Η Πλάνη του Τζογαδόρου

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Καλωσορίσατε στο SciTales! Όχι αυτό, το καινούργιο SciTales! Είμαι ο παρουσιαστής σας, ονομάζομαι ***. Τι τον ιδιοκρατήσατε! Καλωσορίσατε λοιπόν στη νέα έκδοση του SciTales με τον Τάσο Νικολόπουλο. Τσιμπήστε κάτι, γιατί τα σφινάκια επιστήμης είναι πια κρασοπότυρα επιστήμης. Όταν γίνουν με κροκανάτες θα σας συντοπίσουμε.

00:26 Υποστηρίζουμε την κατανάλωση αλκοολούχων σκευασμάτων ειδικά από ηλικίες κάτω των 18 ετών Το παρόν podcast αφορά την επιστήμη και όχι το αλκοόλ Ο παρουσιαστής δεν είχε γραφεί μεθυσμένος αν και αυτό θα εξηγούσε πολλά Γεια σας και καλώς ήρθατε σε άλλον επεισόδιο Sight Tales Το θέμα του σημερινού επεισοδίου έχει να κάνει με τα τυχερά παιχνίδια και το τζόγο διότι τελευταία βλέπω συνέχεια πολλές διαφημίσεις είτε στη τηλεόραση είτε και online εστιχηματικά sites κυρίως σε σημείο που μπορεί να πω αρκετά ενοχλητικό.

00:55 Προσπαθώντας να βρω μια απάντηση στο γιατί κάποιος να τζογάρει προφανώς και έπεσα πάνω στον εγκέφαλο ο οποίος για άλλη μια φορά θα είναι ο πρωταγωνιστής μας. Τι μας λέει όμως η νευροεπιστήμη για τον εθισμό στο τζόγο πώς επηρεάζεται η ψυχολογία μας και πώς ο σχεδιασμός αυτών των παιχνιδιών επηρεάζουν τον εθισμό μας. Πάμε να ξεκινήσουμε και να δούμε πώς φτιάχνουμε μια φυλακή από την οποία δεν μπορούμε να τα πετεύσουμε.

01:18 Αν σας αρέσει ο τζόγος, μπορείτε να το ρίξετε στα γονίδια. Η αλήθεια είναι πως η κινητική προδιάθεση επηρεάζει σημαντικά την ανάπτυξη του εθισμού μας στο τζόγο, χωρίς βέβαια να σημαίνει πως αυτό είναι σίγουρο. Αν δηλαδή έχετε και εσείς θείο που συνέχεια τρέχει στα καζίνο για blackjack Πολύ πιθανό να κουβαλάτε και εσείς ένα ποσοστό αυτό του μικροβίου Το πόσο οι γεννητικοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν την τοπαμίνη στο σύστημα ανταμοιβής στο κεφάλου Μπορεί να έχει και διαφορετικό αποτέλεσμα στο πόσο μας τραβάει ο τζόγος Έχουμε μιλήσει αρκετές φορές για την τοπαμίνη και πόσο σημαντική είναι διότι μας προσφέρει ευχαρίστηση και απόλαυση οπότε μιλώντας για θυσμό κάνει και πάλι την επιστροφή της.

01:55 Εκτός της προδιάθεσης παρόλα αυτά υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που μπορούν να μας επηρεάσουν όπως οι περιβαλλοντικοί, επίρρης ζωής αλλά και οι προσωπικές μας επιλογές. Το γεγονός ότι έχεις προδιάθεση δεν λέει τίποτα αν δεν ασχολείσαι καθόλου με τα τυχερά παιχνίδια παρόλα αυτά αν έχεις ξεκινήσει από νωρίς να ασχολείσαι με φρουτάκια μάντεψε ποιο είναι το γονίδιο θα επηρεάσει την επόμενη γενιά.

02:17 Το σύστημα ταμιβής που μιλήσαμε προηγουμένως μας έχει βοηθήσει διότι εκτελεί μια πολύ βασική λειτουργία. Μας κινητοποιεί να αναζητήσουμε ευχάριστες εμπειρίες όπως το φαγητό και η έξοδη με τους φίλους μας. Βέβαια, επειδή δεν μπορεί να διακρίνει εύκολα τις επιβλαβείς εμπειρίες βρίσκεται εκεί και σε περιπτώσεις καταχρήσεων όπου το σύστημα ταμιβής απορριθμίζεται εντελώς.

02:37 Για παράδειγμα, βρίσκεστε μπροστά από ένα μηχάνημα με φρουτάκια. Είναι τέτοιου φορά που κατεβάζετε το μοχλό και βλέπετε ότι οι δύο από τα τρία σύμβολα είναι ίδια. Για λίγο δηλαδή αποτύχατε το τσάκποτ. Ο εγκέφαλός σας όμως ήρθε σε κατάσταση διέγερσης όπως στην περίπτωση που θα είχατε πραγματική νίκη, ευθαρρύνοντάς σας να συνεχίσετε για να διεγερθεί ξανά.

02:58 Οι παρολίγο επιτυχίες ή αλλιώς μη αρμήσεις απορριθμίζουν το σύστημα ταμεβής μας και ενισχύουν την ανάγκη μας να ρισκάρουμε. Είναι ένα ψυχολογικό φαινόμενο κατά το οποίο ένα αποτέλεσμα ήττας που είναι σχεδόν νίκη, περιοδωτεί ενθουσιασμό και δίνει κίνητρο για συνέχιση του παιχνιδιού. Το φαινόμενο αυτό ξεγελά το σύστημα ταμεβής του κεφάλου, κάνοντάς τον να αισθάνεται σαν να έχει κερδίσει και ενισχύει τη συμπεριφορά παρά την πραγματική απώλεια.

03:23 Δημιουργεί μια ψευδέστηση ελέγχου στην επιτυχία, ενεργοποιώντας μονοπάτια τοπαμίνης, αυξάνοντας έτσι την επιθυμία του ατόμου να συνεχίσει την προσπάθεια. Το ερώτημα όμως είναι το εξής. Πόσες παραλίγο επιτυχίες χρειάζονται για να μη σου κάνει τίποτα η τοπαμίνη? Μελέτες έχουν δείξει πως με την πάρδο του χρόνου, όταν ένα άτομο παίζει συχνά, η αντίδραση του εγκεφάλου στην τοπαμίνη αλλάζει.

03:46 Στους χρόνιους του ζωγαδόρους παρατηρείται το φαινόμενο της ανοχής, κατά το οποίο ο εγκέφαλος δεν διαχειρετεί το ίδιο με την τοπαμίνη, οπότε τα άτομα αυτά παίζουν για μεγαλύτερη διάρκεια και πιο συχνά μπάσχει καταφέρουν να αποκτήσουν το ίδιο επίπεδο ικανοποίησης όπως και παλαιότερα. Αυτό προφανώς το μόνο που κάνει είναι να διαονίσει τον κύκλο του αιθισμού το άτομο να ρισκάρει περισσότερο, να γίνεται πιο παρορμητικό και να μην έχει τη δυνατότητα να λάβει καθαρές αποφάσεις Εδώ εμπλέκεται και όλα σε αντίθεση που κάποια άτομα αναγνωρίζουν τις κακές επιπτώσεις που έχει ο τζόγος αλλά η χημία του εγκεφάλου τους έχει απορριθμιστεί πλήρως Βέβαια το ότι έχουμε επηρεάσει με τέτοιο τρόπο το σύστημα ταμευής του εγκεφάλου δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει ελπίδα και για ανάρρωση.

04:27 Εδώ μιλάμε για την ευρωπλαστικότητα, η οποία είναι η ικανότητα του εγκεφάλου να αναδιοργανώνεται με βάση τα ερεθίσματα που έχει. Αν δηλαδή έμαθες τον εγκέφαλό σου τον εθισμό στο τζόγο, έτσι μπορείς και να τον βοηθήσεις να επιστρέψει πίσω. Δεν μιλάμε βέβαια για μια εύκολη διαδικασία, διότι θα πρέπει να παρέχουμε στον εαυτό μας τις κατάλληλες παρεμβάσεις, όπως για παράδειγμα τη γνωσιακή συμπεριφορική ψυχοθεραπεία, παρόλα αυτά υπάρχει φως στο τούνελ.

04:51 Και μιλώντας για ψυχοθεραπεία, πάμε να εμβαθύνουμε σε διάφορα φαινόμενα που παρατηρούνται στα άτομα που ασχολούνται με τον τζόγο. Για να διαχωρίσουμε τον εθισμό στον τζόγο από τον ψυχογικό, όπου τα άτομα μπορούν να ελέξουν τις παρορμήσεις τους, οι εθισμένοι παγιδεύονται σε μια φυλακή συνεχούς ανατροφοδότησης του εθισμού τους.

05:15 φάλαση. Σκεφτείτε ότι παίζετε εδώ και πολλή ώρα ρουλέτα και δυστυχώς χάνετε συνεχώς. Κάποια στιγμή θα αρχίσετε να έχετε την πεποίθηση ότι μετά από τόσες σύτες οφείλετε να έρθει και κάποια νίκη το οποίο σας κινητοποιεί να συνεχίσετε τον τζόγο. Πλοτ τουιστ, κάθε ποντάρισμα που κάνετε είναι ανεξάρτητο από το αποτέλεσμα της προηγούμενης μπήλιας και οι προηγούμενες απώλειες δεν αυξάνουν με κανέναν τρόπο την πιθανότητα για μια την έκφαση των αποτελεσμάτων μέσω άσχετων μεθόδων όπως την επιλογή ενός διαφορετικού μηχανήματος.

05:51 Τα άτομα που τζογάνουν συνεχώς έχουν αναπτύξει επίσης επιλεκτική μνήμη, οπότε θυμούνται πιο εντονά τις νίκες και λιγότερα εντονά τις σύτες, κάτι το οποίο τους ενθαρρύνει όλο και περισσότερο στο να πάρουν και άλλα ρίσκα. Και φυσικά δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε τη μαγική σκέψη, η οποία είναι μια διαστρέβλωση κατά την οποία οι τζογαδόροι πιστεύουν σε προλήψεις είτε λειτουργίες που νομίζουν πως θα επηρεάσουν τις πιθανότητες νίκης τους.

06:16 Αυτές οι προλήψεις μπορεί να αφορούν από το χρώμα των ρούχων που θα φορέσει κάποιος μέχρι και σημάδι μέσα στην ημέρα που θα συμμοτοδοτήσουν αν έχουν καλή ή κακή τύχη. Τα άτομα που έχουν σοβαρές απώλειες από τον τζόγο αποκτούν τις υπεριφορά γνωστή ως κυνήγη των χαμένων όπου τα άτομα νιώθουν υποχρεωμένα να συνεχίζουν να παίζουν για να ανακτήσουν προηγούμενες απώλειες.

06:36 Τέλος, συχνά υποτιμάται ο χρόνος δίνοντας ποτεραιότητα στις άμεσες ανταμοιβές για να πάρουν ένα μπόστοπα μήνυς αγνώντας πλοντικές οικονομικές ή και σχεσιακές συνέπειες. Και στη χημεία του εγκεφάλου και στις συμπεριφορές μας έρχεται να συμβάλλει και ο τρόπος με τον οποίο έχουν σχεδιαστεί αυτά τα παιχνίδια. Η σύγχρονη βιομηχανία τυχερών παιχνιδιών έχει πια μεταμορφωθεί σε μια ολόκληρη εμπειρία ψυχαγωγίας, ξεφεύγοντας από τους απλούς μηχανισμούς και ενσωματώνοντας διδαστηκούς γύρους μπόνους που προσφέρουν απρόβλεπτες ανταμοιβές και σπάνε τη μονοτονία του μοχλού.

07:05 Αυτό το γεγονός ενισχύεται σημαντικά από κοινωνικά στοιχεία όπως λειτουργίες συνομιλίας και πίνακες κατάταξης που καλλιεργούν την αίσθηση της κοινότητας ενώ τα παιχνίδια με σοδανό ντίλερ έρχονται να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ ψηφιακού και φυσικού κόσμου προσφέροντας αλληλεπίδραση σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, ας μην ξεχνάμε ότι η τεχνολογική κοινοτομία έχει παίξει καθοριστικό ρόλο με αυτό τα τυχερά παιχνίδια που μπορούμε να τα βρούμε πια και στο κινητό μας Όλα αυτά όμως που αναφέραμε έχουν τη δυνατότητα να πλάψουν σοβαρά άνθρωπους γύρω μας και να οδηγήσουν σε πολύ μεγάλες απώλειες Οπότε, προσοχή στον τρόπο με τον οποίο ασχολείστε με τα τυχερά παιχνίδια και σε περίπτωση που χρειάζεται υπάρχουν και ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις που μπορούν να σας βοηθήσουν αλλά και κέντρα απεξάρτησης αν μιλάμε για πιο προχωρημένο επίπεδο εθισμού.

07:50 Σας ευχαριστώ πολύ για άλλη μια φορά που με αφήσατε να σας κάνω παρέα στον κόσμο των επιστήμων. Μπορείτε να με ακολουθήσετε στο Instagram για νέα του podcast και όχι μόνο και φυσικά τα λέμε στο επόμενο επεισόδιο SciTales. Καλά ε! Πολύ ενδιαφέροντά σου! Ευχαριστούμε πολύ που μείνατε ως το τέλος Ακολουθήστε το SciTales στο Instagram Στείλτε μηνύματα αγάπης Και αφήστε μια θετική αξιολόγηση Στην πλατφόρμα που ακούτε Ναι ακόμη και αν δεν σας άρεσε Μεταξύ μας τώρα δεν είναι το πρώτο ψέμα που θα πείτε Και τώρα που το podcast μου δίνει επιτέλους βήμα Ακολουθήστε και μένα Με λένε