Πεπτίδια: To μυστικό της νεότητας ή άλλη μια απάτη; Ένας γιατρός απαντά
Ψυχή και ΣώμαΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Κάποιοι τα παρουσιάζουν ως το απόλυτο αντιγηραντικό εργαλείο. Τι είναι τελικά τα πεπτίδια, τι απ’ όσα υπόσχονται πραγματοποιούν και ποιοι κίνδυνοι υπάρχουν; Ο δρ. ΣτέλιοςΠανταζής εξηγεί τι ισχύει.
Αν περνάτε έστω και λίγο χρόνο στα social media, ειδικά στους κύκλους της υγείας, της ευεξίας, του biohacking και της μακροζωίας, σίγουρα θα έχετε ακούσει τη λέξη που μονοπωλεί το ενδιαφέρον τον τελευταίο καιρό: «πεπτίδια». Κάποιοι τα παρουσιάζουν ως το απόλυτο εργαλείο, ως πηγή νεότητας, ως το μυστικό για γρήγορη απώλεια λίπους, απίστευτη μυϊκή αποκατάσταση και τέλειο δέρμα. Βλέπουμε ανθρώπους να ορκίζονται στα αποτελέσματά τους, κλινικές αντιγήρανσης στο εξωτερικό να ξεφυτρώνουν παντού με πανάκριβες ενέσιμες θεραπείες, και άλλα τέτοια.
Από ιατρική και διατροφική σκοπιά, όμως, όταν μια ουσία υπόσχεται να λύσει κάθε πρόβλημα, πρέπει να είμαστε πολύ επιφυλακτικοί. Τι είναι ακριβώς τα πεπτίδια; Πώς λειτουργούν στον οργανισμό μας; Ποια στηρίζονται σε πραγματικά κλινικά δεδομένα και ποια είναι απλώς πανάκριβες και δυνητικά επικίνδυνες ανοησίες;
Τα πεπτίδια έχουν σαφώς σημαντικό επιστημονικό ενδιαφέρον και αντιπροσωπεύουν το μέλλον της εξατομικευμένης ιατρικής. Η ικανότητα να δίνουμε στο σώμα ακριβείς οδηγίες σε κυτταρικό επίπεδο θα αλλάξει σίγουρα τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τις αρρώστιες τις επόμενες δεκαετίες. Η μετάβαση όμως από την εξατομικευμένη ιατρική για τους ασθενείς στο ψυχαγωγικό biohacking για τους υγιείς είναι γεμάτη παγίδες.
Πρέπει να ξεχάσουμε τα πεπτίδια; Όχι. Αναγνωρίζουμε τις μεγάλες δυνατότητές τους, χρησιμοποιούμε όσα είναι εγκεκριμένα ιατρικώς και περιμένουμε η επιστήμη να δώσει απαντήσεις για τα υπόλοιπα. Το πιο σημαντικό, όμως, είναι να θυμόμαστε ότι μπορούμε να βελτιώσουμε τη δική μας φυσική παραγωγή πεπτιδίων χωρίς να βασιζόμαστε σε ενέσεις που δεν έχουν ελεγχθεί επιστημονικά.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
20 χρόνια τώρα στη Λάϊφο μοιραζόμαστε ιστορίες που αξίζει να ακουστούν. Το podcast που ακολουθεί είναι μια χορηγία της Προτέργεια. Προτέργεια. Η ενέργεια που σου ταιριάζει. Αν περνάτε έστω και λίγο χρόνο στα social media, ειδικά στους κύκλους της υγείας, της ευεξίας, του biohacking και της μακροζωίας, σίγουρα θα έχετε ακούσει τη λέξη που μονοπολεί το ενδιαφέρον τον τελευταίο καιρό.
Πεπτίδια. Κάποιοι τα παρουσιάζουν ως το απόλυτο εργαλείο, σαν πηγή νεότητα, σαν το μυστικό για γρήγορη απώλεια λίπους, απίστευτη μυϊκή αποκατάσταση και τέλειο δέρμα. Βλέπουμε ανθρώπους να ορκίζονται στην αποτελεσματικότητά τους κλινικές αντιγύρανσης στο εξωτερικό να φυτρώνουν παντού με πανάκριβες ενέσιμες θεραπείες και άλλα τέτοια Από ιατρική και διατροφική σκοπιά όμως όταν μια ουσία υπόσχεται να λύσει κάθε πρόβλημα πρέπει να είμαστε πολύ επιφλακτικοί Σήμερα θα βάλω τα πεπτίδια κάτω από το επιστημονικό μικροσκόπιο Τι είναι ακριβώς, πώς λειτουργούν στο σώμα μας Ποια στηρίζονται σε πραγματικά κλινικά δεδομένα και ποια είναι απλώς πανάκριβες και δυνητικά επικίνδυνες ανοησίες.
Δεν θα σας προτείνω κανένα μαγικό σκεύασμα. Θέλω απλώς να σας δώσω μια καθαρή, ποιολογική πραγματικότητα ώστε να κρίνετε μόνοι σας. Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά της βιολογίας. Τι είναι ένα πεπτίδιο. Για να καταλάβουμε πρέπει να μιλήσουμε πρώτα για τα αμυνοξέα, τους βασικούς δομικούς λήθους της ζωής. Φανταστείτε τα σαν μεμονωμένα τουβλάκια Όταν ενώσετε πάρα πολλά από αυτά μαζί, εκατοντάδες ή και χιλιάδες Φτιάχνετε μια μεγάλη, πολύπλοκη, τρισδιάστατη δομή Αυτή η δομή είναι η πρωτεΐνη Ο μυϊκός ιστός, τα ένζημα που διασπούν την τροφή, τα αντισώματα του ανοσοπητικού Όλα αυτά είναι τεράστιες πρωτεΐνες Τι γίνεται όμως αν ενώσετε μόνο μερικά τουβλάκια Ας πούμε τρία, δέκα ή πέντε Αυτή η μικρή κοντή αλυσίδα μινόξεων είναι το πεπτίδιο.
Με απλά λόγια το πεπτίδιο δεν είναι τίποτα άλλο από μια μικροσκοπική πρωτεΐνη. Ακριβώς επειδή είναι τόσο μικρά, τα πεπτίδια συμπεριφέρονται πολύ διαφορετικά από τις μεγάλες πρωτεΐνες. Κυκλοφορούν κυρίως ως αγγελιοφόροι, ως μόρια σηματοδότησης. Κυκλοφορούν στο αίμα, βρίσκουν συγκεκριμένους υποδοχείς στην επιφάνεια των κυτάρων, κλειδώνουν πάνω τους σαν κλειδί σε κλειδαριά και παραδίδουν ένα μήνυμα.
Λένε σε ένα κύτερο να παράγει μια ορμόνη, να ξεκινήσει μια υπούλωση, να απελευθερώσει αποθηκευμένο λίπος ή να συνθέσει κολαγόνο. Και θέλω να είναι ξεκάθαρο ότι το πεπτίδιο δεν είναι κάτι ξένο ή αφυσικό. Το ίδιο μας το σώμα παράγει χιλιάδες διαφορετικά πεπτίδια κάθε δευτερόλεπτο. Η ινσουλίνη που ρυθμίζει το ζάχαρο είναι μια πεπτιδική ορμόνη.
Οι ενδορφίνες που μας κάνουν να νιώθουμε εφορία μετά την προπόνηση είναι πεπτίδια. Η άλλη μεγάλη αλλαγή ήρθε όταν η επιστήμη βρήκε τρόπο να συνθέτει αυτά τα συγκεκριμένα μόρια στο εργαστήριο και να τα εισάγει ξανά στο σώμα για να προκαλέσει συγκεκριμένες αντιδράσεις. Η πιο διαδομένη κατηγορία στο ευρύ κοινό είναι τα πεπτίδια που παίρνουμε από το στόμα, κυρίως τα πεπτίδια κολαγόνου.
Τα βρίσκεται πλέον σε κάθε φαρμακείο και κατάστημα υγιεινής διατροφής. Η υπόσχεση είναι απλή. Πίνετε αυτή τη σκόνη και το δέρμα σας γίνεται πιο σφρικυλό. Οι ρητήδες μειώνονται, οι αρθρώσεις σταματούν να πονάνε. Από γαστρονορολογική άποψη τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Όταν πίνετε ένα πεπτίδιο καταλήγει στο στομάχι, μέσα στα οξέα του στομάχου και μετά έρχεται αντιμέτωπο με τα πεπτιδικά ένζημα της πρωτεάσες που κόβουν τις αλυσίδες αμυνοξέων ώστε να απορροφηθούν τα αμυνοξέα από το έντερο.
Για δεκαετίες η επιστημονική άποψη ήταν ότι το να τρώτε ολόκληρο το κολαγόνο είναι ακριβώς σαν να τρώτε ένα κομμάτι κοτόπουλο. Το σώμα το διασπά πλήρως και εσείς παίρνετε μόνο με μονομένα αμυνοξέα. Οι τελευταίες έρευνες όμως δείχνουν ότι τα πράγματα είναι πιο πολύπλοκα. Ορισμένες πολύ μικρές αλυσίδες, τα διπεπτίδια και τα τριπεπτίδια που προκύπτουν από την υδρόληση του κολαγόνου, μπορούν να επιβιώσουν από την πέψη.
Περνούν στο αίμα άθικτα και λειτουργούν σαν σήμα, λέγοντας στους νοβλάσες του δέρματος και των ανθρώσεων να παράγουν περισσότερο κολαγόνο. Άρα τα πεπτίδια κολαγόνου έχουν όντως επιστημονική βάση. Είναι το μαγικό που όλοι νηρευόμαστε? Όχι. Μπορούν να τσαθμίσουν την κακή διατροφή ή τον κακό ύπνο ή το κάπνισμα σε καμία περίπτωση.
Προσφέρουν όμως ένα μετρήσιμο, μέτριο όφελος στην ελαστικότητα του δέρματος και στους πόνους των ανθρώσεων με την προϋπόθεση ότι η διατροφή σας είναι παρκής, ειδικά σε βιταμίνη C, που είναι απαραίτητη για τη σύνθεση του κολαγόνου. Ας περάσουμε τώρα από το ράφι των συμπληρωμάτων στο φαρμακείο. Τα πιο διάσημα και πιο επιτυχημένα εμπορικά πεπτίδια στην ιστορία μονοπολούν αυτή τη στιγμή τα πρώτοσέλιδα.
Μιλάω για τους αγωνιστές των υποδοχείων GLP-1, όπως σε μαγλουτίδι και τριζεπατίδι. Σωστά ακούσατε. Και αυτά είναι πεπτίδια. Μιμούνται μια φυσική ορμόνη του εντέρου που λέει στον εγκέφαλο ότι έχουμε χορτάσει και δίνει σήμα στο πάγκρας να απελευθερώσει η Ινσουλίνη. Κλινικά αυτά τα φάρμακα είναι η μεγάλη αποκάλυψη για τη θεραπεία της παχυσαρκίας και του διαβίτη τύπου 2.
Μαζί με σωστή διατροφή και άσκηση βοηθούν να διορθωρθεί ένα κατεστραμμένο σύστημα μεταβολικής επικοινωνίας. Εδώ όμως χρειάζεται κριτική ματιά. Μιλάμε για πολύ ισχυρούς φαρμακευτικούς παράγοντας, όχι εργαλεία ομορφιάς. Έχουν σημαντικές παρενέργειες, συχνά έντονη γαστερική δυσφορία και κυρίως προκαλούν σημαντική απώλεια μυϊκής μάζας αν η χρήση τους δεν συνοδεύεται από κατάλληλη διατροφή και άσκηση.
Αυτά τα φράμακα αποδεικνύουν ότι τα πεπτίδια έχουν βαθιά επιδράση στο σώμα. Αποδεικνύει όμως ότι η αλλαγή των οδών σηματοδότησης του σώματος Είναι σοβαρή ιατρική παρέμβαση και όχι κάτι σαν τις βιταμίνες Και αυτό μας φέρνει στα λιγότερο ιατρικά Στην κρίζα ζώνη Εκεί που οι υποσχέσεις μπορεί να μην υλοποιούνται και ενίονται να κρύβουν κινδύνους Μπορεί να έχετε ακούσει σε βίντεο και podcast υγείας Για πεπτήρια επούλωσης όπως το BPC-197 και το TB-500 Το πίπευε 500 προέρχεται από μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στο σωμάχι μας.
Σε μελέτες σε ζώα δείχνει σχεδόν θαυματουργικές ικανότητες. Επουλώνει κομμένους τένοντες, μυϊκές θλάσεις και κατεστραμμένους εντερικούς λενογόνου. Το πίπευε 500 προάγει τη μετανάστευση κιτάρων και το σχηματισμό νέων ερμοφόρων εγκύων. Κάποιοι αθλητές και σοβαροί χομπίστες της άσκησης αγοράζουν φιαλίδια από το ίντερνετ και κάνουν ενέστη στον εαυτό τους για να ξεπεράσουν τραυματισμούς.
Ποια είναι όμως η σκληρή αλήθεια, όπως τα έλεγε και ο αγαπητός Άρης Δημοκίδης. Τα κλινικά δεδομένα σε ανθρώπους για αυτές τις ουσίες είναι σχεδόν ανύπαρκτα. Έχουμε δεδομένο μόνο από παραγματόζωα. Μεταφράζονται αυτά σε ανθρώπους. Όχι πάντα. Και κάτι πολύ σημαντικό. Είναι ασφαλή. Το τύπη 500 προάγει την αγκιογένεση, δηλαδή τη δημιουργία νέων αγκίων.
Για να πουλωθεί ένας κυσμένος μυς χρειάζονται νέα αγκία. Ξέρετε όμως τι άλλο χρειάζεται νέα αγκία για να αναπτυχθεί. Η όγκη. Τα καρκινικά κύτταρα. Όταν βάζετε στο σώμα σας έναν συνθετικό αγγελιοφόρο που διατάζει τον οργανισμό να αναπτύξει επιθετικά νέο ιστό και νέα αγκία παίζεται ρώσικη ρουλέντα με την κυταρική σας υγεία.
Ειδικά αν υπάρχει κάπου ένας αδιάγνωστος μικροσκοπικός όγκος. Δυστυχώς δεν έχουμε τα μακροχρόνια δεδομένα ασφαλείας που να δικαιολογούν τη χρήση τους εκτός κλινικών ερευνών. Μια άλλη μεγάλη κατηγορία είναι τα πεπτίδια που διαγείρουν την έκρηση της αυξητικής ορμόνης όπως η υπαμορελίνη και η τεσαμορελίνη. Σε αντίθεση με τη λήψη έτοιμης συνθετικής αυξητικής ορμόνης που καταστέλει τη φυσική παραγωγή του σώματος, αυτά τα πεπτίδια δίνουν σήμα στην υπόφυση να παράγει περισσότερη αυξητική ορμόνη.
Σε κάποιες κλινικές αντιγύρανσης θα προωθούν σαν το ευκολότερο τρόπο να κάψετε λίπος, να χτίσετε μυς, να βελτιώσετε τον ύπνο σας και να αναστρέψετε τη γύρανση. Αυξάνουν πραγματικά την αυξητική ορμόνη? Πολύ πιθανό Με τι κόστος όμως? Η συνεχής τεχνητή διέγερση της υπόφυσης δεν είναι φυσιολογική κατάσταση Το σώμα λειτουργεί με ομοιόσταση, μια πολύ λεπτή ισορροπία Όταν ένα σύστημα αναγκάζει να δουλεύει πιο εντατικά υπάρχει πάντα κάποιο βιολογικό κόστος Οι παρενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν αντίσταση στην ινσουλίνη, κατακράτηση υγρών, πόνος της αρθρώσης και αυξημένο κυταρικό κίνδυνο της λειτουργιών.
Επιπλέον, η ιδέα ότι περισσότεροι αυξητικοί ορμόνοι ισοδυναμεί με μακροζωία δεν συμφωνεί πάντα με αυτά που γνωρίζουμε. Από τη μία, οι άνθρωποι που έχουν, λόγω της λειτουργίας του οργανισμού, η περέκριση αυξητικής ορμόνης μετά την ελικίωση, δεν απολαμβάνουν ομφέλη, αλλά εμφανίζουν μια πάθηση που ονομάζεται ακρομεγαλεία και δεν είναι κάτι που αξίζει να πάρουμε φάρμακα για να πετύχουμε.
Από την άλλη, βλέπουμε ότι οι αιωνόβοι, οι άνθρωποι που περνούν τα 100 χρόνια, έχουν συχνά χαμηλότερα, όχι ψηλότερα επίπεδα αυξητικών παραγόντων. Το να κρατάτε τον διακόπτη της αυξητικής ορμόνης συνέχεια ανοιχτό μπορεί να κάνει τους μύζους να φαίνονται πιο γεμάτοι βραχυπρόθεσμα, αλλά μακροπρόθεσμα μπορεί να επιταχύνει την κυταρική γύρανση και να αυξήσει τον κίνδυνο μεταλλάξεων.
Η πραγματική μακροζωία δεν έχει να κάνει με τη συνεχή ανάπτυξη αλλά με την κυταρική επιθιόρθωση και την αυτοφαγία. Πρέπει να μιλήσουμε και για το πώς προμησεύεται ο περισσότερος κόσμος αυτά τα πειραματικά πεπτίδια. Επειδή δεν έχουν εγκριθεί από επίσημους οργανισμούς φαρμάκων για ανθρώπινη χρήση, πολλούνται μέσα από ένα μεγάλο νομικό παραθυράκι με την ετικέτα μόνο για ερευνητικούς σκοπούς.
Όταν αγοράζετε ένα φιαλίδιο από μια ιστοσελίδα δεν έχετε καμιά ιδέα τι πραγματικά περιέχει. Ανεξάρτητη εργαστηριακή έλεγχη σε πεπτίδια της γκρίζας αγοράς έχουν βρει επανελειμμένα τεράστιες αποκλήσεις στην ποσότητα και στην ποιότητα του περιεχομένου. Ένα φιαλίδιο μπορεί να μην έχει καθόλου το δραστικό πεπτίδιο που νομίζω κατά νάτο της ότι περιέχει.
Απ' την άλλη, μπορεί να έχει 10 φορές την αναγραφόμενη δόση. Ή το πολύ χειρότερο να είναι μολυσμένο με βαρέα μέταλα, βακτηρίδια, ενδοτοξίνες ή επικίνδυνα υποπροϊόντα της παρασκευής. Ουσιαστικά μιλάμε για την έκχυση μιας άγνωσης χημικής ουσίας από μη ελεγχόμενο εργαστήριο, απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος. Ο κίνδυνος για λίμωξη, πολύ μεγάλος για να αξίζει να πειραματίσετε κάποιος.
Άρα τι να κρατήσουμε από όλα αυτά. Πρέπει να ξεχάσουμε τα πεπτίδια. Όχι. Αναγνωρίζουμε τις μεγάλες δυνατότητές τους, χρησιμοποιούμε μόνο όσα είναι εγκεκριμένα κάτω από κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση και περιμένουμε η επιστήμη να δώσει απαντήσεις για τα υπόλοιπα. Το πιο σημαντικό όμως είναι να θυμόμαστε ότι μπορούμε να βελτιώσουμε τη δική μας φυσική παραγωγή πεπτιδιών χωρίς μη ελεγμένες ενέσεις.
Το σώμα σας είναι απίστευτα εξελιγμένο εργοστάσιο παραγωγής πεπτιδίων. Χρειάζεται όμως τις σωστές πρώτες ύλες και το σωστό περιβάλλον. Για να συνθέσετε πεπτιδιά χρειάζεστε σταθερή πρόσληψης καλής πρωτεΐνης με όλο το φάσμα το αναπαραίτητον αμυνοξέων. Τα αμυνοξέα όμως από μόνα τους δεν αρκούν. Οι μηχανισμοί παραγωγής των πεπιτιδίων στο σώμα μας επηρεάζονται άμεσα από τον ύπνο.
Η μεγαλύτερη φυσική έκρηση αυξητικής ορμόνης, ακριβώς αυτή για την οποία κάποιοι πληρώνουν χιλιάδες ευρώ για να τη διαγείρουν τεχνητά, γίνεται στη διάρκεια του βαθύ ύπνου. Αν κοιμάστε πέντε ώρες τη νύχτα και κάνετε παράλληλα ενέσεις πεπιτιδίων, δεν θα καταφέρετε πολλά με την αυξητική ορμόνη σας. Επίσης, η προπόνηση υψηλής έντασης και η προπόνηση με βάρη είναι πολύ ισχυρά ερεθίσματα για τη φυσική απελευθέρωση πεπτιδίων μαζί με αυτά που σχετίζονται με τη μυϊκή ενδυνάμωση και τις εντορφίνες Το συμπέρασμα σωστή διατροφή σε ποιότητα και ποσότητα σωστή άσκηση και επαρκής ύπνος είναι από μόνα τους υπέρ αρκετά για να επιτρέψετε τον οργανισμό σας να παράγει πεπτίδια που χρειάζεται για τέλεια υγεία και μακροζωία Κλείνοντας, η συζήτηση για τα πεπτίδια δείχνει τέλεια τη σύγχρονη, συχνά λάθος προσέγγιση στην υγεία Έχουμε αιμονή με τη μικροσκοπική λεπτομέρεια ενώ αγνοούμε τη μεγάλη εικόνα Ψάχνουμε απεγνωσμένα το μυστικό που θα φτιάξει τις αρθρώσεις μας, θα κάψει το λίπος μας και θα μας κάνει σούπερ ήρωες
Ενώ την ίδια στιγμή τρεφόμαστε με επεξεργασμένες τροφές, ζούμε με χρόνιο στρες και κινούμαστε ανεπαρκώς Τα πεπτίδια έχουν σημαντικό επιστημονικό ενδιαφέρον. Αντιπροσωπεύουν το μέλλον της εξατομικευμένης ιατρικής. Η ικανότητα να δίνουμε στο σώμα μας ακριβείς οδηγίες σε κυταρικό επίπεδο θα αλλάξει σίγουρα τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τις αρρώσεις τις επόμενες δεκαετίες.
Η μετάβιαση όμως από την εξατομικευμένη ιατρική για τους ασθενείς στο ψυχαγωγικό biohacking για τους υγιείς είναι γεμάτη παγίδες. Αν κάποιος προσπαθεί να σας πουλήσει Ανάπανάκριβο μία εγκεκριμένο πρωτόκολλο Που υπόσχεται εύκολη αντιγύρανση Και γρήγορη αποκατάσταση Κρατήστε το πρωτοφόρτσας κλειστό Και σκεφτείτε κριτικά Η πραγματική υγεία και η γνήσια μαγνοζωία Δεν έρχονται σε κάψουλες Τουλάχιστον όχι ακόμα Έρχονται από σταθερές έξυπνες Καθημερινές επιλογές Ας αφήσουμε τους ερευνητές να κάνουν τη δουλειά τους στα εργαστήρια.
Ας περιμένουμε τις κλινικές δοκιμές να ολοκληρωθούν και μέχρι τότε ας δώσουμε στο σώμα μας τα θεμέλια που χρειάζεται για να φτιάξει μόνο του τα δικά του θαύματα. Ονομάζομαι Στέλιος Πανταζής και είμαι γιατρός εξειδικεμένος στην ιατρική διατροφολογία και στις διαταραχές του μεταπολισμού. Σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας.
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα