Πώς αντιμετωπίζουμε το «δεν θέλω να πάω σχολείο»;
Ψυχή και ΣώμαΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Με την παιδοψυχολόγο Ευαγγελίνα Τζήμα συζητάμε για το πώς περνάμε από την ανεμελιά των διακοπών στη ρουτίνα και το πρόγραμμα του σχολείου.
Υπάρχει κάτι παράξενο στον Σεπτέμβρη. Θεωρητικά, είναι ένας μήνας καινούργιας αρχής: καινούργια τετράδια, καινούργια μολύβια, καινούργια τάξη, φίλοι που ξανασυναντιούνται. Κι όμως, για πολλά παιδιά δεν είναι εύκολη η προσαρμογή.
Μέχρι χθες είχαμε καλοκαίρι: ύπνος χωρίς ξυπνητήρι, θάλασσα, παιχνίδι, ατέλειωτες μέρες χωρίς πρόγραμμα. Και ξαφνικά επιστρέφει το ρολόι: «ξύπνα», «ντύσου», «φύγαμε», σχολείο, διάβασμα, δραστηριότητες, ύπνος νωρίς.
Κι εμείς οι γονείς συχνά αγχωνόμαστε πριν ακόμη χτυπήσει το πρώτο κουδούνι. «Πρέπει να μπει πρόγραμμα». «Να περιορίσουμε τις οθόνες». «Να κοιμάται νωρίτερα». «Να σφίξουμε λίγο τα λουριά».
Χρειάζεται, όμως, πράγματι να τα σφίξουμε; Ή μήπως αυτό που χρειάζεται ένα παιδί είναι κάτι διαφορετικό: μια γέφυρα που θα το βοηθήσει να περάσει από την ανεμελιά του καλοκαιριού στη σχολική καθημερινότητα με πιο ήπιο και ασφαλή τρόπο;
Και τι κάνουμε όταν μας λέει το πιο απλό και ταυτόχρονα δύσκολο «δεν θέλω να πάω σχολείο»;
Με την παιδοψυχολόγο και ψυχοθεραπεύτρια Ευαγγελίνα Τζήμα συζητάμε για αυτήν ακριβώς τη μετάβαση. Όχι μόνο για το πώς ένα παιδί ξαναμπαίνει σε πρόγραμμα αλλά και για το τι συμβαίνει μέσα του όταν μια περίοδος ελευθερίας τελειώνει και μια νέα περίοδος υποχρεώσεων ξεκινά.
Η Ευαγγελίνα Τζήμα μάς εξηγεί ότι η προσαρμογή χρειάζεται χρόνο – για τα παιδιά αλλά και για τους γονείς. Το «δεν θέλω να πάω σχολείο» δεν είναι απαραίτητα καπρίτσιο αλλά ένα μήνυμα που αξίζει να ακουστεί, ώστε να καταλάβουμε τι πραγματικά δυσκολεύει το παιδί.
Στη συζήτηση μπαίνουν ακόμη η ανάγκη των παιδιών για ελεύθερο χρόνο και παιχνίδι, τα όρια και η σχέση τους με τις οθόνες. Παράλληλα, εξετάζουμε τη δική μας δυσκολία να επιστρέψουμε στην «κανονικότητα», αλλά και τη μελαγχολία που συχνά συνοδεύει το τέλος του καλοκαιριού.
Ίσως, τελικά, η καλύτερη επιστροφή να μην είναι αυτή με τα περισσότερα «πρέπει» αλλά εκείνη που αφήνει λίγο χώρο για προσαρμογή.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Απ' την ανεμελιά στο κουδούνι χωρίς ξυπνητήρι, θάλασσα, παιχνίδι, οθόνες, λίγο παραπάνω, ώρες χωρίς πρόγραμμα. Και ξαφνικά εμφανίζεται πάλι το ξυπνητήρι, ντύσου, φύγαμε, σχολείο, διάβασμα, δραστηριότητες, ύπνος νωρίς. Είμαι η Τζούλη Αγοράκη και σήμερα μιλάμε για αυτή την επιστροφή στα Θρανία, για αυτό που ακούγαμε κεφάλια μέσα λοιπόν, για το πώς μπορούμε να κάνουμε μια γέφυρα από το καλοκαίρι στο πρόγραμμα.
Και εμείς οι γονείς αγχωνόμαστε πριν ακόμα χτυπήσει το πρώτο κουδούνι. Πρέπει να αρχίσουμε να τα βάζουμε σε πρόγραμμα, να κόψουμε τις οθόνες, να τα βάλουμε να κοιμηθούν νωρίς, να σφίξουμε λίγο τα λουριά. Αλλά χρειάζεται πραγματικά να τα σφίξουμε ή μήπως το παιδί χρειάζεται κάτι διαφορετικό, να περάσει από τη ρανεμελιά στη δομή με έναν πιο απαλό τρόπο.
Για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο της σειράς, ακολουθήστε μας στο Spotify, στα Apple Podcast και στο κανάλι της Λάιφο στο YouTube. Είναι τα podcast της Λάιφο. 20 χρόνια τώρα στη Λάιφο, μοιραζόμαστε ιστορίες που αξίζει να ακουστούν. Το podcast που ακολουθεί είναι μια χορηγία της Προτέργεια. Προτέργεια. Η ενέργεια που σου ταιριάζει.
και αρχίζει πάλι μια περίοδος υποχρεώσεων. Γιατί λοιπόν είναι τόσο φορτισμένος ο Σεπτέμβρης και αυτή η εποχή φέρνει σε τόσο κόσμο και θλίψη και ταραχή και μια κρυφή χαρά ότι ναι, ναι, αλλά κάνουμε και προγράμματα. Τζουλίς, ευχαριστώ πάρα πολύ για την πρόσκληση. Τι ωραίο θέμα είναι αυτό, τι χρήσιμο θέμα είναι αυτό. Νομίζω θα βρουν πολλοί αποδέκτες ακροτές ενδιαφέρον σε σχέση με αυτό.
θέλω να σου πω ότι νομίζω πως για όλους μας και αν γυρίσουμε και λιγάκι το χρόνο πίσω όλοι κάπως το Σεπτέμβρη εκεί την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου τις τελευταίες ημέρες τις πρώτες του Σεπτέμβρη προσπαθούμε να μπούμε σε ένα πρόγραμμα προσπαθούμε να σκεφτούμε τι θα κάνουμε την επόμενη χρονιά για πολλούς είναι η νέα πρωτοχρονιά η μία του Σεπτέμβρη αυτό ακούω και εγώ είναι η καινούργια μας πρόσφαση η πρωτοχρονιά να γούνε σε πρόγραμμα, με δεδομένο το ότι 11 του Σεπτέμβρη επιστρέφουν στα σχολεία.
Οι γονείς λοιπόν, αυτό που παρατηρούμε... Α, 11 είναι, κάτι μαθαίνω σαν γονιός. Αυτό είναι... 11 δεν είναι. Κοντός γόρι. Οπότε, αυτό το οποίο ουσιαστικά εντοπίζουμε πάρα πολύ έντονα τα τελευταία χρόνια, είναι μια διάθεση να φτιάξω το πρόγραμμα ήδη από το Μάιο, από τον Ιούνιο. Και το καταλαβαίνω, το καταλαβαίνω, γιατί είναι πάρα πολύ δύσκολο τελευταία στιγμή να πρέπει να το οργανώσεις όλα.
Και κάπου εγώ εκεί ρωτώ, γιατί πρέπει όλα αυτά να το οργανώσουμε. Γιατί πρέπει ένα παιδί να έχει ένα τόσο ισχυρά, πατρουναρισμένο, συγκεκριμένο, καταναγκαστικό θα λέγαμε πρόγραμμα, το οποίο ακολουθεί όλη τη χρονιά, το οποίο ξεκινάει να δημιουργεί με άγχος ήδη από το Μάιο για το τι είναι αυτό που περιμένω να έρθει. Ναι, γιατί τι θα δώσουμε σε αυτό το παιδί.
Θα κάνει και κινέζικα, θα κάνει και σερβοκροάτικα, θα κάνει και... Και την ειδική πολεμική τέχνη που ήρθε τώρα από δεν ξέρω ποια χώρα. Ναι, έτσι είναι τα πράγματα. Παρατηρούμε ότι όντως φεύγουν τα παιδιά καταρακωμένα, κυριολεκτικά τον Ιούνιο, από τα σχολεία και από τις δραστηριότητές τους. Χρειάζονται ένα μήνα για να επανέλθουν και να ξανασυγκεντρωθούν και να ξεκουραστούν, μάλλον.
Χρειάζεται αυτός ο μήνας, είναι χρήσιμο αυτό που μας λες. Η προσαρμογή μας στο σχολείο θα πάρει περίπου ένα μήνα και για τους γονείς και για τα παιδιά. Κυρίως έχω στο νόμο το καλοκαίρι, ότι τελειώνουν τα παιδιά τον Ιούνιο και έχουν έναν Ιούλιο και έναν Αυγουστό να προσπαθήσουν να αποσυμφοριστούν. Και εκεί που αποσυμφορίζονται χαράν και όπως έλεγες παγωτά, ανεμελιά, κινητά, οθόνες εκεί χαμός, ξαφνικά Σεπτέμβρης, οπ μια απόλυτη αλλαγή, είναι σαν να κατεβαίνει ένας διακόπτης, είναι απίστευτο αυτό που συμβαίνει κατεβαίνει ένας διακόπτης στις 11 του Σεπτέμβρη και πρέπει τα παιδιά αυτά να βρουν έναν τελείως διαφορετικό τρόπο ζωής και φυσικά και θέλουν ένα μήνα να προσαρμαστούν μη σου πω και περισσότερο εμείς οι γονείς τι πρέπει να κάνουμε σε αυτό το διάστημα δηλαδή σου λέει δεν θέλω να πάω σχολείο και προσπαθήσαν τους να του πεις έλα που θα δεις τους φίλους σου που είναι τι ωραία που έχεις καινούργια τετράδια που έχω δύο της κασίλα τους για όλο αυτό εντάξει τα χαίρονται με την πρώτη μέρα που μυρίζει
η καινούργη λα που λέω και εγώ η καινούργια γόμα, η καινούργια κασετίνα, το καινούργιο μολύβι αλλά βαθιά μέσα τους ξέρουν ότι είναι παρηγοριά στον άρρωστο ότι είναι το κερασάκι για να φάνε μια ολόκληρη μετά του ούρτα υποχρεώσεων Εντάξει, έτσι είναι. benef benef benef και μπορεί όντως αυτή η καινούργια γόμα και η καινούργια τσάντα και το καινούργιο τετράδι να σου δημιουργεί λίγο περιγοριά στον άρρωστο αλλά η αλήθεια είναι ότι αυτό που ακολουθούμε είναι πολύ δύσκολο και το ξέρουν.
Οπότε φυσικά και δεν θέλουν να πάνε σχολεύσεις 11 Σεπτέμβρη. Και αναρωτιέμαι ποιος θέλει. Ποιος θα ήθελε να πάει σχολείο 11 Σεπτέμβρη. Είναι και οι γονείς που δείχνουν διάφορα αστεία με αυτά που βλέπουμε ότι τα παιδιά φεύγουν και οι γονείς ανοίγουν ας πούμε σαμπάνια τύπη τέλους δεν τα έχουν για τρεις μήνες που τα είχαν όλο το καλοκαίρι εγώ οφείλω να πω ότι είμαι από αυτούς που στεναχωριέμαι που αρχίζει το σχολείο του γιατί ξαναβιώνω το δικό μου δύσκολο κομμάτι που δεν ήθελα να πάω σχολείο και εκείνη και είναι ένα σημαντικό σημείο να πούμε στην κουβέντα κατά πόσο καμιά φορά και ο γονιός παρασύρει το παιδί Δηλαδή αν έχει περάσει αυτός δύσκολα και δεν θέλει το σχολείο και το φέρνει και αυτός μαρτυρικά Τελείως ασυνείδητα ότι το περνάει και στο παιδί το όχ αυτό Βέβαια αυτό το οποίο λέμε είναι ότι πολλές φορές ακόμα και αν δεν λέμε κάποια πράγματα Τα μάτια μας και η στάση του σώματός μας και οι κινήσεις μας, η μη λεπτική επικοινωνία μας Είναι αυτή που επικοινωνεί τα πάντα στο παιδί
φυσικά και καταλαβαίνει ένα παιδί το τι κουβαλάει ο γονέας από τα δικά του παιδικά χρόνια φυσικά αυτό το πω πω τώρα 11 του Σεπτέμβρη τι κάνουμε που ακόμα και αν δεν το λέει ο γονέας το παιδί το παιδί αυτό το παίρνει το βιώνει, το αισθάνεται στο σώμα του στον ύπνο του, στην καθημερινότητά του αλλαγές στο φαγητό του, αλλαγές στη συγκεντρωσή του αλλαγές στην ενέργειά του και στη διάθεσή του αλλά για να μιλήσουμε λίγο πιο εστιασμένα για το τι κάνουμε όταν είναι παιδί Αυτό ήθελα, ναι, αυτό συμβαίνει Τι γίνεται όμως όταν δεν θέλει ούτε να αρνείται όταν το βλέπεις ότι είναι πάρα πολύ αγχωμένος δεν έχει κοιμηθεί ένα-δύο βράδια πριν δεν ξέρει πώς θα είναι Καμιά φορά τα παιδιά κάνουν και μεταβάσεις από τάξη σε τάξη από δημοτικό στο γυπνάσιο, από γυπνάσιο στο λύκειο Αλλαγή πλαισίου, πολλά παιδιά αλλάζουν και σχολείο και περιοχή.
Πώς θα ανακουφίζουμε τα παιδιά, πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε έτσι να είμαστε το πρόθυμο αυτή που θα ακούσει το άγχος του και όλη την πίεση αυτή. Ξεκινάμε λέγοντας πως όταν ένα παιδί μας λέει ότι δεν θέλει να πάει σχολείο, αυτό είναι για μας μία πληροφορία. Είναι ένα μήνυμα το οποίο χρειάζεται να λάβουμε σοβαρά υπόψη.
Και πολλοί γονείς λένε έρχεται και μου κάνει κόλπα, μου λέει δεν θέλει να πάει σχολείο. δεν είναι κόλπα. Προφανώς κάτι εκεί συμβαίνει που δυσκολεύει το παιδί. Είτε είναι ότι ξέρει τι θα ακολουθήσει μέσα στη χρονιά, όπως είπες, κινέζικα, ιαπωνικά και πολεμικές τέχνες. Και όλα τα είδη μουσικών οργάνων. Αλλά επίσης μπορεί να ξέρει ότι μπορεί να αντιμετωπίσει δύσκολες συνθήκες με τους μαθητές του. Μπορεί να πέρασε μία χρονιά στην οποία βίωσε δυσκολίες. Μπορεί να πέρασε μια χρονιά στην οποία δυσκολεύτηκε μαθησιακά οπότε το σχολείο για εκείνον ήταν πηγή άγχους. Άρα εκεί χρειάζεται να μπούμε σε μια διαδικασία να δούμε γιατί το να πούμε στο παιδί ότι να θα πάω εκεί θα είναι το καινούργιο, η καινούργια τσάντα, οι καινούργιοι μαχτές, η καινούργια δασκάλα, η καινούργια τάξη, το καινούργιο σχολείο, η νέα περιοχή κλπ.
Δεν το παρηγορεί. Δεν το ακούει καν αυτό το οποίο λέμε εμείς. Και μετά έρχομαστε οι γονείς να πούμε γιατί δεν μπορώ εγώ να βοηθήσω το παιδί μου και να έρθουμε αντιμέτωποι και με το δικό μας γονεικό ρόλο. Οπότε θα γίνω πιο αποτελεσματικός γονέας εάν το αφού γραστώ και το οποίο ό,τι σε καταλαβαίνω είναι μια όντως περίεργη μετάβαση.
Θέλει όπως όλα τα πράγματα ένα διάστημα να περάσει για να το συνηθίσεις σιγά σιγά. Τέτοια λόγια. Πολύ ωραία. Η αναγνώριση και η κατανόηση του συναισθήματος Είναι ουσιαστικά αυτό το οποίο μπορεί να ανακουφίσει περισσότερο από όλα. Αλλά δεν αρκεί. Από εκεί και πέρα χρειάζεται να δούμε τι συμβαίνει. Χρειάζεται να χτίσουμε μια σχέση εμπιστοσύνης με το παιδί έτσι ώστε ουσιαστικά να μας επικοινωνήσει και να μπορέσουμε μέσα από τη συζήτηση και το διάλογο να καταλάβουμε τι είναι αυτό το οποίο στην πραγματικότητα συμβαίνει.
Γιατί υπάρχουν παιδιά που χαίρονται να ξεκινήσει το σχολείο, είναι τα λιγότερα αλλά χαίρονται είναι αυτά που διψούν για γνώση, θέλουν να δουν πράγματι φίλους και είναι παιδιά που δεν θέλουν και καθόλου, χωρίς να συμβαίνει μπούλινγκ ή κάτι στις τάξεις, δεν το θέλουν δεν τους αρέσει το σχολείο καθόλου Νομίζω ότι μπαίνει λίγο στη διαδικασία του κατά πώς τι φέρνει μάλλον μαζί το σχολείο γιατί το σχολείο δεν είναι μόνο οι 6-7 ώρες την ημέρα που είμαστε εκεί είναι οι ώρες που είμαι μακριά από το γονέα και αν ο γονέας μου δουλεύει το απόγευμα και ξέρω ότι εγώ δεν θα τον δω και θα τον δω μισή ώρα το βράδυ πριν κοιμηθώ άρα ουσιαστικά εγώ δεν θα έχω ζήσει με το γονέα μου όλη την εβδομάδα.
Φυσικά και δεν θέλω να πάω σχολείο γιατί ξέρω ότι οι ώρες που θα είμαι στο σπίτι θα είναι οι ώρες που θα είμαι με τη μαμά μου και το μωρό μου. Και αυτό είναι μεγάλη μεγάλη ανακούφιση για τα παιδιά και πολύ μεγάλη πηγή άγχους όταν δεν μπορούν να το έχουν από εκεί και έπειτα μετά πρέπει να δούμε και όλα τα υπόλοιπα γιατί μπορεί να αντιμετωπίζει αυτό το στρες, το τόσο έντονο στρες στην καθημερινότητα του ένα παιδί μήπως ξέρει ότι αυτό το τόσο βεβαρημένο πρόγραμμα με όλες αυτές τις δραστηριότητες το λέω και το ξαναλέω δεν χρειάζονται όλα αυτά γιατί το κάνουν με οι γονείς όλο αυτό για να δώσουμε το περισσότερο για να έχουν εφόδια, για να έχει παραπάνω εφόδια από τον συμμαθητή του γιατί οι εποχές μας είναι ανταγωνιστικές άρα πρέπει να μιλάς 7 γλώσσες και να έχεις και 15 δεξιότητες από δίπλα Υπάρχει εδώ μια πολύ μεγάλη παγίδα Υπάρχει η παγίδα του τι υπάρχει εκεί έξω και το τι τελικά εγώ ως ένας σε πολλά εισαγωγικά καλός γονιός έχω προσφέρει στο παιδί μου
γιατί αυτό το οποίο είπα και πριν είναι ότι καλούνται οι γονείς να διαχειριστούν την σκέψη ότι υπήρχε κάτι το οποίο εγώ μπορούσα να δώσω στο παιδί μου υπήρχε ένα παραπάνω εφόδιο μια παραπάνω δραστηριότητα, μια παραπάνω εκπαίδευση που θα μπορούσα να το έχω δώσει και εγώ δεν το έδωσα άρα λοιπόν όταν υπάρχει αυτό σαν background σκέψης τότε φυσικά και θα μπω σε μια διαδικασία να δώσω και όταν μετά βλέπω και όλους τους γύρω γονείς που κάνουν και έτσι και αλλιώς και την μια δραστηριότητα και την άλλη δραστηριότητα.
Και να μην ξεχάσω να πάω και τα ισπανικά και τα γαλλικά και τα ιταλικά αλλά και να μην ξεχάσω να πάω και το ποδόσφαιρο. Και γίνονται και εκείνοι. Βάζω και τον εαυτό μου μέσα. Στο τέλος της μέρας γίνεται και ο γονιός ένας τυραμόλας να τρέχει αριστερά-δεξιά. Είναι πολύ πιβαρυντικό και για το δικό του πρόγραμμα. Δεν είναι μόνο ότι προσφέρει στο παιδί.
Είναι ότι και εκείνος να το πάει ποδόσφαιρο, να το πάρει από εκεί, Παιχσούν, παίξουν. Παιδί παίζουν. Παιδί παίζουν και θα σου πω ότι εντοπίζω και στο γραφείο. Ξέρεις ότι πολλές φορές δεν έχουν χρόνο τα παιδιά να έρθουν στη θεραπεία γιατί ακριβώς δεν έχουν οι γονείς το χρόνο να προλάβουν να τα μετακινήσουν για να τα φέρουν.
Δηλαδή σου λένε σαν δικαιολογία ότι δεν ήρθαμε γιατί δεν είχαμε χρόνο να έρθουμε τελικά. Δεν προλαβαίνουν και το καταλαβαίνω και έχουν δίκιο. Και δεν είναι απαραίτητα δικαιολογία. είναι η πραγματικότητα πάρα πολλές φορές γιατί όταν κάθεσαι και λες ελάτε να βάλουμε κάτω το πρόγραμμα της εβδομάδας σας και να δούμε πού μπορούμε να βάλουμε το ραντεβού μας για να εξυπηρετεί βλέπεις ότι δεν υπάρχει χρόνος γιατί ειδικά αν μένεις σε μια μεγάλη πόλη που η μια δραστηριότητα είναι 20 λεπτά η άλλη δραστηριότητα είναι 40 λεπτά η άλλη δραστηριότητα είναι μισή ώρα και πρέπει αυτά να τα κάνεις να αλλάξεις τρεις δραστηριότητες την ημέρα Τελείωσε η μέρα Τώρα πόσο δύσκολο και πόσο απαραίτητο είναι αυτή την περίοδο Λέω αυτό το G-σθέμα που το συζητάμε με όλους τους ψυχολόγους Και λένε τα παιδιά θέλουν όριο όριο πόσο δύσκολο και πόσο απαραίτητο είναι αυτή τη στιγμή το όριο στα παιδιά.
Λιγότεροι οθόνοι, τι σημαίνει στην πράξη ένα καλό όριο και οπότε το όριο πάει να προσφέρει ασφάλεια και γίνεται έλεγχος. Άλλη μια πάρα πολύ μεγάλη συζήτηση το τι γίνεται με τα όρια. Λέμε εμείς οι ψυχολόγοι βάλτε βάλτε βάλτε όρια όρια όρια όρια αλλά στην πραγματικότητα δεν εξηγούμε και εμείς και παίρνουμε και ευθύνη πάνω σε αυτό.
τι εννοούμε όταν λέμε όρια είναι σαν να πεις σε ενηγνώμηση διακόπτωση ένα ασθενή που μην έχεις άγχος μα δεν μου λέει ο γιατρός τον τρόπο τι σημαίνει μην έχεις άγχος να που έχω έτσι και η καραμέλα βάλεις το παιδί όρια τι να βάλω, που να βάλω αν δεν έχω εγώ όρια δεν είμαι εγώ οριοθετημένη αν είμαι ένας άρθρος αρκετά νοριοθέτητος πως μου ζητάει κάποιος να βάλω κάτι το οποίο δεν το έχω αντιληφθεί τι σημαίνει Και νομίζω ότι η πολύ μεγάλη παγίδα είναι ότι δεν εξηγούμε παραπάνω πράγματα για τα ωρία, γιατί στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κάτι συγκεκριμένο να εξηγήσουμε.
Μου λένε πολλοί γονείς, δώσ' μου μια συμβουλή για το πώς να βάλω όρια. Δεν υπάρχει. Και γιατί δεν υπάρχει, γιατί κάθε οικογένεια είναι διαφορετική, κάθε παιδί είναι διαφορετικό, κάθε οικογένεια έχει διαφορετικά όρια η ίδια μεταξύ της, κάθε σχέση έχει διαφορετικά όρια μεταξύ της. Δηλαδή έχουμε μια οικογένεια, μια μαμά για παράδειγμα Με ένα παιδί 8 χρονών και με ένα παιδί 5 χρονών Φυσικά και θα καθίσω να μιλήσω διαφορετικά Με τη μαμά για τη σχέση που έχει με το 8 χρονο Και με το 5 χρονο για να της πω πως να βάλει όρια Δεν υπάρχει ένας κανόνας ότι στο 8 χρονο βάζω αυτό Στο 5 χρονο βάζω αυτό Στον έφηβο πόσο μάλλον κάτι άλλο Και όλο το καθεξής Ακριβώς Αλλά και οι γονείς νιώθουν συχνά λίγο χαμένοι στη μετάφραση.
Ακούνε για όρια, τους φωνάζουν για αυτά τα όρια και στο τέλος όπως λες και εσύ δεν υπάρχει καμία οδηγία χρήσης για το τι εννοούν όρια. Οι συνέπειες, δηλαδή να το πάρουμε λίγο πρακτικά. Οι οθόνες πρέπει να περιοριστούν πριν τα παιδιά πάνε σχολείο. Καλό θα ήταν. Κοίταξε να δεις τώρα. Οι οθόνες. Οι οθόνες δεν γίνεται να μην υπάρχουν στη ζωή μας Προσπαθούμε να αποκλείσουμε πολλές φορές τα παιδιά από την οθόνη Ενώ στην πραγματικότητα αυτό που λέω πολλές φορές είναι ότι Με το που γεννηθεί το πρώτο πράγμα που βλέπει είναι μάλλον μια οθόνη Γιατί ο μπαμπάς είναι κάπου εκεί μέσα στην αίθουσα του το και του Και βγάζει βίντεο ή ξαφνικά ο πρώτος επισκέπτης στο μεφτύρι Είναι πάνω από το μωρό με ένα κινητό και βγάζει φωτογραφίες Άρα εμείς απαιτούμε από τα παιδιά να ζουν κάτι μακριά από τα κινητά και τις οθόνες ενώ στην πραγματικότητα όλα γύρω τους είναι κινητά και οθόνες. Πώς γίνεται αυτό?
Και όταν και οι γονείς είναι σε ένα κινητό και σε μία οθόνη πολλές φορές όταν έλεγα στον γιο μου σταμάτα πια με το κινητό μου έλεγε θα σταματήσω την ώρα που θα σταματήσεις κι εσύ και είχαμε κάνει έτσι ένα παιχνίδι και είχαμε κάνει ένα παιχνίδι ότι και οι δυο μας θα το φύνουμε τουλάχιστον για μια ώρα εκεί για να μπορούμε να κάνουμε και τίποτα άλλο οπότε ήταν συνομωτικό μου λέγε λοιπόν βάζουμε τώρα στο πάγκο τα κινητά μας και γελάγαμε γιατί και για τους δυο μας ήταν τελικά μια δύσκολη κατάσταση Ναι τα κινητά και η οθόνη δεν γίνεται να μην υπάρχουν στην καθημερινότητά μας οπότε αν μπούμε σε μια διαδικασία να απεμπλέξουμε και να κρατήσουμε τα παιδιά μακριά από τα κινητά μάλλον εκείνα και το λέω με πολύ μεγάλη γνώση και εμπειρία Επάνω σε αυτό θα βρούνε τους τρόπους να πάρουν και το κινητό, να πάρουν και τα social media και να τα φτιάξουν κρυφά, να πάρουν και πρόσβαση στις οθόνες και στο ίντερνετ, να πάρουν ό,τι θέλουν.
Γιατί είναι πολύ, πολύ πιο έξυπνα από όσο νομίζουμε. Οπότε αυτό το οποίο προτείνω και πραγματικά έχω δει ότι βοηθάει και το λέω με πολύ, πολύ μεγάλη σιγουριά, είναι ότι αυτό που χρειάζονται τα παιδιά και οι γονείς είναι εκπαίδευση. Εκπαίδευση στην ορθή και ασφαλή χρήση του διαδικτύου. Εκπαίδευση στην ορθή και ασφαλή χρήση της οθόνης.
Και όχι απαγόρευση. Γιατί η απαγόρευση είναι επικίνδυνη. Η απαγόρευση θα κάνει τον έφηβο να πάρει και να βρει το κινητό και να μπει σε ό,τι πιο επικίνδυνο υπάρχει. Ποιος θα μας εκπαιδεύσει, ένας σύμβουλος ψυχικής υγείας. Ένας σύμβουλος ψυχικής υγείας. ένας ειδικός που ασχολείται με το διαδίκτυο και με όλους τους κινδύνους του διαδικτύου ένας εκπαιδευμένος δάσκαλος πάνω σε όλες αυτές τις διαδικασίες έρχονται πολλοί γονείς στο γραφείο και τους ρωτώ γιατί το παιδί σας δεν του δίνετε το κινητό και δεν το εκπαιδεύεται ουσιαστικά στο τι μπορεί να αντιμετωπίσει μέσα εκεί και μου λένε γιατί δεν ξέρουμε και έχουν δίκιο γιατί αυτοί δεν μεγαλώσανε με κινητά βέβαια θα μπορούσαν και εκείνοι να ενημερωθούν αλλά ναι είναι φαύλος κύκλος πέρα από τα όρια τώρα μπορεί αυτό που λέγαμε πριν η δική μας αγωνία για τη δική τους αρχή να τα φορτίζει και πιο αρνητικά δηλαδή αν του λέμε δεν θέλω να πάω σχολείο και του λέμε να σε καταλαβαίνω που χάλια το σχολείο μήπως αυτή η συμπαράσταση
στη δυσκολία του του μεγενθύνει μέσα του και το πρόβλημα δηλαδή τι θα πω σε καταλαβαίνω αλλά τώρα θα πας, πόσο το κάνω αυτό να γίνει πιο στρογγυλό εκεί υπάρχει μια πολύ λεπτή γραμμή που από τη μία ακριβώς αυτό, γι' αυτό προσπαθώ να πω γιατί μπορεί να το επιφράσω από τη μία είναι η μυρολατρεία και από την άλλη είναι η κατανόηση αν ξεκινήσουμε ένα μυρικάσμο, μια μυρολατρεία στο σπίτι, πω πω πόσο σε καταλαβαίνω και τι δύσκολο πράγμα είναι αυτό το σχολείο που έχεις να πας αύριο και τι δύσκολα πράγματα και καημένο μου. Το παιδί λέει βουλιάζει.
Έχεις απόλυτο δίκιο. Βουλιάζει και λέει Παναγία μου τι έχω να αντιμετωπίζω και αγχώνεται ακόμα περισσότερο. Αυτό λοιπόν που χρειάζεται η επικύρωση και η κατανόηση του συναισθήματος. Δεν είναι ταύτιση. Εκεί μπερδευόμαστε πολλές φορές. Βιώνει το παιδί μας μια δυσκολία και εμείς ταυτιζόμαστε με αυτή. Και εκεί το παιδί ξέρεις Νιώθει ότι ο γονέας μου δεν μπορεί να με στηρίξει Δεν μπορεί να αντέξει τη δυσκολία μου Όταν ο γονιός φοβάται το παιδί που ανικοβάλλεται Είναι κανόνας Πρέπει ο γονιός να δείξει ότι ναι σε καταλαβαίνω Αλλά όπως όλοι θα πας και εσύ όπως πήγαμε και εμείς Γιατί είναι η δουλειά σου όπως εγώ εργάζομαι Και σου δουλειάνε το σχολείο Κάναμε όλες οι διακοπές Και εγώ γυρνίζω στο γραφείο μου και εγώ γυρίζω στους υποχρεώσεις μου σε λαβεί ακριβώς, άρα τι κάνω, δίνω την κατανόηση του συναισθήματος και ταυτόχρονα δημιουργώ αισιοδοξία για το μέλλον, δηλαδή του δίνω ένα μήνυμα το ότι ναι έχεις να κάνεις να πας αύριο στο σχολό και ξέρω ότι είναι δύσκολο, αλλά για σκέψου
λιγάκι, τι έχεις να κάνεις έτσι μετά μόλις τελειώσει το σχολό που θα σου είναι πολύ ευχάριστο και του λέω και εγώ να το πάρουμε με τη μέρα, Κωνσταντίνε. Ένα πράγμα τη φορά. Προς το βαρόν να έχουμε αυτή την πρώτη βδομάδα. Θα συζητήσουμε. Γιατί τα παιδιά έχουν πολύ πλάκα. Μου λέει, λοιπόν, έχω δει από τώρα πότε είναι διακοπές Χριστουγέννου.
Πόσες αργίες έχει ο Βλεβάρης και ο Οκτώβρης που είναι μεγάλοι μήνες. Και ο καημένος γύρισε και είπε κάποια στιγμή, μετά το σχολείο καρμπονάρα θα έχει. Δεν σου λέει, θέλω τουλάχιστον να ξέρω τι θα βρώ μετά πολύ σωστός ο Κωνσταντίνος τώρα ας μπούμε στο δικό μας λίγο κομμάτι το ενήλικο που και εμείς κάποιοι ζοριζόμαστε κακά τα ψέματα για το τελευταίο διάστημα συνεχώς είναι η γκρίνια που τελειώσαν οι διακοπές, που είναι Σεπτέμβνης που γύρισαν στο γραφείο που θέμουν και είναι αναρωτιές δεν αγαπάνε καθόλου τις δουλειές που κάνουν δεν τους αρέσει καθόλου που έχουν επιστρέψει στην κανονικότητα στα πράγματα τους, στους φίλους τους δεν ξέρω βλέπω πολύ γκρίνια το τελευταίο διάστημα τι γίνεται μάλλον δεν τους αρέσουν οι ζωές τους, πως το ακούς εσύ στο κομμάτι των ενηλίκων τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά η αλήθεια είναι γιατί τα παιδιά Τα αγγλικά δεν μπορούν να διαχειριστούν αυτά τα συναισθήματα που δεν ξέρουν και πολλοί πώς να τα εκφράσουν και δεν καταλαβαίνουν γιατί γίνεται και να σου πω και κάτι δεν έχουν και άλλη επιλογή από το να μην πάω σε σχολείο.
Όμως οι ενήλικες έχουν επιλογές και ναι η επιλογή μπορεί να μην είναι το να μην δουλέψω αλλά η επιλογή μπορεί να είναι το να επιλέξω να βρω περισσότερο ελεύθερο χρόνο στην καθημερινότητά μου. Η επιλογή μπορεί να είναι το να επιλέξω να κάνω Μία δραστηριότητα την οποία έχω αφήσει εδώ και πολύ καιρό Η επιλογή μπορεί να είναι το να επιλέξω Να μείνω μόνος μου Αντί να είμαι μέσα σε μία σχέση η οποία Δεν με ικανοποιεί Και η επιλογή επίσης μπορεί να είναι το να θέλω ή να μην θέλω Να είμαι σε μία παρέα Φίλων που μπορεί να με ζορίζουν Άρα ο Σεμπτέβρης με παίρνει σε μία ευθύνη Σε μία ευθύνη του εαυτού μου είναι σαν να γυρίζω στην ευθύνη του εαυτού μου είναι σαν να γυρίζω στην ευθύνη του εαυτού μου και είναι σαν να λέω ότι η περίοδος αυτή που κάπως τα λάθη επιτρέπονται τελείωσε το καλοκαίρι εσπονδέ και αυτή η φράση τα κεφάλια μέσα μας έχει στοιχειώσει πολλούς γιατί ακριβώς νομίζουμε ότι οποιοδήποτε στοιχείο ξεκούρασης, χαλαρότητας παρορμητισμού δεν υπάρχει μέσα σε ένα χειμώνα
με τόσα πολλά to do lists την καθημερινότητά μας οπότε λοιπόν αυτό που καλείται να αφήσει ένας άνθρωπος πίσω και έτσι είναι και η μελαγχολία του Σεπτέμβρη πάρα πολύ έντονη όπως είναι και η μελαγχολία μετά τα Χριστούγεννα εμένα ο Αύγουστος και ο Δεκέμβρης μου θυμίζουν πολύ αυτές τις μήνες μεταξύ τους για το πως κυρίως εμείς αισθανόμαστε γιατί εμείς αισθανόμαστε ότι τελειώνει με έναν τρόπο κάτι οπότε ας προλάβω να το ζήσω όσο περισσότερο μπορώ Ας προλάβω να ζήσω αυτό το καλοκαίρι που θα βγω, που θα ξενυχτήσω, που θα ζήσω έναν μεγάλο έρωτα, που θα ζήσω μια πολύ μεγάλη...
Ναι και μεγάλες προσδοκίες και για τις διακοπές. Μεγάλες προσδοκίες και καμιά φορά θλίψη για τις προσδοκίες που δεν ευωδόθηκαν αλλά ήταν και τόσο μεγάλες που μάλλον δεν μπορούσαν και να γίνουν. Οπότε υπάρχει αυτό το μετέχμιο, αν δεν έχω περάσει και ιδιαίτερα καλά, να αισθάνομαι ότι πήγε χαμένο ένα καλοκαίρι τόσο μεγάλων προσδοκιών και τόσες λίγες τελικά πραγμάτωσεις.
Και μια πολύ μεγάλη προσδοκία είναι η ξεκούραση του καλοκαίριου. Θα ξεκουραστώ δύο εβδομάδες αν είμαι δυνατόν. Αλλήμον αν μπορούσε η κούραση μιας χρονιάς ολόκληρης να αποφορτιστεί μέσα σε δύο εβδομάδες του καλοκαίριου. ανάφεκτη προσδοκία ανάφεκτο στόχος και όλοι τον βάζουμε αυτό το στόχο. Ήδη αν κάνεις ένα ταξίδι μακριά κι είσαι ας πούμε με 13 ώρες καράβι κατάστρωμα έχεις ήδη κουραστεί με το που πατάς το πόδι σου στο πηρέα είναι το μόνο σίγουρο γιατί η ξεκούραση είναι κάτι πολύ σχετικό και μπορεί να σαββατοκύριακο να κοιμηθείς να ξεκουραστείς και να έχεις γεμίσει τις μπαταρίες. Επίσης εδώ να πούμε ότι και όλο αυτό το τέλος Δηλαδή, η καλοκαίρι ή τίποτα.
Υπάρχει και το γλυκό από καλό καιρό. Δηλαδή, μπορείς να πηγαίνεις, να κάνεις μέχρι τον Οκτώβριο, η θάλασσα είναι ζεστές, να φύγεις σαν Σαββατοκύρικο, να φύγεις σαν Ατρίμερο, να κάνεις μια απόδραση. Είναι λίγο σαν τελειώνουν τώρα όλα. Μα λέω, καθίστε ρε παιδιά, ακόμα έχει καλό καιρό, είναι ωραία έξω, είναι γλυκό σο Σεπτέμβρης.
Γιατί πρέπει να είναι. όχι όχι τώρα τελείωσε δεν έχουν μείνει λεφτά, δεν έχει μείνει τίποτα γυρίσαμε, κεφάλια μέσα αρχίζουν τα παιδιά σχολείο λες και τα παιδιά δεξιό και εγώ τα πάνε στο απόσπασμα τώρα ξεκινάμε δραστηριότητες γιατί είναι όλο αυτό που λέγαμε πριν κουρδισμένοι καλοκουρδισμένοι γονείς να τρέχουν αριστερά δεξιά και κάπως χάνεται και η μπάλα νομίζω ότι περισσότερο ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον εαυτό μας μετά τις διακοπές και εμένα μου ακούγεται αυτό έτσι όπως μου το περιγράφησαν ένας φόβος των ενηλίκων. Σαν να φοβάμαι φοβάμαι να χαλαρώσω λίγο περισσότερο, φοβάμαι να απολαύσω λίγο περισσότερο φοβάμαι να μην είμαι τόσο τακτοποιημένος σε ένα πρόγραμμα. Και Ευαγγελίνα φοβάμαι και να δεχτώ τη θλίψη μου ναι μπορεί να είμαι και κάπως θλιμμένος γιατί όντως τελείωσε όλο αυτό και το συνειδητοποιώ και το καταλαβαίνω και πρέπει και εγώ μαζί με τα παιδιά να μπω και εγώ σε ένα πιο συγκεκριμένο πρόγραμμα μπορώ να αγκαλιάσω όμως τη θλίψη μου και να την κάνω κάτι, να την πάω ένα σινεμά
να την πάρω από το χέρι να βάλω ένα ωραίο τραγούδι να δω φίλους, να φάω κάτι που αγαπώ να φέρει πίσω μια ωραία γεύση, ένα ωραίο κρασί μια ωραία παρέα γιατί μας μεγαλώνουν σε κοινωνίες χαράς και η χαρά γίνεται το ψυχαναγκασμός εντάξει δεν πειράζει και τίποτα και αν πέ μελαγκολίκ που λένε οι Γάλλοι και λίγο μελαγχολία it's ok, ναι είναι και στην εποχή είναι και ο Σεμπτέρις που είναι κάμια φορά λίγο έτσι πιο θλιμμένος αεράκι τα φύλλα των δέντρων που πέφτουν τα χρώματα που γίνονται λίγο πιο γκρι πιο καφέ, εγώ όμως θα πω ότι το καλοκαίρι έχει ένα πολύ ωραίο φίλτρο το καλοκαίρι όλα τα συναισθήματα είναι λίγο πιο εύκολα Ο θυμός είναι πιο εύκολος, η θλίψη είναι πιο εύκολη, η μελαγχολία, η ματέωση, η απογοήτευση.
Ναι, αλλά είναι και τρελός μήνας Αύγουστος που γίνονται τα περισσότερα εγκλήματα. Εκτριβώς, γιατί εκεί έρχεται το κομμάτι της παρορμητικότητας. Αυτό που λες πριν. Και το κομμάτι του ότι δεν είναι όλα τα πράγματα ελεγχόμενα. Είναι κάπως πιο ανεξελέγκτα. και υπάρχει και αυτό το φίλτρο της ωρεοποίησης του καλοκαιριού, το οποίο φεύγει με το που φεύγει ο Αύγουστος και ο κόσμος φοβάται να μην είναι μακριά από αυτό το φίλτρο. Οπότε τι κάνει τακτοποιείται στα κουτάκια του και στην καθημερινότητα του μια πολύ καλά κουρδισμένη, όπως είπες, προγραμματισμένη καθημερινότητα η οποία τον κρατά ασφαλή.
Τώρα αυτό είναι πολύ ωραίο γιατί έξω από τα όρια αυτά χαώνεται. Τρεβόνως. Και γι' αυτό γεμίζουν, έχουν δει και τα γυμναστήρια όλες οι ενάρξεις γίνονται Σεπτέμβρη που πολύ συχνά μου έλεγε εχθές ένας γυμναστής που έχει πολύ ενδιαφέρον ότι στη δεύτερη εβδομάδα, όχι στο δεύτερο μήνα στη δεύτερη εβδομάδα δεν πηγαίνουν ενώ γράφονται δηλαδή δεν μπορούν να δεσμευτούν ούτε για αυτό ενώ μπαίνουν με ορμή ότι θα κάνω, θα φροντίσω το σώμα μου θα κάνω ζούμπα, θα χορέψω θα κάνω ένα καινούριο χόμπι μαλλιά και δεν κάνουν αυτό το οποίο έστω και λίγο αφού γράστηκαν τον εαυτό τους το καλοκαίρι το επιθύμησαν, είχαν την ορμή να γραφτούν πουλαιολόγους μέχρι το γυμναστήριο αλλά λείπει το drive της πειθαρχίας για να το πάω ένα βήμα παραπέρα Το ίδιο συμβαίνει και με την ψυχοθεραπεία να σου πω την αλήθεια, πολλά αιτήματα του Σεπτέμβρη είναι τα αιτήματα του ενός μήνα που λέμε κι εμείς γιατί θέλω να ξεκινήσω επειδή είναι ο νέος Σεπτέμβρης, μάλλον δυσκολεύτηκα και το καλοκαίρι που βγήκε από το πρόγραμμά μου.
Έμεινα και με τα παιδιά μου, είδα κάποια πράγματα για μένα, θέλω να τα λύσω όλα το Σεπτέμβρη. Α, γίνεται και αυτό που λες, το Αύγουστο ή το Καλοκαίρι μας δείχνει και λίγο. Έτσι, το τηλέφωνο τον Αύγουστο χτυπάει καθημερινά, το τηλέφωνο την πρώτη εβδομάδα του Σεπτέμβρη χτυπάει καθημερινά, κλείνουν το ραντεβού, έρχονται στο ραντεβού, ξεκινάνε τον πρώτο μήνα και μετά όταν όλα αρχίζουν και ξανά ρολάρουν στην καθημερινότητα τους, τους βλέπεις ότι μπορεί και να αποσυρθούν πολύ εύκολα.
Όχι σε φως όλοι έτσι. Άρα η προσαρμογή δεν είναι μόνο για τα παιδιά. Πρέπει να δεχόμαστε και εμείς ότι από αυτή τη μετάβαση χρειαζόμαστε να μπούμε με τον τρόπο που ο καθένας θα δει τα πράγματα. Ορίζει σε μια καθημερινότητα ακριβώς. Είναι το συνέστημα που επικοινωνείται όπως είπαμε και στα παιδιά Άρα ο τρόπος με τον οποίο εγώ θα μπω στο Σεπτέμβρη μου Είναι ο τρόπος με τον οποίο θα μπω και σε νέα πράγματα στην καθημερινότητά μου Για παράδειγμα έχουμε ένα γονέα ο οποίος κάθε Σεπτέμβρη ξεκινά και οργανώνει έτσι τόσο ψυχαναγκαστικά Θα λέγαμε το πρόγραμμα Και μετά βλέπουμε ένα παιδί που μεγαλώνει Και ενώ δεν έχει κάποιο πρόγραμμα Δεν έχει κάτι να κάνει Δεν έχει κάποιο λόγο να γυρίσει νωρίς από τις διακοπές για να προετοιμαστεί να πάει στη δουλειά.
Το βλέπουμε ότι γυρίζει μια βδομάδα πριν να τακτοποιηθεί. Να τακτοποιήσει τι. Ναι, το έχει μάθει, έχει έρθει. Γιατί αυτό που βλέπουν, αυτό... Αντιγράφω το παιδιά. Το ανάποδο ακριβώς. Ο γονιός που είναι τζιτζίκι και όχι με έρμιγκας και του αρέσει να τραγουδάει και είναι και λίγο πιο χαλαρός και δεν του οργανώνει και πρέπει μόνο τους να το ρυθμίσει και λέει βρε μαμά κι όταν δεν κάνει γεπονέζικα και η μαμά ακόμα δεν έχει κίνημα ζευτεί για να γράψει το παιδί αυτό στην αντίπερα όχθη τι είναι και αυτή η χαλάρωση των ορίων και του προγράμματος εκεί συμβαίνει συνήθως όταν ο γονέας ο ίδιος για κάποιο λόγο αδυνατή να μπει ξανά σε μια καθημερινότητα ίσως προσπαθεί να κάνει μια μικρή παράταση όλου αυτού του όμορφου συναισθήματος του καλοκαιριού, ίσως μπορεί πιθανότατα κάτι ο ίδιος τον ίδιο να τον δυσκολεύει στην ιδέα του να ξεκινήσει κάτι, ίσως ο ίδιος θα περνάει μια δική του δυσκολία, υπάρχουν πάρα πολλοί λόγοι για τους οποίους ένας βονέας μπορεί να μην μπαίνει γρήγορα
να μην βάζει το παιδί του γρήγορα σε ένα πρόγραμμα και αυτό να διευκρινίσω δεν έχει να κάνει με αδιαφορία πάντα, έχει να κάνει απλά με μια διαφορετική προσέγγιση. Και διαχείριση. Τα άκρα μας φοβίζουν. Η απόλυτη αδιαφορία, όπως και η απόλυτη ενασχόληση με τα παιδιά. Ναι, ναι, ναι. Τα άκρα πάντα είναι αυτά που πρέπει να τρομάζουμε.
Οπότε ας μπούμε στη χορογραφία του Σεπτέμβρια, αγκαλιάσουμε και τη θλίψη μας, ας δεχτούμε και τα συναισθήματά μας. Ας ξεκαθαρίσουμε λίγο τι είναι από αυτά τα δέκα πράγματα που θέλουμε να κάνουμε το ένα και στο κάνουμε. εγώ αυτό λέω, μου λένε πράγματα και φίλοι, σχέδια και απ' τα άλλα παιδιά εντάξει οκ, ξεκινήστε ένα γιατί ακούς όντως πολλά τους εντεύγει είναι αυτό που είπαμε πριν σαν το 2ο Γενάριο, ότι θα κάνω και μένουν σε ένα πολύ μεγάλο θα, που δεν είναι εκπλήρωση αλλά είναι τελικά ματέωση και έχουν και εντεσμευσί στον εαυτό τους να υπόσχονται και όταν το τηρείς κάτι σημαίνει και αυτό, οπότε μετά υπάρχει και μια εσωτερική ενοχή και να αφουγκραχτούμε και τα παιδιά όπως είπες να καταλάβουμε ότι αυτή η μετάβαση δεν τους είναι εύκολη και να δώσουμε όλοι χρόνο. Είπες ότι τουλάχιστον ένας μήνας είναι η προσαρμογή μας τουλάχιστον. Τουλάχιστον μετά από δύο μήνες εκτός έξω από όλα και μακριά από όλα.
Οπότε ας δώσουμε το χρόνο μας. Ας δώσουμε το χρόνο σε κάθε την καινούργια που επιλέγουμε να κάνουμε. Υπομονή και σε λεπιτήρια σε εμάς τους γονείς που θα ξυπνάμε ο ξυπνητήρι που κάποιοι που δεν ξυπνούν για τις δουλειές τους πολύ νωρίς ξυπνάνε για τα παιδιά, οπότε μαζί με τα παιδιά είναι και εμείς κάπως επιστροφή στα σχολεία θα το αντέξουμε, ταυτότητες στο στόμα πέφτουν που έλεγε θα το αντέξουμε καλή επάνωδο και δεν θέλω με τίποτα να πω κεφάλια μέσα λοιπόν, αλλά καθένα σας κάνει ό,τι νομίζει με το κεφάλι του καλή προσαρμογή σε όλα τα παιδιά και σε όλους τους μεγάλους που καλούνται να διαχειριστούν και αυτή τη δική τους προσαρμογή. Σε ευχαριστώ πολύ Ευαγγελίνα. Και εγώ σε ευχαριστώ Τζούλη.
Μα είσαι καλά και ελπίζω να βρήκατε κι εσείς κάτι χρήσιμο σε αυτό το podcast. Είμαι η Τζούλη Αγοράκη και ήταν ένα ακόμα επεισόδιο της σειράς Ψυχή και Σώμα. Σήμερα μιλήσαμε για την επιστροφή μας στα σχολεία, για το πώς μπορεί να γίνει αυτή η μετάβαση πιο ομαλά για τα παιδιά, με την ψυχολόγο Ευαγγελίνα Τζίμα μια πολύ χρήσιμη συζήτηση για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο της σειράς ακολουθήστε μας στο Spotify, στο Apple Podcast και στο κανάλι της Lifeo στο YouTube Είναι τα podcast της Lifeo
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
