Πίτερ Παν: Οι νεκροί πίσω από το αγόρι που δεν μεγάλωσε.
Ψιλά ΓράμματαΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Ένας άντρας πέφτει στις γραμμές του μετρό του Λονδίνου.
Την επόμενη μέρα, οι εφημερίδες δεν γράφουν απλώς ότι πέθανε ο Πίτερ Λιούελιν Ντέιβις.
Γράφουν ότι πέθανε ο… Πίτερ Παν.
Μόνο που ο Πίτερ Παν δεν υπήρξε ποτέ.
Πίσω από το αγόρι που αρνήθηκε να μεγαλώσει κρύβεται μια ιστορία πολύ πιο σκοτεινή από τη Χώρα του Ποτέ: ένα παιδί που πέθανε λίγο πριν γίνει δεκατεσσάρων, ένας εξάχρονος αδελφός που φόρεσε τα ρούχα του νεκρού για να παρηγορήσει τη μητέρα τους, πέντε πραγματικά αγόρια που μπήκαν στις ιστορίες ενός διάσημου συγγραφέα, ένα βιβλίο που τυπώθηκε σε μόλις δύο αντίτυπα, μια παράξενη διαθήκη, ένας πόλεμος, ένας πνιγμός και ένας πραγματικός Πίτερ που πέρασε μια ζωή προσπαθώντας να ξεφύγει από το παιδί που είχε δανειστεί το όνομά του.
Πώς γεννήθηκε πραγματικά ο Πίτερ Παν; Ποια παιδιά κρύβονται μέσα του; Και τι μένει όταν οι πραγματικοί άνθρωποι μεγαλώνουν, γερνούν και πεθαίνουν — αλλά ο χαρακτήρας παραμένει για πάντα παιδί;
Στο 19ο επεισόδιο των «Ψιλών Γραμμάτων», αφήνουμε τη νεραϊδόσκονη στην άκρη και ακολουθούμε την αληθινή ιστορία του Τζέιμς Μάθιου Μπάρι και της οικογένειας Λιούελιν Ντέιβις.
Γιατί αυτή δεν είναι η ιστορία του Πίτερ Παν.
Είναι η ιστορία των ανθρώπων που χρειάστηκε να χαθούν, για να μπορέσει εκείνος να μείνει για πάντα παιδί.
🎙️ Ψιλά Γράμματα — με την Αλεξάνδρα Τζαμάνου
Η πραγματικότητα ξεκινά… όταν το βιβλίο κλείσει.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Λονδίνο, 5 Απριλίου 1960 Στον σταθμό Sloan Square, ένας άντρας 63 ετών περιμένει στην αποβάθρα. Έχει πολεμήσει σε έναν παγκόσμιο πόλεμο. Έχει γίνει εκδότης. Έχει παντρευτεί. Έχει αποκτήσει παιδιά. Έχει ζήσει ολόκληρη την ενήλικη ζωή που του αναλογούσε. Όταν ο σειρμός μπαίνει στο σταθμό, πέφτει στις γραμμές. Μόλις γίνεται γνωστό το όνομά του, οι εφημερίδες κάνουν αυτό που φοβόταν μια ζωή Δεν γράφουν απλώς ότι πέθανε ο Πίτερ Λιού Ελλην Ντέιβις Γράφουν ότι πέθανε ο Πίτερ Παν Ο Πίτερ Παν αυτοκτόνησε Το αγόρι που δεν μεγάλωσε ποτέ είναι νεκρό Μόνο που ο νεκρός δεν ήταν ο Πίτερ Παν Ήταν ένα πραγματικό αγόρι που μεγάλωσε, ένας πραγματικός άντρας που γέρασε.
Και πέρασε 63 χρόνια προσπαθώντας να ξεφύγει από έναν φανταστικό χαρακτήρα που είχε δανειστεί το όνομά του όταν εκείνος ήταν ακόμα μωρό. Στο τέλος, ο χαρακτήρας του πήρε ακόμη και την νεκρολογία. Για να καταλάβουμε πως ένα παιδί που δεν υπήρξε ποτέ κατάφερε να στοιχειώσει έναν άνθρωπο μέχρι το θάνατό του Πρέπει να γυρίσουμε 93 χρόνια πίσω Σε ένα μικρό ξύλινο σταθμό κάπου στη Σκωτία Σε μια μητέρα που ετοιμάζεται να ταξιδέψει για να σώσει τον γιο της Και σε ένα άλλο αγόρι 13 ετών που δεν θα προλάβει ποτέ να γίνει 14 Σήμερα δεν πετάμε προς τη χώρα του ποτέ Σήμερα στεκόμαστε στο ανοιχτό παράθυρό της Και κοιτάμε προς τα πίσω Ας ξεκινήσουμε γνωρίζοντας λίγο καλύτερα τον συγγραφέα μας Ο James Matthew Barry γεννήθηκε στις 9 Μαΐου του 1860 Στο Κύριμιουρ της Σκωτίας Ήταν ένα από τα πολλά παιδιά της Margaret Ogilvie και του Ντέιβιτ Μπάρι, ενός υφαντή που είχε καταφέρει να εξασφαλίσει στην οικογένειά του μια πολύ αξιοπρέπειη ζωή.
Όταν ο Τζέιμς ήταν έξι, ο μεγαλύτερος αδερφός του, ο Ντέιβιτ, τραυματίστηκε σε ένα τύχημα στον πάγο. Δεν πέθανε ακαριέα, η μητέρα του ετοιμάστηκε να ταξιδέψει για να βρεθεί κοντά του, όμως σύμφωνα με την ανάμνηση του ίδιου του Μπάρι ο πατέρας τους βγήκε από το τηλεγραφείο του μικρού σταθμού και το μόνο που είπε ήταν «Έφυγε».
Ο Ντέιβιτ πέθανε μία ημέρα πριν τα γενέθλιά του. Μία μέρα πριν κλείσει τα 14. Η Μάνγαρεντ βυθίστηκε στο πένθος. Για μήνες έμεινε άρρωστη. Ξεπλωμένη σε ένα σκοτεινό δωμάτιο. Μία μέρα ο μικρός Τζέιμς μπήκε σιωπηλά Εκείνη άκουσε την ανάσα του και ρώτησε δύο φορές «Εσύ είσαι» Το παιδί νόμισε πως μιλούσε στον νεκρό αδερφό του «Όχι» της απάντησε «εγώ είμαι μόνο»
Τότε εκείνη άνοιξε τα χέρια της Ο Μπάρι αφηγήθηκε αργότερα αυτή τη σκηνή στο βιβλίο του Μάργκαρε Τόγγιλβι Εκεί περιγράφει ένα παιδί που κρατούσε σε χαρτί τις φορές που κατάφερνε να κάνει τη μητέρα του να γελάσει Σαν γιατρός που μετρούσε σημάδια ζωής Ύστερα δοκίμασε κάτι ακόμα Έμαθε το ιδιαίτερο σφήριγμα του Ντέιβιτ Φόρεσε κρυφά τον γκρή κοστούμι του Στάθηκε με τα πόδια ανοιχτά και τα χέρια στις τσέπες όπως στεκόταν εκείνος Και πήκε στο δωμάτιο της μητέρας τους Ένα εξάχρονο αγόρι προσπάθησε να γίνει ο νεκρός αδερφός του για να επιστρέψει Εστώ για λίγα λεπτά αυτό που είχε χαθεί για πάντα Δεν χρειάζεται να ισχυριστούμε ότι εκείνη τη στιγμή γεννήθηκε ο Πίτερ Παν Οι άνθρωποι δεν γράφουν τόσο καθαρά και η μνήμη δεν δουλεύει σαν εξίσωση Ξέρουμε όμως κάτι που έγραψε ο ίδιος ο Μπάρι Όταν εκείνος έγινε άντρας, ο Ντέιβιντ παρέμενε ακόμη ένα αγόρι 13 ετών Ο χρόνος είχε προχωρήσει για όλους εκτός από έναν Και πολύ πριν επινοήσει τη χώρα του ποτέ, ο Μπάρι είχε μάθει το πιο σκοτεινό της μυστικό
Ο θάνατος μπορεί να κρατήσει ένα παιδί για πάντα νέα Ο Τζέιμς μεγάλωσε, σπούδασε, στράφηκε στη δημοσιογραφία και στη λογοτεχνία και έγινε ένας από τους πιο επιτυχημένους θεατρικούς συγγραφείς της εποχής του. Όταν ο Πίτερ πάνω από γιώθηκε, ο Μπάρι είχε ήδη χτίσει καριέρα, χρήματα, γνωριμίες και μια ισχυρή θέση στο λογοτεχνικό Λονδίνο παρακαλώ.
Το 1894 παντρεύτηκε την ηθοποιό Μέρι Άνσελ. Δεν απέκτησαν ποτέ παιδιά. Οι βιογράφοι συζητούν επί δεκαετίες αν ο γάμος τους ολοκληρώθηκε ποτέ καν σεξουαλικά. όμως το βέβαιο είναι κάτι απλούστερο. Δεν επιτέχθηκε η ευτυχισμένη οικογενειακή ζωή που ίσως περίμεναν. Και κάπου μέσα σε αυτό το γάμο ο Μπάρι άρχισε να περνά όλο και περισσότερο χρόνο αλλού συγκεκριμένα στο Kensington Gardens με παιδιά που δεν ήταν δικά του.
Η Μέρη είχε τη δική της ζωή και τελικά έναν άλλον άντρα. Το 1909 η σχέση της με τον νεότερο συγγραφέα Gilbert Cannon οδήγησε στο διαζύγιο. Όταν ο γάμος του Μπάρι διαλυόταν όμως ο δεσμός του με μια άλλη οικογένεια είχε ήδη γίνει σχεδόν αδύνατον αλήθει. Και αυτή η οικογένεια είχε πέντε αγόρια. Το 1897 στο Κέζικτον Γκάρντενς του Λονδίνου ο Μπάρι γνώρισε τα πρώτα από τα αγόρια Λιούιλιν Τέιβις.
Τον Τζόρτζ, τον Τζακ και ένα μωρό, τον Πίτερ. Αργότερα θα έρχονταν ο Μάικλ και ο Νίκο. Ο Μπάρι κυκλοφορούσε με τον σκύλο του, τον Πόρθος, ένα τεράστιο Αγίου Βερνάρδου. Έλεγε ιστορίες, έκανε κόλπα και είχε ένα χάρισμα που τα παιδιά αναγνωρίζουν αμέσως. Ήξερε να παίζει χωρίς να τους μιλάσανε η Νεχαζά. Σύντομα γνώρισε και τους γονείς τους, τη Σίλβια Λιουελίν Ντέιβις, κόρη του σκητσογράφου και συγγραφέα George Timurier και τον σύζυγό της Arthur.
Εδώ η κινηματογραφική εκδοχή του Finding Neverland είχε θολώσει λίγο τη μνήμη μας. Όταν ο Μπάρι γνώρισε την οικογένεια, η Σίλβια δεν ήταν χείρα. Ο Arthur ήταν ζωντανός και ο συγγραφέας μπήκε στη ζωή μιας ήδη ολοκληρωμένης οικογένειας. Έγινε τακτικός επισκέπτης. Φίλος της Σίλβια, συμπέκτης των παιδιών, ήταν ο άνθρωπος με τις ιστορίες.
Η σχέση του με τον Άρθουρ ήταν πιο δύσκολη. Δεν είναι παράξενο. Ένας διάσημος συγγραφέας εμφανιζόταν διαρκώς, λάτρευε τα παιδιά του και καταλάμβανε όλο ένα και περισσότερο χώρο στην οικογενειακή τους ζωή. Τα αγόρια πάντως τον ήθελαν. Σε ένα σωζόμενο γράμμα του 1900, ο Τζόρτς και ο Τζακ του ζητούν να έρθει μαζί τους στις διακοπές, να φέρει τον πόρθος και να έχει έτοιμες όμορφες ιστορίες.
Στην αρχή οι ιστορίες ακολουθούσαν τα παιδιά Σύντομα τα παιδιά θα άρχιζαν να μπαίνουν μέσα στις ιστορίες Συγκεκριμένα το καλοκαίρι του 1901 η οικογένεια βρέθηκε στο Black Lake Cottage Το εξοχικό της Μέρι Άνσελ Ο Μπάρι πήρε μια φωτογραφική μηχανή και τα αγόρια έγιναν ναυαγοί Έστησαν περιπέτειες μέσα στα δάση και δίπλα στη λίμνη Πόζαραν σαν εξερευνητές, πειρατές και επιζώντες ενός κόσμου χωρίς μεγάλους Ο Μπάρι φωτογράφιζε, έγραφε λεζάντες και έδεσε το παιχνίδι τους σε ένα ιδιωτικό βιβλίο Ο τίτλος του ήταν The Boy Castaways of Black Lake Island Τα αγόρια ναυαγή της νήσου Black Lake Και εδώ βρίσκεται ένα από τα αγαπημένα μου ψηλά γράμματα καθώς έψαχνα Τυπώθηκαν μόνο δύο αντίτυπα Το ένα ήταν για τον Μπάρι Το άλλο ήταν για τον Άρθουρ, τον πατέρα των παιδιών Ο Άρθουρ έχασε το δικό του σε ένα τρένο Χρόνια αργότερα, ο γιος του Πίτερ θα σχολίαζε σαρκαστικά ότι ίσως αυτός ήταν ο τρόπος του πατέρα του να εκφράσει τη γνώμη του για όλη τη φανταστική αυτή υπόθεση
Πάντως σήμερα έχουμε μονάχα το ένα αντίτυπο να σώζεται και αυτό του Μπάρι Πριν υπάρξει λοιπόν η χώρα του ποτέ, πριν υπάρξει ο Κάπτεν Χουκ, πριν από ένα θέατρο να χειροκροτά για να σώσει την Τίνκερ Μπέλ υπήρχε αυτό Ένας ενήλικος, μερικά αγόρια, μια φωτογραφική μηχανή και ένα παιχνίδι που παραλίγο να χαθεί ολόκληρο μέσα σε ένα βαγόνι Ο Πίτερ Παν δεν εμφανίστηκε ολοκληρωμένος Φτάνουμε στο 1902 και σε ομιθιστόρημα για ενηλίκους το μικρό λευκό πουλί συναντάμε έναν πρόημο πίτερ.
Είναι ακόμη βρέφος, ένα πλάσμα ανάμεσα στα παιδιά, στα πουλιά και στις νεράιδες, δεμένο με το Kensington Gardens. Ύστερα ο χαρακτήρας αλλάζει, μεγαλώνει, ηρωνικά μέχρι να γίνει το αγόρι που αρνείται να μεγαλώσει. Το 1903 ο Μπάρι άρχισε να δουλεύει συστηματικά το θεατρικό έργο Είχε αποκτήσει ιδιωτικό κλειδί για τους κήπους του Κένσικτον και γέμιζε εκατοντάδες σημειώσεις με ιδέες Στις 27 Δεκεμβρίου του 1904 ο Πίτερ πέταξε για πρώτη φορά στη σκηνή του θεάτρου Duke of York στο Λονδίνο Ο τίτλος ήταν Peter Pan ή το αγόρι που δεν ήθελε να μεγαλώσει Η επιτυχία ήταν τεράστια Αλλά ποιος ήταν ο Πίτερ Ο Πίτερ Λιουέλιν Ντέιβις έδωσε το όνομα Όχι ολόκληρο τον χαρακτήρα Ο ίδιος ο Μπάρι θα έγραφε αργότερα στα δέλφια Ότι έφτιαξε τον Πίτερ τριβώντας βίαια τους πέντε μεταξύ τους Σαν δύο ξύλα που βγάζουν σπίθα Ο Τζόρτς Ο Τζακ Ο Πίτερ Ο Μάικλ Ο Νίκο Ο Πίτερ Παν ήταν η σπίθα.
Γι' αυτό κανένα από τα αγόρια δεν μπορούσε πραγματικά να πει «εγώ είμαι ο Πίτερ Παν». Ήταν όλοι και κανένας. Ένας χαρακτήρας φτιαχμένος από πέντε παιδιά θα περνούσε τον επόμενο αιώνα μπερδεμένος με ένα μόνο. Και μην ξεχνάμε και τον έκτο χαρακτήρα, τον αδερφό του, τον Ντέιβιτ. Εδώ είναι η κατάλληλη στιγμή να αναφέρω πως υπάρχει ακόμη ένα παιδί κρυμμένο μέσα στο έργο.
Η Γουέντι. Σήμερα το όνομα ακούγεται τόσο φυσιολογικό, ώστε δύσκολα φανταζόμαστε ότι πριν από τον Πίτερ Παν ήταν εξαιρετικά σπάνιο. Ο Μπάρι δεν το εφήβρε κυριολεκτικά από το μηδέν. Υπάρχουν παλαιότερες χρήσεις. Αλλά ήταν εκείνους που το έκανε διάσημο. Η δική του Wendy συνδέεται με τη μικρή Margaret Henley, κόρη του φίλου του, ποιητή και εκδότη William Ernest Henley.
Η Margaret αποκαλούσε τον μπάρι Friendly, φιλαράκο. Μόνο που η δική της παιδική προφορά ακουγόταν περίπου σαν Fendi, οπότε προέκυψε το Wendy. Η Margaret δυστυχώς πέθανε από μηνυγκίτιδα το 1894. Ήταν μόνο πέντε. Και ξαφνικά ακόμη ένα όνομα μέσα στον Πίτερ Παν οδηγεί πίσω σε ένα παιδί που δεν πρόλαβε να μεγαλώσει. Αυτό συμβαίνει ξανά και ξανά στην ιστορία του Μπάρι.
Τραβάς μια κλωστή από το παραμύθι και στην άλλη άκρη βρίσκεις ένα πραγματικό παιδί. Στην πρώτη παράσταση υπήρχε μια στιγμή που θα μπορούσε να αποτύχει θεματικά. Η Τίνκερ Μπέλ πίνει το δηλητήριο που προοριζόταν για τον Πίτερ. Πεθαίνει. και ο Πίτερ κάνει κάτι που σπάει το σύνορο ανάμεσα στη σκηνή και στο κοινό. Ζητά από τα παιδιά να δείξουν ότι πιστεύουν στις νεράιδες.
Ζητά να χειροκροτήσουν. Σήμερα ξέρουμε τι ακολουθεί. Το θέατρο ξεσπάσει παλαμάκια και η Τίνκερμπελ επιστρέφει στη ζωή. Το 1904 όμως δεν υπήρχε καμία παράδοση 100 χρόνων για να εγγύηθει τη στιγμή. Αν το κοινό έμενε σιωπηλό δεν θα πέθαινε μόνο η νεράιδα. Θα κατέρεε η ίδια η σκηνή. Κι όμως, το χειροκρότημα ήρθε. Η κριτική της εποχής κατέγραψε τη δυνατή ανταπόκριση του κοινού με μεγάλη ζέση.
Δεν ήταν εντελώς τη Φλωρίσκο. Η βρετανική θεατρική παράδοση της παντομήμας είχε ήδη μάθει τους θεατές να απαντούν, να φωνάζουν και να συμμετέχουν. Ο Μπάρη πήρε αυτή τη συνήθεια και την έκανε μέρος της πλοκής. Για λίγα δευτερόλεπτα η Τίνκερμπελ δεν σωζόταν από τον Πίτερ Σωζόταν από ανθρώπους που είχαν πληρώσει εισιτήρια Και κάθε παιδί μέσα στο θέατρο μπορούσε να φύγει πιστεύοντας ότι για μια στιγμή είχε αλλάξει την ιστορία Και τώρα είναι ακόμα αγαπημένο μου ψηλόγραμμα στο συγκεκριμένο έργο Ο Κάπτερν Χουκ Ο άνθρωπος που σήμερα μοιάζει αδύνατο να αφαιρεθεί από τη χώρα του ποτέ δεν υπήρχε καν στα πρώτα σχέδια του θεατρικού.
Ο Μπάρι δεν χρειαζόταν κανονικό κακό. Είχε ήδη τον Πίτερ. Στις πρώιμες σημειώσεις του τον περιέγραφε ως δαιμονικό αγόρι και πιθανό κακό της ιστορίας. Ο Χουκ γεννήθηκε για ένα πολύ λιγότερο ποιητικό λόγο. Έπρεπε να αλλάξει το σκηνικό. Για να επιστρέψει το κοινό από τη χώρα του ποτέ στο παιδικό δωμάτιο των Darling οι εργάτες της σκηνής χρειάζονταν χρόνο.
Ο Μπάρι έπρεπε να γράψει μια σκηνή μπροστά από ένα παραπέτασμα, ενώ πίσω του άνθρωποι κουβαλούσαν ξύλα, υφάσματα και ζωγραφισμένους κόσμους. Σκέφτηκε πειρατές. Από μια τεχνική ανάγκη γεννήθηκε λοιπόν ο διασημότερος αντίπαλος του Πίτερ Παν. Η μικρή σκηνή μεγάλωσε. Ο πειρατής απέκτησε σιγά σιγά προσωπικότητα. Έγινε ο James Hook, καπετάνιος του Jolly Roger Ο άντρας που έχασε το χέρι του από τον Πίτερ και ακούει τον κροκόδιλο να πλησιάζει Επειδή μέσα στη κοιλιά του χτυπάει ένα ρολόι Και υπάρχει ακόμη μια ανατροπή Αρχικά ο Μπάρι είχε σκεφτεί να παίξει τον πειρατή γυναίκα Η ίδια ηθοποιός που θα έπαιζε την κυρία Ντάρλιγκ Τελικά ο Τζέραλντ Μουργέ, αδελφός της Σίλβια και ηθοποιός που έπαιζε τον κύριο Ντάρλιγκ ανέλαβε και τον Χουκ.
Έτσι γεννήθηκε μια θεατρική παράδοση που επιβιώνει μέχρι σήμερα. Ο πατέρας και ο πειρατής έχουν συχνά το ίδιο πρόσωπο. Στο σπίτι υπάρχει ο κύριος Ντάρλινγκ. Στη χώρα του ποτέ υπάρχει ο Χουκ. Δύο ενήλικοι με το ίδιο πρόσωπο όπου ο ένας κρατά τα παιδιά μέσα στο σπίτι και ο άλλος απειλεί να τα κρατήσει για πάντα μακριά του.
Και αν οι εργάτες της σκηνής μπορούσαν να μετακινήσουν τα σκηνικά λίγο γρηγορότερα, ίσως ο Κάπτεν Χουκ δεν μην είχε υπάρξει ποτέ. Η λογοτεχνία μας αφήνει να πιστεύουμε ότι οι μεγάλοι χαρακτήρες εμφανίζονται σε στιγμές θεϊκής έμπνευσης. Η πραγματικότητα όμως, όπως αποδεικνύεται ξανά και ξανά από αυτό το podcast, μας λέει «Όχι».
Απλώς έπρεπε να αλλάξει το σκηνικό. Κάνουμε λίγο fast forward και πάμε στο 1912 Τα παιδιά λοιπόν που πήγαν πρωί στο Kensington Gardens Βρήκαν κάτι που δεν υπήρχε εκεί την προηγούμενη μέρα Και αυτό ήταν ένα μπρούτσινο άγαλμα του Πίτερ Παν Ο Μπάρι είχε αναθέσει το έργο στον γλύπτη Σερ Τζόρτς Φράμψον Το άγαλμα τοποθετήθηκε κρυφά τη νύχτα πριν από την πρωτομαγιά Ώστε να μοιάζει σαν να το είχαν αφήσει εκεί οι νεράιδες Την επόμενη μέρα ο Μπάρι δημοσίευσε ανακοίνωση στην εφημερίδα για την έκπληξη που περίμενε τα παιδιά.
Υπήρχε όμως ένα μικρό πρόβλημα. Ο ίδιος δεν ήταν ευχαριστημένος με τον Πίτερ τον Φράμπτον. Ήθελε κάτι από τον Μάικλι μέσα στη μορφή του αγοριού. Και αργότερα παραπονέθηκε ότι από το άγαλμα έλειπε κάτι το βασικό. Ο διάβολος μέσα στον Πίτερ. Αυτό είναι το σημείο που οι γλυκές μεταγενέστερες εκδοχές μας κάνουν να ξεχνάμε τον αρχικό ήρωα Ο πίτερ του Μπάρι δεν είναι απλώς ένα χαριτωμένο παιδί με πράσινα ρούχα Είναι και εγωιτευτικός και σκληρός συνάμα Τυρυφερός και εγωιστής Ξεχνά ανθρώπους, περιπέτειες και υποσχέσεις Ξεχνά ακόμη και εκείνος που κάποτε σήμεραν τα πάντα Η αιώνια παιδικότητα βλέπετε δεν είναι μόνο η ελευθερία είναι και η ελευθερία να μην θυμάσαι, να μην λογοδοτείς, να φεύγεις από το παράθυρο πριν δεις ποιον άφησες να περιμένει.
Ο δημιουργός του ήξερε ότι αν αφαιρέσεις αυτή τη σκοτεινή σπίθα δεν έχεις καν ολόκληρο τον Πίτερ. Η πρεμιέρα λοιπόν έχει γίνει, τρία χρόνια έχουν περάσει και η πραγματικότητα χτυπά ξανά την πόρτα της ιστορίας μας. Το 1907 ο Άρθρου Λιου Έλιν Ντέιβις πεθαίνει από καρκίνο. Ήταν μόλις στους 44 ετών. Ο Μπάρ είχε ήδη βοηθήσει οικονομικά την οικογένεια και πλέον η παρουσία του γίνεται ακόμα πιο σημαντική.
Η Σίλβια έμεινε με πέντε αγόρια και το 1910 πέθανε και εκείνη από καρκίνο στα 43. Μέσα σε τρία χρόνια λοιπόν τα παιδιά έχασαν και τους δύο γονείς τους. Τότε εμφανίζεται και η περίφημη ιστορία της Διαθήκης Σε ένα κείμενο που άφησε η Σίλβια έγραφε ότι θα ήθελε η Τζένι να έρθει στη μέρη Χότσεν Την αγαπημένη νταντά των παιδιών ώστε οι δυο τους να φροντίζουν το σπίτι και τα γόρια Ο Μπάρι έκανε χειρόγραφη μεταγραφή και στη μεταγραφή η Τζένι έγινε Τζίμι Τζίμι ήταν ο ίδιος Το σκοτεινή ανατροπή ακούγεται σχεδόν υπερβολικά τέλειο τέλειο. Σαν ο συγγραφέας να άλλαξε μια λέξη και να έγραψε τον εαυτό του μέσα στην οικογένεια.
Μόνο που εδώ υπάρχουν ψηλά γράμματα μέσα σε ψηλά γράμματα. Κάτι σαν μπαμπούσκα. Στο ίδιο κείμενο η Σίλβια κατονομάζει καθαρά τον Μπάρι μαζί με συγγενείς ως έναν από τους ανθρώπους που ήθελε για κηδεμόνες και διαχειριστές των αγοριών. Άρα η αλλαγή Τζένι σε Τζίμι δεν του έδωσε εκεί δαιμονία. Ο ερευνητής Άντριου Πίρκιν που συγκέντρωσε τεράστιο αρχείο για τον Μπάρι και την οικογένεια, θεωρούσε πιθανότερο ότι πρόκειται για λάθος μεταγραφής και όχι για συνείδητη πλαστογράφηση.
Η λιγότερο θεαματική εκδοχή είναι τελικά πιο ανησυχητική. Γιατί ο Μπάρι δεν χρειαζόταν να πλαστογραφήσει μια θέση μέσα στην οικογένεια. Ήταν ήδη εκεί. Η Σίλβια ήδη τον εμπιστευόταν, τα παιδιά ήταν ήδη δεμένα μαζί του Μετά το θάνατό της, ο άνθρωπος που είχε μπει στο σπίτι ως αφηγητής Έγινε ένας από εκείνους που πλήρωνε σχολεία, έγραφαν γράμματα Έδιναν συμβουλές και συνόδευαν τα αγόρια προς την ελικίωση Ο Πίτερ Παν είχε βγει τελείως από την παιδική του συλλογία Τώρα πια ο δημιουργός του θα έμενε μέσα στην πραγματική του ζωή Και υπάρχει και ένα πρόσωπο που συχνά εξαφανίζεται όταν αυτή η ιστορία γίνεται κινηματογράφος Η Μέρι Χότσον Η νταντά των αγοριών Για τα παιδιά ήταν τεράστια παρουσία Για τον Μπάρι πολύ πιο περίπλοκη παρουσία Η Μέρι έπρεπε να επιβάλλει κανόνες Ο Μπάρι μπορούσε να εμφανίζεται και να μετατρέπει τους κανόνες σε παιχνίδι Οι δυο τους συγκρούονταν παρότι χρειάζονταν ο ένας τον άλλον για τα παιδιά και εδώ υπάρχει μια πιθανή ηρωνία που δεν μπορούμε να αποδείξουμε.
Στην οικογένεια Darling η Νταντά είναι ένα σκύλος, η Νάννα. Δεν ξέρουμε αν ο Μπάρι έβαλε ένα σκύλο στη θέση της Νταντάς ως ιδιωτικό αστείο εις βάρος της Μέρη. Ξέρουμε όμως ότι η σχέση τους ήταν δύσκολη και ότι όταν εκείνη έφυγε από την οικογένεια ο ίδιος αναγνώρισε την αφοσίωσή της στα αγόρια. Άλλη μια σχέση που δεν χωρά εύκολα στις λέξεις καλός και κακός.
Στον πραγματικό κόσμο του Πίτερ Παν, οι ενήλικοι ήταν πολύ πιο μπερδεμένοι από τους πειρατές. Το πρώτο από τα πέντε αγόρια που χάθηκε ήταν δυστυχώς ο Τζόρτς. Το μεγαλύτερο. Ένα από τα πρώτα παιδιά που είχαν γνωρίσει τον Μπάρι στο πάρκο. Για να σας εξηγήσω τι ακριβώς συνέβη. Όταν ξέσπασε ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος, ο Τζόρτς κατατάχθηκε.
Στις 15 Μαρτίου του 1915 σκοτώθηκε στη Φλάνδρα. Ήταν 21. Ο Μπάρι είχε ήδη ζήσει μία φορά τον θάνατο ενός αγαπημένου αγοριού του αδερφού του, του Ντέιβιτ. Τώρα συνέβαινε ξανά. Μόνο που αυτή τη φορά δεν ήταν το παιδί που προσπαθούσε να παρηγορήσει μια μητέρα. Ήταν ένας από τους ενηλίκους που έμεναν πίσω. Υπάρχει κάτι σχεδόν αφόρητο στη χρονολογία.
Ο Τζόρτς είχε μεγαλώσει αρκετά ώστε να πάει στον πόλεμο και πέθανε επειδή είχε προλάβει να μεγαλώσει. Ο φανταστικός Πίτερ, φτιαγμένος εν μέρη από εκείνων και τα αδέρφια του, παρέμεινε ασφαλής στο μοναδικό μέρος όπου κανένας πόλεμος δεν μπορούσε να τον στρατολογήσει. Και μετά ήρθε ο Μάικλ. Από τα πέντε αδέρφια ήταν από εκείνους με τους οποίους ο Μπάρι συνδέθηκε βαθύτερα.
Ήταν έξυπνος, ευαίσθητος, ποιητικός. Μεγάλωσε και πήγε στην Οξφόρδη. Στις 19 Μαΐου του 1921, ο Μάικλ και ο στενός του φίλος Ρούπερτ Μπάξτον βρέθηκαν και οι δύο νεκροί στο Σάτφορκ Λοκ στον Τάμεση. Είχαν πνιγεί μαζί. Ο Μάικλ ήταν 20 ετών. Οι συνθήκες γέννησαν ψιθύρου σχεδόν αμέσως. Ατύχημα? Αυτοκτονία? Σύμφωνο αυτοκτονίας? Και ποια ακριβώς ήταν η σχέση των δύο νέων.
Δεν υπάρχει κάποια ασφαλής απάντηση που να μας επιτρέπει να διαλέξουμε μία εκδοχή και να την παρουσιάσουμε ως γεγονός Υπάρχει μόνο το αποτέλεσμα Ο Μπάρι έχασε ένα ακόμη από τα αγόρια του David George Michael Τρεις νέοι άντρες Τρεις διαφορετικοί θάνατοι Και στο κέντρο ένας συγγραφέας που είχε δημιουργήσει το διασημότερο παιδί που δεν γερνά Η χώρα του ποτέ κρατούσε τα παιδιά της Η πραγματικότητα Όχι Και τώρα ήρθε η ώρα να επιστρέψουμε στον άντρα της αποβάθρας Με τον οποίο ξεκινήσαμε Ο Πίτερ Λιουελίν Ντέιβις Είχε ίσως το πιο άδικο όνομα από όλους Γιατί ήταν το όνομα που κόλλησε πάνω στον ήρωα Και ο κόσμος δεν τον άφησε ποτέ να το ξεχάσει Μεγάλωσε Μη πηρέτησε στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο Έγινε σημαντικός εκδότης. Παντρεύτηκε, έκανε παιδιά, έζησε την ενήλικη ζωή του όσο μπορούσε.
Αλλά κάθε τόσο επέστρεφε ο άλλος Πίτερ να τον τσιγκλίσει. Ο Πίτερ Παν, ο πραγματικός Πίτερ αποκαλούσε το έργο That Terrible Masterpiece. Αυτό το τρομερό αριστούργημα. Δύο λέξεις που χωρούν μέσα τους αν το σκεφτείτε και θαυμασμό αλλά και βάρος. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του άρχισε να συγκεντρώνει οικογενειακά έγγραφα, επιστολές και αναμνήσεις Σε ένα αρχείο που αποκαλούσε αρκετά μακάβρια The Morgue, τον ακροτομείο Και έκανε κάτι που σήμερα βασανίζει τους ιστορικούς Μέχρι να φύγει ο Μάικλ από το Ίτον είχαν γραφτεί περισσότερες από 2.000 επιστολές ανάμεσα σε εκείνον και τον Μπάρι Ο Πίτερ κατέστρεψε σχεδόν όλη αυτή την αλληλογραφία.
Η εξήγησή του ήταν μονάχα τρεις λέξεις. Ήταν υπερβολικά πολλά. Δεν ξέρουμε τι ακριβώς χάθηκε στη φωτιά και αυτό είναι ακριβώς γιατί δεν έχουμε το δικαίωμα να γεμίσουμε με κενό ό,τι μας βολεύει. Όπως δεν ξέρουμε βεβαιότητα γιατί στις 5 Απριλίου του 1960 ο Πίτερ πήγε στο σταθμό Sloan Square και έπεσε μπροστά σε ένα τρένο.
Θα ήταν ανέντιμο να στριμώξουμε μια αυτοκτονία σε μια μόνο αιτία και να πούμε ότι τον σκότωσε ο Πίτερ Παν Ξέρουμε όμως τι συνέβη μετά Οι εφημερίδες έκαναν αυτό που φοβόταν μια ολόκληρη ζωή Τον μετέτρεψαν ξανά σε χαρακτήρα Στον χαρακτήρα Ο άντρας που είχε γεράσει, αγαπήσει, δουλέψει, πολεμήσει και υποφέρει Έγινε πάλι στους τίτλους ο Πίτερ Παν Ο φανταστικός Πίτερ δεν μεγάλωσε ποτέ. Ο πραγματικός Πίτερ πέρασε μια ζωή προσπαθώντας να αποδείξει ότι είχε μεγαλώσει.
Υπάρχει όμως ένα τελευταίο μυστικό και αυτή τη φορά δεν οδηγήσε τάφο. Το 1929 το νοσοκομείο Πέδων Great Ormond Street στο Λονδίνο χρειαζόταν βοήθεια για να επεκταθεί. ζήτησαν από τον Μπάρι να συμμετάσχει σε μια επιτροπή. Εκείνος αρνήθηκε, αλλά είπε ότι ήλπιζε να βρει άλλον τρόπο να βοηθήσει. Δύο μήνες αργότερα, το νοσοκομείο έμαθε ποιος ήταν ο τρόπος.
Ο Μπάρι του χάρισε τα δικαιώματα του Πίτερ Παν και ζήτησε να μην δημοσιοποιείται το ποσό που απέφεραν. Η επιθυμία του τηρείται μέχρι και σήμερα. Όταν έλεξαν τα συνηθισμένα πνευματικά δικαιώματα, η ειδική πρόβλεψη της Βρετανικής νομοθεσίας διατήρησε για το νοσοκομείο το δικαίωμα σε έσοδα από το έργο στο Ενωμένο Βασίλειο.
Αυτό δεν λύνει τις αντιφάσεις του Μπάρι και δεν μετατρέπει μια περίπλοκη ζωή σε καθαρό παραμύθι. Είναι απλώς κάτι αληθινό και παράξενα όμορφο. Ο Πίτερ, το παιδί που δεν μεγάλωσε, συνέχισε να βοηθά τα πραγματικά παιδιά να έχουν την ευκαιρία να μεγαλώσουν. Ένα έργο που γεννήθηκε μέσα σε τόσο πολύ πένθος άφησε πίσω του κάτι που δεν ήταν πένθος Ο James Matthew Barry πέθανε το 1937 Ο Peter Pan όχι Και αν προσπαθήσεις να βρεις τον πραγματικό Peter κάθε φορά που νομίζεις πως τον έπιασες εξαφανίζεται Ήταν ο David ο αδερφός που πέθανε πριν γίνει 14 Ήταν ο Πίτερ που του έδωσε το όνομά του?
Ήταν ο Τζόρτζ, ο Τζακ, ο Μάικλ και ο Νίκο που μαζί με τον Πίτερ έδωσαν τη σπίθα? Ήταν η πεντάχρονη Μάρκερετ που άφησε πίσω της τον ήχο ενός ονόματος? Ήταν ο ίδιος ο Μπάρι, ο μικρός Τζέιμς που φόρεσε τα ρούχα ενός νεκρού αγοριού και σφύριξε για να κάνει τη μητέρα του να χαμογελάσει? Η απάντηση είναι η μόνη που δεν μας αφήνει να φτιάξουμε έναν εύκολο μύθο.
Ήταν όλοι. Ο Μπάρι πήρε κάτι από τον έναν και κάτι από τον άλλον. Ένα όνομα. Ένα παιχνίδι. Μια φωτογραφία. Ένα παιδικό λάθος στην προφορά. Έναν θάνατο. Μία ανάμνηση. Όπου όλα έγιναν εν τέλει μια επιθυμία να σταματήσει ο χρόνος. και τα έκλεισε μέσα σε ένα γόρι που μπορούσε να πετάξει. Ο Ντέιβιτ δεν έγινε ποτέ 14. Η Μάργκερετ δεν έγινε ποτέ 6.
Ο Τζόρτς έφτασε μέχρι τα 21 και σταμάτησε εκεί. Ο Μάικλ 20. Και ο πραγματικός Πίτερ έφτασε στα 63 και ακόμη δεν κατάφερε να ξεφύγει από το παιδί που είχε πάρει το όνομά του. Και κάπου ανάμεσά τους, ο Πίτερ Παν έμεινε για πάντα. Αμετάβλητος, ανεύθυνος, λεμπερός, σκληρός, μόνος Ίσως τελικά αυτή να είναι η πιο παράξενη λεπτομέρεια της χώρας του ποτέ Δεν είναι ένας τόπος όπου κανείς δεν πεθαίνει Είναι ένας τόπος όπου κανείς δεν προλαβαίνει να γίνει αυτό που θα γινόταν μετά Οι πραγματικοί άνθρωποι πίσω από την ιστορία δεν είχαν αυτή την πολυτέλεια Μεγάλωσαν, αγάπησαν, πολέμησαν, αρρώστησαν Έχασαν, γέρασαν και πέθαναν Όλοι εκτός από έναν Το αγόρι που δεν υπήρξε ποτέ Και όταν πια όλοι οι άνθρωποι που του έδωσαν ένα κομμάτι τους Όταν τα ονόματα, υποσημειώσεις και φωτογραφίες κυτρινήσουν Όταν ακόμη και ο συγγραφέας έχει χαθεί Ποιος μένει Μόνο εγώ Μόνο εσείς μόνο ο εαυτός μας αυτό ήταν το σημερινό επεισόδιο των ψηλών γραμμάτων και σας ευχαριστώ που ήσασταν μαζί μου
και μην ξεχνάτε η πραγματικότητα ξεκινά όταν το βιβλίο κλείσει τα λέμε στο επόμενο
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
