναν το πώς σε περιοχές που ήδη έχουν εγκατασταθεί ολικά παρκά άρα αν κάποιος πωστηρίζει αυτή την εξήγηση θα πρέπει να εξηγήσει για ποιο λόγο ο αιωλικάς έκανε τη δουλειά του εκεί γιατί ξεσπάνε πάλι πυρκαγιές στις ίδιες περιοχές.
Θα πρέπει να δούμε λίγο και αυτό το κομμάτι. Δεν προλαβαίνει να καεί μια περιοχή και αμέσως γίνεται λόγος για αναδάσωση. Μάλλον γιατί αυτοί που τον κάνουν δεν ξέρουν τα βασικά. Για παράδειγμα, το δάσος μπορεί να έχει καεί αλλά η φύση εξακολουθεί να υπάρχει και άρα υπάρχει η φυσική δυνατότητα αναγέννησης εκτός βέβαια και αν ξανακαεί εντός ολίγων ετών όπως η Πεντέλη.
Ένα ποιοτικό χαρακτηριστικό των δασικών πυκαγιών τελευταία χρόνια είναι οι διπλοκαμμένες και τριπλοκαμμένες εκτάσεις. Εκτάσεις που έχονται ξανά και ξανά σε πολύ συντομοχρονικό διάστημα χωρίς να μπορούν να δώσουν δυνατότητα φυσικής αναγέννησης των δασικών οικοστημάτων. Τα μεσογειακά δασικά οικοσύστηματα έχουν μηχανισμούς αναγέννησης.
Μπορούν να αναγεννηθούν μετά από μια δασική πυκαγιά. Αρκεί όμως να τους δώσουμε τον χρόνο να το κάνουν αυτό και να είναι προετοιμασμένα για την επόμενη δασική πυκαγιά. Εάν όμως καούν δύο και τρεις φορές σε σύντομο χρονικό διάστημα, τότε στερούνται της ικανότητας φυσικής αναγέννησης. Αυτό είναι ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα, το βλέπουμε στην Πεντέλη.
Πεντέλη κάκει και το 1992, κάκει και το 1998, κάκει και το 2009, κάκει και το 2024 και πρέπει να κάκει και άλλες φορές σε διάμεσα, δεν θυμάμαι άλλες μηνομηνίες Άρα βλέπετε από το 1992 μέχρι το 2024 τουλάχιστον 4-5 φορές έχει κακει πεντέλη Αυτό τι σημαίνει, σημαίνει ότι το οικοσύστημα ξεπερνάει τη δυνατότητα να αναγεννηθεί με φυσικό τρόπο και εκεί θα πρέπει να παρέμβουμε τεχνητά Και η τεχνητή παρέμβαση δεν είναι ποτέ εξασφαλισμένη στα πετύχη πρώτον, δεύτερον έχει πάρα πολύ κόπο και κόστος και πάρα πολύ χρόνο να δαπανηθεί.
Δεν θα πρέπει να είναι η πρώτη κίνηση που κάνουμε η τεχνητή αποκατάσταση θα πρέπει να αφήνουμε τη φύση να κάνει τη δουλειά της να δούμε τι έχει να μας δώσει και να προσπαθήσουμε να φυλάμε περισσότερο τις περιοχές που έχουμε υποαναγέννηση παρά το υψηλό δάσος. Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που κάνουμε είναι να μην δίνουμε σημασία σε όποια περιοχή είναι ήδη καμένη και να επικεντρωνόμαστε στο πώς θα σώσουμε εκείνες που δεν έχουν καεί ακόμα.
Κάνε λίγο εικόνα την καταστροφή στον Εύρο όπως ακούς την επισήμανση του ειδικού. Η περιοχή που έχει υψηλή προτεραιότητα να μην ξανακαεί είναι αυτή που κάει και χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι και ο Εύρος που αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε μια διαδικασία οργιώδους αναγέννησης, φυσικής αναγέννησης, αλλά και η Βόρεια Εύβοια, όπου αυτή η αναγέννηση είτε στη Βόρεια Εύβοια είτε στον Εύρο, εάν έχουμε μια μεγάλη πυρκαγιά τα επόμενα χρόνια, θα ανακοπεί.
Άρα δεν εγκαταλείπουμε μια περιοχή αν έχει καεί για μια φορά, αλλά την βάζουμε σε πιο υψηλή προτεραιότητα από τις άλλες άκαυτες περιοχές. Αυτό είναι το κομμάτι των περιοχών που έχουν διαδότησης της αναγέννησης. Το πρόβλημα λοιπόν στην Ελλάδα των 10.000 ενάρξιων πυρκαγιών το χρόνο, δεν είναι ο έγκαιρος εντοπισμός τους ή ο χρόνος απόκρισης.
Είμαστε πάρα πολύ καλοί και στον χρόνο απόκρισης και στο να προλαβαίνουμε πηγαγές. 10.000 ενάρξεις, μόνο οι 20 με 50 μας προκαλούν το πάνω από το 80% των καμπένων εκτάσεων. Το πόλεμά μας είναι η διαχείριση των μεγάλων περιστατικών. Όταν μια πηγαγιά ξεφεύγει από τον έλεγχο δεν είναι ο έγκαιρος εντοπισμός. και βλέπω δυστυχώς ότι εστιάζουμε περισσότερο στον έγκαιρο εντοπισμό, στα ντρόνους, στους μικροδιορυφορούς, τις κάμερες, ενώ θα πρέπει να κάνουμε παράλληλα και πράγματα στο να διαχειριζόμαστε καλύτερα τα μεγάλα περιστατικά, να εκπαιδεύσουμε καλύτερα το προσωπικό, να φτιαχτεί το σύστημα διοικητικών περιστατικών, να γίνεται καλύτερος συντονισμός στους φορείς, να λαμβάνονται καλύτερες αποφάσεις στο πεδίο με βάση τις μητρολογικές συνθήκες, να μπουν και άλλοι επιστήμονες μέσα, να μπορούν να συμβουλεύουν τους ανθρώπους στο πεδίο, τους επιχειρησιακούς.
Άρα πρέπει να δουλέψουμε περισσότερο στο πόδι, χειριζόμαστε μεγάλα περιστατικά τύπου Βορειας Εύβοιας, τύπου ΧΥΟΥ, τύπου ΕΒΡΟ. Αυτό ήταν το Pop Science, το podcast του News247 που τα εξηγεί ωραία. Κάθε Δευτέρα θα σας περιμένει ένα νέο επεισόδιο στο Spotify και τα Apple Podcasts
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
