Σοκολάτα γάλακτος ή μαύρη; Ποια είναι η καλύτερη; Ένας γιατρός απαντά

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Ευχαριστώ, αλλά δεν θα πάρω. Λίγα τρόφιμα έχουν τόσο αντιφατική φήμη όσο η σοκολάτα. Από τη μία τη βλέπουμε σε κάθε άρθρο για αντιοξυντοτικά και καρδιακιακή υγεία, σχεδόν σαν φάρμακο σε μορφή γλυκού. Από την άλλη, ξέρουμε πολύ καλά ότι είναι γεμάτη ζάχαρη, λίπος και πάρα πολλές θερμίδες. Μπορούν και τα δύο να είναι αλήθεια.

00:57 Σήμερα θα μάθουμε τη σκληρή αλήθεια Θα εξετάσουμε τη σοκολάτα κάτω από το επιστημονικό μικροσκόπιο Θα δούμε τι είναι πραγματικά το κακάο και γιατί έχει τη φήμη ότι βοηθάει την καρδιά Θα δούμε την επιστημονική μελέτη που το εξέτασε αυτό σε 21.000 ανθρώπους Θα δούμε γιατί η μαύρη και η σοκολάτα γάλακτος δεν είναι το ίδιο πράγμα και θα μιλήσουμε για κάτι που ελάχιστοι γνωρίζουν, ότι ένα μέρος της σοκολάτας που πουλίεται σήμερα περιέχει μετρήσιμες ποσότητες μολύβδου και καδμίου.

01:34 Στο τέλος, θα ξέρετε ακριβώς ποια σοκολάτα, πόσοι και πότε έχει νόημα να τη βάλετε στη διατροφή σας. Η σοκολάτα δεν είναι ένα ενιαίο τρόφιμο. Είναι ένα μείγμα από δύο συστατικά που περιέχονται στον ίδιο τον καρπό, το σπόρο του δέντρου θεομπρώμα κακάο. Όταν οι σπόροι αυτοί υφίσανται ζύμωση, ξύρανση, καβούρδισμα και άλλεση Παράγουν την κακάο μαζα η οποία στη συνέχεια διαχωρίζεται σε κακάο Εκεί δηλαδή που βρίσκονται σχεδόν όλα τα ευεργετικά συστατικά και σε βούτυρο κακάο το λίπος Η σοκολάτα γάλακτος περιέχει συνήθως 20-30% κακάο Ενώ το υπόλοιπο είναι ζάχαρη και γάλα ή προϊόντα γάλακτος Η μαύρη σοκολάτα περιέχει από 50-90% κακάο Αυτό το ποσοστό που βλέπετε τυπωμένο στη συσκευασία σχετικά με το κακάο, είναι ουσιαστικά ο μοναδικός αριθμός που λέει πόση πραγματική σοκολάτα αγοράζετε.

02:30 Το υπόλοιπο είναι κυρίως ζάχαρη και γάλα. Αν αγοράσετε μια σοκολάτα με 70% κακάο, ξέρετε ότι η ζάχαρη και το βούτυρο κακάο είναι το πολύ 30%, όχι παραπάνω. Αν δηλαδή φάτε 20 γραμμάρια σοκολάτας υγείας με 70% κακάο, αυτό σημαίνει ότι δεν καταναλώνεται περισσότεροι από 6 γραμμάρια ζάχαρη. Με λίγα λόγια ότι ό,τι δεν είναι κακάο στη σοκολάτα δεν είναι και πολύ υγιεινό, γιατί δεν περιέχει φλαβανόλες.

02:59 Το κακάο περιέχει μια οικογένεια πολυφαινολικών ενώσεων με κυρίως εκπροσώπους την επικατεχήνη, την κατεχήνη και τις προκιανίδες. Αυτές οι ενώσεις όταν απορροφώνται φαίνεται να διεγείρουν την παραγωγή μονοξυδίου του αζότου στο ενδοθήλιο, το εσωτερικό στρώμα των αιμοφόρων αγκείων. Το μονοξύδιο του αζόντου προκαλεί χαλάρωση των αγκείων, κάτι που σε κλινικές έρευνες έχει συνδεθεί με βελτιωμένη ροή αίματος και μικρή αλλά μετρήσιμη μείωση της ατυριακής πίεσης.

03:28 Αυτός είναι ο μηχανισμός που βρίσκεται πίσω από όλα τα ωφέλη της σοκολάτας για την καρδιά. Το ερώτημα όμως είναι αν αυτός ο μηχανισμός, που φαίνεται καθαρά σε εργαστηριακές συνθήκες μεταφράζεται σε πραγματική προστασία όταν κάποιος καταναλώνει σοκολάτα για χρόνια. Και εδώ έχουμε πλέον μια σίγουρη απάντηση χάρη σε μια μελέτη που ονομάζεται COSMOS.

03:50 Πρόκειται για μια τυχευοποιημένη κλινική μελέτη το πιο αυστηρό τύπο μελέτης που υπάρχει στην επιστήμη της ιατρικής στην οποία συμμετείχαν πάνω από 21.000 ηλικιωμένοι ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι μισοί έλαβαν καθημερινά συμπλήρωμα με 500 μιλιγκράμμ φλαβονολών από κακάο και υπόλοιπη εικονικό φάρμακο για περίπου τρία χρόνια και εννέα μήνες.

04:12 Το συμπέρασμα ήταν ότι τα καρδιακιακά επεισόδια μειώθηκαν κατά 10% στην ομάδα που έπαιρνε το κακάο σαν φάρμακο. Δυστυχώς όμως η διαφορά δεν ήταν στατιστικά σημαντική που επιστημονικά σημαίνει ότι θα μπορούσε να ήταν και κατά τύχη. Από την άλλη, τα καλά νέα για εμάς τους λάτρεις της μαύρης σοκολάτας ήταν ότι στην ίδια μελέτη φάνηκε ότι η θνησιμότητα ειδικά από καρδιαγιακά αίτια μειώθη 27% Αποτέλεσμα που αυτή τη φορά ήταν στατιστικό σημαντικό Μπορούμε από αυτή τη μελέτη να συμπεράνουμε ότι το να τρώμε σοκολάτες είναι καλό για την υγεία μας και ειδικά για την υγεία της καρδιάς μας?

04:49 Όχι τόσο εύκολα Αξίζει να σαρθούμε λίγο εδώ γιατί είναι το είδος του αποτελέσματος που εύκολα παρεξηγείται προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση. Δεν είναι θρίαμβος, αφού ο κύριος στόχος της μελέτης δεν επιτεύθηκε, με στατιστική βεβαιότητα, αλλά δεν είναι και αποτυχία, αφού βρέθηκε ένα συγκεκριμένο, προκαθορισμένο όφελος σε έναν σημαντικό δίκτυ υγείας.

05:11 Από την άλλη, οι συμμετέχοντες της μελέτης πήραν φλαβονόλες ως την πλήρωμα διατροφής και όχι από σοκολάτες, που σημαίνει ότι δεν έλαβαν τη ζάχαρη και το βούτυρο κακάο και που σίγουρα δεν είναι ωφέλιμα για την καρδιά. Επίσης, το να τρως μια σοκολάτα με 50% κακάο δεν σου δίνει την ίδια δόση φλαβονολών με τη μελέτη. Τέλος, 500 θερμίδες για κάποιες φλαβονόλες μπορεί να είναι υπερβολικές για κάποιους που θέλουν να χάσουν βάρους ή δεν θέλουν να πάρουν.

05:39 Μια μαύρη σοκολάτα με 70% κακάο περιέχει 540 θερμίδες στα 100 γραμμάρια με 43 γραμμάρια λίπους, εκ των οποίων τα 24 είναι κορεσμένα. Έχει επίσης 11 γραμμάρια φυτικές σύνες και 24 γραμμάρια ζάχαρη. Μια αντίστοιχη ποσότητα σοκολάτας γάλακτος, έχει παρόμοιες θερμίδες, αλλά σχεδόν διπλάσια ζάχαρη, σχεδόν μηδαμινή περιεχτικότητα σε φυτικές σύνες και πάρα πάρα πολύ λιγότερα φλαβονοειδή.

06:06 Έρβνες που έχουν συγκρίνει άμεσα τις δύο κατηγορίες βρίσκουν περίπου 170 μιλιγκράμμ φλαβονοειδών στα 100 γραμμάρια μαύρης σοκολάτας, έναντι 75 στη σοκολάτα γαλάκτος. Η σοκολάτα γαλάκτος δεν στερείται εντελώς αυτές τις ενώσεις, αλλά περιέχει λιγότερο από τις μισές, ενώ ταυτόχρονα κουβαλάει πολύ περισσότερη ζάχαρη και λίπος. Το ίδιο ισχύει και για τη λευκή σοκολάτα, η οποία δεν περιέχει καθόλου κακάο, αλλά μόνο βούτυρο κακάο, ζάχαρη και γάλα.

06:34 Οπότε, από την άποψη των πλαβωνόλων η περιεκτικότητα είναι ουσιαστικά μη δαμηνή. Ο οργανισμός Consumer Reports των Ηνωμένων Πολιτιών πραγματοποίησε δύο σειρές εργαστηριακών μελετών το 2022 και το 2023 σε δεκάδες προϊόντας σοκολάτας που κυκλοφορούν στην αγορά. Και στις δύο σειρές όλα τα δείγματα μαύρης σοκολάτας που εξετάστηκαν περιείχαν ανιχνεύσιμες ποσότητες μολύβδου και καδμίου με περίπου μία στις τρεις σοκολάντες να ξεπερνά τα όρια που έχει θέσει η πολιτεία της Καλιφόρνια για αυτά τα δύο μέταλα.

07:07 Στη σοκολάτα γάλακτος αντίθετα δεν εντοπίστηκαν ανησυχητικά επίπεδα σε κανένα δείγμα. Ο λόγος είναι απλός και τα δύο μέταλα προέρχονται κυρίως από το ίδιο το κακαόδεντρο το οποίο απορροφά κάδυμα από το έδαφος στο οποίο καλλιεργείται τους χώρους. Όσο πιο συμπυκνωμένα είναι τα στερεά κακάο σε μία ένα προϊόν, τόσο πιο συμπυκνωμένα είναι και αυτά τα μέταλα.

07:34 Η σοκολάτα γάλακτος με το πολύ μικρότερο ποσοστό κακάο αραιώνει αυτόματα αυτή την έκθεση. Πρέπει αυτό να μας ανησυχεί. Οι ίδιοι ρευνητές το ξεκαθαρίζουν. Δεν υπάρχει λόγος να σταματήσετε εντελώς στη σοκολάτα. Αλλά να τη σκέφτεστε ως τρόφιμο που θέλει μέτρο και όχι ως καθημερινή συνήθεια σε μεγάλες ποσότητες. Ιδιαίτερα για έγκαιες γυναίκες και μικρά παιδιά, όπου η χρόνια έκθεση σε βαρέα μέταλλα έχει μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω της επίδρασης στην ανάπτυξη του νευρικού συστήματος.

08:05 Η επιλογή προϊόντων από εταιρείες που δημοσιεύουν αποτελέσματα μελετών, καθώς και η αποφυγή καθημερινής κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων σκέτης μαύρης σοκολάτας μειώνουν σημαντικά την έκθεση. Ακόμα και η πιο υγιεινή εκδοχή σοκολάτας που μπορείτε να βρείτε παραμένει ένα τρόφιμο πλούσιος σε θερμίδες. Θυμίζω ότι 100 γραμμάρια σοκολάτας είτε μαύρης είτε γάλακτος περιέχουν 540 θερμίδες γιατί το λίπος από το βούτυρο ΑΚΑΟ είναι εξίσου πλούσιος σε θερμίδες με το οποιοδήποτε άλλο βούτυρο.

08:34 Το πραγματικό πλέον έκτιγμα της μαύρης σοκολάτας δεν είναι ότι έχει λιγότερες θερμίδες. Είναι ότι για την ίδια αίσθηση ικανοποίησης χρειάζεται μικρότερη ποσότητα, ακριβώς επειδή η γεύση της είναι πιο έντονη και πιο πικρή. Τα άτομα που καταναλώνουν σοκολάτα υγείας μένουν ικανοποιημένα συνήθως με μικρότερες ποσότητες μαύρης σοκολάτας.

08:55 Ταυτόχρονα λαμβάνεις πολύ μικρότερη ποσότητα ζάχαρης και περισσότερες φυτικές ίνες Θυμηθείτε επίσης και κάτι εξίσου σημαντικό Η απόφαση για κάποιο άτομο να καταναλώσει ή όχι σοκολάτα δεν γίνεται εν κενό Αυτό σημαίνει ότι η επιλογή δεν είναι να φάω σοκολάτα ή να μην φάω σοκολάτα Η επιλογή που έχει ο περισσότερος κόσμος είναι να φάω σοκολάτα ή κάποιο άλλο γλυκό Εδώ η απόφαση είναι πιο εύκολη και πιο ξεκάθαρη Η σοκολάτα υγείας είναι μια μέτρια επιλογή τροφής αλλά μια καλή επιλογή για γλυκό.

09:30 Δυστυχώς η σοκολάτα γάλακτος είναι μια κακή επιλογή και για γλυκό. Το τελευταίο πράγμα που πρέπει να γνωρίζετε είναι σχετικά με την επεξεργασία της σοκολάτας. Υπάρχει μια μέθοδος που ονομάζεται αλκαλοποίηση που είναι γνωστή και ως Ολλανδική μέθοδος και χρησιμοποιείται για να απαλύνει τη γεύση του κακάου και να το κάνει πιο σκούρο και πιο ομοιόμορφο.

09:51 Αυτή η διαδικασία καταστρέφει δυστυχώς το σημαντικότερο μέρος των φλαβονόλων σε ορισμένες περιπτώσεις πάνω από το 90%. Αυτό σημαίνει ότι μια σοκολάτα με υψηλό ποσοστό κακάο δεν εγγυάται αυτόματα υψηλή περιεκτικότητα σε φλαβονόλες αν το κακάο έχει υποστεί έντονη αλκαλική επεξεργασία. Όσο λιγότερο επεξεργασμένο είναι το κακάο, τόσο μεγαλύτερη συμφωνία είναι να διατηρεί τις ενώσεις για τις οποίες το θεωρούμε χρήσιμο Η σοκολάτα με υψηλό ποσοστό κακάο, της τάξης του 70% και πάνω, σε μικρές ποσότητες, της τάξης των 20 γραμμαρίων την ημέρα Αντιπροσωπεύει ένα μέτριο τρόφιμο ή ένα υγιεινό γλυκό με μετρήσιμο βιολογικό μηχανισμό υπέρ της καρδιακιακής υγείας φυτικές ίνες που δεν έχουν άλλα γλυκίσματα και αρκετό μαγνήσιο.

10:40 Από την άλλη, η σοκολάτα γάλακτος και η λευκή σοκολάτα ανήκουν ουσιαστικά στην κοτηγορία των γλυκών με ουσιαστικά μηδενικό βιολογικό πλεονέκτημα. Είναι μια κακή επιλογή ακόμα και για γλυκό. Ονομάζομαι Στέλιος Πανταζής, είμαι γιατρός εξειδικευμένος στην ιατρική διατροφολογία και τις διαταραχές του μεταβολισμού και σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας.