Είναι superfood το παντζάρι;

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 Τα παντζάρια συνοδεύουν άριστα τροφές, πλούσιες σε πρωτεΐνη, όπως το κρέας, το κοτόπουλο και το ψάρι, ενώ το γεγονός ότι μπορείτε να τα βρείτε στο σούπερ μάγετ βρασμένα, έτοιμα για κατανάλωση, θα κάνουν ακαταμάχητα. Προσθέστε όσο οξύδι σας αρέσει και απολαύστε τα. Όμως εκτός από νόστιμα και εύκολα στην κατανάλωση, είναι και υγιεινά.

00:54 Αν ανοίξετε τα social media, πολλοί το αντιμετωπίζουν σχεδόν ως ένα ιατρικό θαύμα. Αθλητές αντοχής πίνουν συμπυκνωμένο χυμό παντζαριού πριν τους μαναθωνίους. Εταιρείες συμπληρωμάτων υπόσχονται ότι η σκόνη παντζαριού καθαρίζει τις αρτηρίες, εκτοξεύει την ενέργεια και οξυγωνώνει τον εγκέφαλο. Κάποιοι το αποκαλούν ακόμα και φυσικό βιάγκρα και το απόλυτο ελιξήριο για το σηκώτη.

01:18 Από την άλλη, πολλοί προειδοποιούν ότι το μπατζάρι περιέχει μόνο ζάχαρη και πρέπει να το αποφεύγουμε Τι ισχύει τελικά? Είναι πράγματι το μπατζάρι μια υπερτροφή που αξίζει μόνιμη θέση στην διατροφή μας ή μήπως είναι γεμάτο ζάχαρη που πρέπει να το αποφεύγουμε Σήμερα θα το βάλω κάτω από το μικροσκόπιο της επιστήμης Θα δούμε τι κάνει στο κυκλοφορικό, τι κάνει στον εγκέφαλο και στους μυς και τελικά αν αξίζει να το καταναλώνουμε μικροθερεπτικών συστατικών με λίγες θερμίδες.

01:51 Ένα φλιτζάνι βρασμένα πατζάρια δίνει μόλις 60 θερμίδες, σχεδόν καθόλου λίπος και καθόλου χολιστέριλη. Ακόμα και αυτοί που το μάτι τους δεν χορταίνει με το τίποτα, μπορούν να φάνε μισό κιλό πατζάρια και θα έχουν καταναλώσει μόλις 220 θερμίδες. Είναι δύσκολο να παραφάει κάποιος πατζάρια. Ακόμα όμως κι αν συμβεί, ούτε θα βαρεστομαχιάσει ούτε θα υποφέρει Τα πατζάρια έχουν πολύ χαμηλή θερμιδική πυκνότητα Αυτό σημαίνει ότι έχουν πολύ λίγες θερμίδες σε μεγάλη ποσότητα τροφής Είναι αυτό όμως το μοναδικό όφελός τους Τι άλλο περιέχουν Ένα μέτρο πατζάρι περίπου 100 γραμμαρίων περιέχει αρκετό φιλικό οξύ, δηλαδή βιταμίνη β9 που καλύπτει πάνω από το 20% της μερίσιας συνιστόμενης πρόσληψης.

02:39 Απαραίτητο για τη σύνδεση του ΕΝΕΙ και την κυνταρική ανάπτυξη. Έχει μαγκάνιο και κάλιο ζωτικά για τη ρύθμιση της ατυριακής πίεσης και τη λειτουργία των εφρών. Έχει 2,5 γραμμάρια φυτικές σύνες που τρέφουν το μικροβίωμα του εντέρου καθώς και αρκετό σύνδρο και βιτάμινη C μαζί, έναν συνδυασμό που βοηθάει την απορρόφηση του σιδήρου.

03:00 Από την άλλη όμως τα πατζάρια έχουν και τις υψηλότερες πυκνότητες σε φυσικά σάχαρα ανάμεσα στα λαχανικά περίπου 7 με 8 γραμμάρια σε ένα μέτριο πατζάρι περίπου 100 γραμμάριων. Αυτός είναι ο λόγος που οι γεύσεις τους είναι γλυκιά όταν τα ψήσουμε στο φούρνο. Σημαίνει όμως αυτό ότι πρέπει να τα φοβόμαστε? Η απάντηση της επιστήμης είναι όχι.

03:22 Παρά τη γλυκιά τους γεύση, τα πατζάρια έχουν μέτριο γλυκεμικό δίχτυ στο 61 αλλά πολύ χαμελό γλυκεμικό φορτίο, μόλις 5 Οι φυτικές σύνες και το νερό μέσα στο φυσικό τους πλέγμα επιβραδίνουν την απορρόφηση των σαγχάρων στο αίμα Αντί για απότομες εκτινάξεις ενσουλήνης, το σώμα παράγει μια σταθερή ήπια απελευθέρωση ενέργειας Η πραγματική όμως δύναμη του πατζαριού δεν είναι στις βιταμίνες τους είναι μια αόρατη χημική ένωση που αλλάζει τις αρτηρίες μας.

03:52 Αν υπάρχει ένας λόγος που οι επιστήμονες μελετούν το πατζάρι με τόσο ενδιαφέρον, τα τελευταία 15 χρόνια είναι τα νητρικά άλατα. Μην τα μπερδεύετε με τα συνθετικά νητρικά που προστίθενται ως συντηρητικά στα επεξεργασμένα αλαντικά, όπως το μπέικον και η πάριζα. Τα διατροφικά νητρικά που βρίσκουμε στα φυτά δεν είναι απλώς αυλαβή, είναι πολύ ευεργετικά.

04:17 Όταν τρώτε πατζάρια ξεκινά μια πολύ ενδιαφέρουσα βιοχημική αλυσίδα Τα νητρικά άλατα αναμπυκνούνται πρώτα με τα βακτήρια που ζουν φυσιολογικά στην επιφάνεια της γλώσσας σας Αυτά τα βακτήρια μετατρέπουν τα νητρικά σε νητρόδι Και όταν τα νητρόδι φτάσουν στο κυκλοφορικό σύστημα μετατρέπονται σε μονοξίδιο του αζότου Το μονοξίδιο του αζότου είναι ένας ισχυρός αγκιοδιασταλτικός παράγοντας Φανταστείτε τις αρτήριες σας σαν ένα ελαστικό σωλήνα.

04:51 Με τα χρόνια, λόγω κακής διατροφής, έλλειψης άσκησης, αυξημένου κοιλιακού λίπους και ηλικίας, αυτός ο σωλήνας σκληραίνει και η πίεση ανεβαίνει. Το μονοξύτιο του αζότου τον διαστέλει δημιουργώντας χώρο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Πόσο αποτελεσματικό είναι αυτό στην πράξη Σε μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Hypertension της Αμερικάνικης Καρδιολογικής Εταιρείας έρευνες στο Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου βρήκαν ότι η καθημερινή κατανάλωση 250 ml χυμού πατζαριού από ασθενείς με υπέρταση οδήγησε σε μείωση της ιστολικής τους πίεσης κατά μισή μονάδα μέσα σε μόλις 24 ώρες Αυτή η αποτελεσματικότητα θεωρείται αντίστοιχη με κάποια φαρμακευτικά συσκευάσματα.

05:40 Για να καταλάβετε ακόμα καλύτερα τη σημασία αυτού του αριθμού, μια μείωση της στολικής πίεσης κατά μισή μονάδα μπορεί να μειώσει το κίνδυνο εγκεφαλικού και καρδιακής προσβολής κατά 10 με 15% σε επίπεδο πληθυσμού. Με απλά λόγια, αν όλοι έτρωγαν μπατζάρια καθημερινά, θα γλιτώναμε ένα στα εφτά εγκεφαλικά και εμφράγματα. Φανταστείτε το όφελος για την κοινωνία μας.

06:07 Ασφαλώς όχι. Είναι όμως ένα από τα ελάχιστα τροφήμα στη φύση με τόσο άμεση κλινικά αποδεδειγμένη δράση στο κυκλοφορικό. Αν η προστασία της καρδιάς ήταν η πρώτη μεγάλη ανακάλυψη για το παντζάρι, η δεύτερη ήρθε από τους στίβους των Ολυμπιακών Αγώνων. Στους αγώνες του Λονδίνου του 2012 και του Ρίου του 2016 παρατηρήθηκε ότι δεκάδες κορυφαίοι αθλητές αντοχής έπαιναν συστηματικά χυμό πατζαριού πριν τις προπονήσεις και τους αγώνες τους.

06:35 Γιατί απέκτησαν ξαφνικά αυτή τη συνήθεια? Η εξήγηση κρύβεται στα μυτοχόντρια, τα ενεργειακά εργοστάσια των κιτάρων μας. Όταν γυμναζόμαστε σκληρά, οι μύες καταναλώνουν οξυγόνο για να παράγουν ενέργεια και όσο πιο γρήγορα εξαρτλείται το οξυγόνο, τόσο πιο γρήγορα έρχεται η κόποση. Έρευνες από το Πανεπιστήμιο του Έξιδρες στην Αγγλία έδειξαν ότι τα νητρικά άλατα του πατζαριού βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα των μυτοχονδρίων επιτρέποντας στους μύες να παράγουν την ίδια ποσότητα έργου καταναλώντας λιγότερο οξυγόνο Οι μελέτες δείχνουν ότι η συμπληρωματική λήψη χυμού πατζαριού μπορεί να βελτιώσει το χρόνο εξάρτησης σε αθλήματα αντοχής κατά 15% και τη συνολική απόδοση χρονομετρής ποδηλασίας και τρεξίματος κατά 2 με 30%.

07:21 Τώρα το 2% μπορεί να ακούγεται μικρό, αλλά στον πρωταθλητισμό είναι η διαφορά ανάμεσα στο χρυσό μετάλλιο και την τέταρτη θέση. Αν δεν είστε Ολυμπιονίκες, αλλά απλώς τρέχετε ή κάνετε ποδήλατο ή κολύμπι ή κάποιο άλλο άθλημα αντοχής, οι επιστήμοι δείχνουν ότι τα ωφέλη ισχύουν και για εσάς. Πίνοντας χυμό πατζαριού περίπου δύο ώρες πριν τη γυμναστική, θα νιώσετε την άσκηση λίγο πιο εύκολη και η μυϊκή κόπωση θα καθυστερείς να έρθει.

07:49 Όμως τα ωφέλη του πατζαριού δεν σταματούν στο σώμα, φτάνουν και στον εγκέφαλο. Καθώς μεγαλώνουμε, η φυσική παραγωγή μονοξυδίου του αζότου μειώνεται, με αποτέλεσμα μειωμένη εμάτωση του εγκεφάλου, ιδιαίτερα στον μετοπιαίο λοβό, την περιοχή που ευθύνεται για τη μνήμη εργασίας, τη συγκέντρωση και τη λήξη αποφάσεων. Σε μια μελέτη του Πανεπιστημίου Wake Forest, ηλικιωμένοι που ακολουθούσαν διατροφή πλούσια σε νητρικά, με χυμό μπατζαριού ανάμεσά τους, σε συνδυασμό με ίππε άσκηση, εμφάνισαν αυξημένη αιμάτωση στα νευρονικά δίκτυα του εγκεφάλου, με εγκεφαλική δραστηριότητα που θύμιζε πιο νεαρούς ανθρώπους.

08:26 Τι γίνεται όμως με το σηκώτη? Εδώ βοηθούν οι βιταλαΐνες, το συστατικό που δίνει στο πατσάρι το έντονο κόκκινο χρώμα του. Είναι μια σπάνια κατηγορία φυτοστοιχείων με πολύ ισχυρή αντιοξυδοτική και αντιφλεγμονότη δράση. Εργαστηριακές μελέτες δείχνουν ότι σε συνδυασμό με τη βιταΐνη που περιέχει το πατσάρι βοηθούν το ύπαρ να επεξεργάζεται τα λίπη πιο αποτελεσματικά.

08:49 Το αποτέλεσμα είναι να προστατεύουν τα υπαντικά κύτταρα από το οξυδοτικό στρες. Και φυσικά μην κάνετε το σημαντικό ρευρολάθος που κάνει ο κόσμος σχετικά με τα παντζάρια. Μην πετάτε τα πράσινα φύλλα του παντζαριού, τα παντζαρόφυλλα. Τα παντζαρόφυλλα έχουν περισσότερο σίδηρο από το σπανάκι. Είναι γεμάτα βιταμίνες α και κ και είναι εξαιρετικά νόστιμα με λίγο ελαιόλαδο και σκόρδο.

09:13 Μέχρι εδώ το πατζάρι ακούγεται ως η τέλεια υπερτροφή χωρίς κανένα ελάττωμα. Όπως κάθε δραστική τροφή όμως έχει και τις παγίδες του. Αν σκέφτεστε να το εντάξετε στη ζωή σας, καλό είναι να γνωρίζετε τρία πράγματα. Το πρώτο είναι το φαινόμενο της πατζαρουρίας. Το βιώνει περίπου το 10 με 14% του πληθυσμού. Λίγες ώρες μετά την κατανάλωση πατζαριών, τα αούρα ή ακόμα και τα κόπρανα παίρνουν ένα βαθύ ροζ ή κόκκινο χρώμα Πολλοίς κόσμος πανικοβάλλεται νομίζοντας ότι έχει εσωτερική αιμορραγία και τρέχει στα επίγοντα Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια εντελώς αυλαβή αδυναμία του οργανισμού να διασπάσει πλήρως τη χρωστική βιτανίνη λόγω χαμηλής οξύτητας στο στομάχι Είναι εντελώς ακίνδυνο, αλλά καλό είναι να το ξέρετε.

09:59 Η πιθανότητα να εμφανιστεί αυξάνεται αν τρώτε μεγάλη ποσότητα πατζαριών. Το δέθορο είναι πιο σοβαρό. Τα οξαλικά άλατα και οι πέτρες τα νεφρά. Τα πατζάρια και οι δέντρα τα φύλλα τους είναι πολύ πλούσια σε οξαλικά. Αν έχετε ιστορικό νεφροληθίασης από οξαλικό ασβέστιο ή πάσχεται από ορική αρθρίτιδα, η υπερβολική κατανάλωση πατζαριών, πατζαρόφυλλων ή η καθημερινή λήψη συμπυκνωμένου χυμού μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο νέων λιθών.

10:29 Εκεί χρειάζεται σίγουρα η συμβολή του γιατρού σας. Το τρίτο αφορά αλληλεπιδράσεις με φάρμακα και στοματικά διαλύματα. Επειδή τα πατζάρια ρίχνουν την πίεση, αν παίρνετε ήδη ισχυρά αντιπρετασικά, η αλόγηστη κατανάλωση την πυκνωμένου χυμού μπορεί να προκαλέσει απότομη υπόταση και ζάλι. Και μια άλλη λεπτομέρεια που ελάχιστοι γνωρίζουν.

10:49 Αν πιείτε χυμό παντζαριού για να ρίξετε την πίεση σας και αμέσως μετά χρησιμοποιήσετε στοματικό διάλειμμα, ακυρώνεται σχεδόν όλο το όφελος, γιατί το διάλειμμα σκοτώνει τα βακτήρια της γλώσσας, που χρειάζεται για να μετατρέψουν τα νεκτρικά σε μονοξύτου του αζότου. Πώς πρέπει λοιπόν να τρώμε τα παντζάρια για να πάρουμε όλα τα θρεπτικά τους στατικά Η μέθοδος μαγειρέματος παίζει μεγάλο ρόλο Το βράσιμο δεν είναι η καλύτερη επιλογή Όταν βράζετε τα παντζάρια σε νερό για 45 λεπτά Τα νετρικά άλατα και οι βιταλαΐνες που είναι οι δατοδιαλυτές ενώσεις Περνάνε μέσα στο νερό Αν πετάξετε το νερό, πετάτε μαζί με αυτό και το μεγαλύτερο μέρος της θεραπευτικής σου αξίας Το ψήσιμο στο φούρνο ή στον ατμό είναι η καλύτερη λύση.

11:36 Ψήνοντας ολόκληρα τα μπαντζάρια με τη φλούδα τους, τυλιγμένα σε αντικολλητικό χαρτί, ή μαγειρεύοντας τα ελαφρά στον ατμό για 10 με 15 λεπτά, συμπυκνώνονται τα ζάχαρά τους, διατηρούνται να είναι νητρικά άλατα και βγαίνει υπέροχη γλυκιά γεύση τους. Πολύ νόστιμα είναι και τα ομά μπαντζάρια που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τριμμένα μέσα σε σαλάτες ή να τα προσθέσουμε σε σμούθη.

12:00 Για τους αθλητές η καλύτερη επιλογή είναι ο φρέσκος ή ο συμπυκνωμένος χυμός πατζαριού γιατί περιέχει τα νητρικά που είναι απαραίτητα για την αύξηση της αθλητικής επίδοσης. Επίσης, δεν περιέχει φυτικές ίνες, πράγμα που το κάνει η ιδανική επιλογή για πριν την προπόνηση αφού δεν επιβαραίνει το πεπτικό. Οι σκόνες πατζαριού του εμπορίου έχουν μεγάλη διακύμανση σε νητρικά γι' αυτό δεν είναι καλή επιλογή για αθλητές.

12:27 Επίσης, ανεξάρτητες εργαστηριακές μελέτες έδειξαν ότι στις σκόνι πατζαριού η περιεκτικότητα συνειδητρικά ποικίλει σημαντικά από μάρκα σε μάρκα, με κάποιες να έχουν σχεδόν μηδαμενή δραστηριότητα. Προφανώς, για τους περισσότερους από εμάς, το πραγματικό ολόκληρο λαχανικό παραμένει η καλύτερη επιλογή. Ποια είναι λοιπόν η τελική απάντηση για το πατζάρι?

12:49 Είναι πράγματι υπερτροφή ή απλώς άλλος ένας διατροφικός μύθος Το πατζάρι είναι ένα από τα ελάχιστα λεχανικά που δικαιώνουν πραγματικά τη φήμη τους Δεν είναι θαυματουργή θεραπεία που θα εξαφανίσει όλες τις καρδιακές παθήσεις Ούτε καθαρίζει τα αγκία, ούτε αντικαθιστά έναν υγιεινό τρόπο ζωής Όμως η ικανότητά του να ενισχύει τη ροή του αίματος, να μειώνει την πίεση να τροφοδοτεί τα μυτοχόνδρα με ενέργεια και να προστατεύει τα κύτταρα από τη φλεγμονή είναι επιστημονικά εδρεωμένοι.

13:21 Αν δεν έχετε ιστορικό πέτρα στα νεφρά ή ουρικής αρθρίτιδας η προσθήκη πατζαριών στη διατροφή σας δύο με τρεις φορές την εβδομάδα είναι μία από τις πιο φθηνές, νόστιμες και ουσιαστικές επενδύσεις που μπορείτε να κάνετε στη μακροζωία σας. Ονομάζομαι Στέλιος Πανταζής Είμαι γιατρός εξειδικευμένος στην ιατρική διατροφολογία και τις διαταραχές του μεταβολισμού.

13:42 Σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας.