Amor Fati: Η ζωή δεν σου χρωστάει άλλο σενάριο

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 που μπορείς να αλλάξεις, αλλά σε πράγματα που έχουν γίνει και που έχουν τελειώσει. Για παράδειγμα, το μήνυμα που έστειλες και δεν ήθελες να στείλεις, μια δουλειά που δεν πήρες ή στη δουλειά που σε απολύσανε, ή η κουβέντα που πήγες τραβά με κάποιο φίλο ή φίλη και τσακωθήκατε, ο καιρός, μια βροχή που σου χάλασε το τριήμερο ας πούμε, και όμως το μυαλό σου κάθεται εκεί και ξανά παίζει την ίδια ταινία, ξανά και ξανά, λες και στην εκατοστή προβολή θα αλλάξει ξέρω εγώ το φινάλε.

01:02 Στο σημερινό επεισόδιο θα μιλήσω για δύο λατινικές λέξεις που άμα τις πάρεις σοβαρά μπορούν να αλλάξουν τη σχέση σου με ό,τι σου συμβαίνει. Και αυτές είναι το Amor Fati. Αγάπη για τη μοίρα. Θα δούμε τι σημαίνει πραγματικά και τι δεν σημαίνει, γιατί εδώ γίνεται και η μεγάλη παρεξήγηση. Και θα δούμε πώς μπορείς να την κάνεις πράξη από σήμερα κιόλας.

01:26 Το ανθρώπινο μυαλό είναι μια μηχανή που κάνει προσωμιώσεις και αυτή είναι η δουλειά του. Γι' αυτό επιβίωσε και το είδος μας, δηλαδή φαντάζομαστε σενάρια, συγκρίνουμε εκδοχές, γενικά προβλέπουμε κινδύνους και αυτό όπως καταλαβαίνει κάποιος είναι ένα πολύ χρήσιμο πράγμα όταν μπορείς και σχεδιάζεις το μέλλον, το αύριο. Το πρόβλημα όμως είναι ότι η ίδια η μηχανή του μυαλού, το ίδιο το μυαλό δεν έχει διακόπτη Δεν έχει διακόπτη όχι για το αύριο αλλά δεν έχει διακόπτη για το χθες Έτσι τρέχει σε ας πούμε σκέψεις, σε προσωμιώσεις, σε πράγματα που έχουν ήδη γίνει Που έχουν ήδη κλειδώσει ας πούμε οι ψυχολόγοι το λένε αυτό αντιπραγματική σκέψη.

02:27 Εμείς εδώ θα το πούμε πιο απλά. Το σύνδρομο του θα έπρεπε ας πούμε, θα έπρεπε ξέρω εγώ να είχα μιλήσει, θα έπρεπε να είχα δεχτεί αυτή την πρόταση, αν είχα φύγει πέντε λεπτά νωρίτερα, αν, αν, αν, τι θα έπρεπε να κάνω. Πόσες φορές δηλαδή έχεις ξαναπαίξει ένα καυγά με κάποιο φίλο φίλη σου στο κεφάλι σου βρίσκοντας τη τέλεια τάκα που θα μπορούσες να πεις τρεις μέρες αργότερα ή πόσες φορές έχεις θυμώσει με τον ποντιλιάρισμα στον δρόμο λες και ο θυμός σου θα μετακινήσει τα αυτοκίνητα ξαφνικά και πόσες φορές έχεις πει γιατί είσαι εμένα και πήρες ποτέ απάντηση άραγε σε αυτά Εδώ που τα λέμε όλοι το κάνουμε αυτό Δεν είναι δηλαδή ελάττωμα του χαρακτήρα μας Είναι η εργοστασιακή ρύθμιση Αλλά είναι και ένας φόρος, ένας αόρατος φόρος που πληρώνεις κάθε μέρα Σε ενέργεια Σε ενέργεια, στη διάθεσή σου Και γενικά στη παρουσία σου σε παρόντα χρόνο και το χειρότερο είναι ότι δεν παίρνεις και τίποτα πίσω το παρελθόν δεν δέχεται διαπραγματεύσεις έχεις καθίσει ποτέ σε ένα τραπέζι με κάποιον που δεν πρόκειται να αλλάξει ποτέ γνώμη

03:56 ό,τι και αν πεις αυτό είναι το παζάρι με το χθες αυτός ο μονόλογος που κάνεις αυτές οι σκέψεις που κάνεις είναι αυτό ακριβώς το παρελθόν δεν διαπραγματεύεται Άμορφάτη λοιπόν, αγάπη για τη μοίρα Τη φράση την έκανε διάσημη ο Νίτσε Και το ξέρω δεν ήταν στοϊκός ο Νίτσε Και μάλλον θα διαφωνούσε και με πολλά από όσα λέμε εδώ Αλλά η ιδέα είναι βαθιά στοϊκή Και θα δεις αμέσως γιατί Ο Νίτσε έγραψε ότι η φόρμουλά μου για το μεγαλείο του ανθρώπου είναι το άμορφάτη Να μην θέλεις τίποτα να είναι διαφορετικό.

04:42 Ούτε μπροστά, δηλαδή στο μέλλον, ούτε πίσω στο παρελθόν και ούτε σε όλη την αιωνιότητα. Όχι απλώς να αντέχεις το αναγκαίο, αλλά να το αγαπάς. Αυτά είπε. Και στάσου λίγο σε αυτό. Είπε να μην το αντέχεις, αλλά να το αγαπάς. και 400 χρόνια πριν τον Νίτσε συγγνώμη 2000 θα είναι τα μαθηματικά του podcast ο επίκτητος ένας πρώην σκλάβος που έγινε ένας από τους σημαντικότερους δασκάλους αρχαιότητας έλεγε στους μαθητές του κάτι σχεδόν ίδιο έλεγε μη ζητάς να γίνονται τα πράγματα όπως τα θέλεις να θέλεις όμως τα πράγματα όπως γίνονται και αν το κάνεις αυτό η ζωή θα κυλάει όμορφα Την πρώτη φορά που το διάβασα αυτό ομολογώ ότι εκνευρίστηκα λίγο Οκ σκέφτηκα δηλαδή τι να μην θέλω τίποτα, να χαμογελάω ό,τι και αν μου συμβεί Τι Αυτό δεν είναι φιλοσοφία Είναι παρέτηση με ωραίο περιτύλιγμα ας πούμε και μετά κατάλαβα ότι είχα πέσει στη κλασική παγίδα την ίδια που πέφτουν και οι περισσότεροι με τη λέξη μοίρα Ας κρυαθαρίσουμε λοιπόν λίγο το έδαφος γιατί και εδώ θα κρυφθούν πολλά

06:13 Ας δούμε τι δεν είναι το αμορφάτη Το αμορφάτη δεν είναι μυρολατρία γιατί η μυρολατρία λέει ότι και να κάνω δεν αλλάζει τίποτα άρα δεν κάνω τίποτα κάθεσαι στον καναπέ και περιμένεις το αμορφάτη λέει το ανάποδο αποδέχομαι πλήρως αυτό που έγινε ακριβώς για να έχω όλη μου την ενέργεια διαθέσιμη για αυτό που κάνω τώρα το αμορφάτη δεν είναι το αυτό που λέμε κάθις και λίγο όλα γίνονται για κάποιο λόγο που ναι μεν ακούγεται παρηγορητικό αλλά θέλει προσοχή στο εκεί δεν σου υπόσχονται ότι το σύμπαν έχει ένα σχέδιο για την καριέρα σου.

06:58 Η διαφορά είναι πολύ λεπτή αλλά τεράστια. Το όλα γίνονται για κάποιο λόγο, ψάχνει το νόημα μέσα στο γεγονός, σαν ένα κρυμμένο δωράκι. Το άμορφάτη λέει το νόημα δεν βρίσκεται, φτιάχνεται από σένα μετά. Και το άμορφάτη σίγουρα δεν είναι το να λες καλό κάτι που είναι κακό. Η αδικία είναι αδικία, η αρρώστια πονάει και η απώλεια είναι απώλεια και θα το ξαναπώ γιατί έχει σημασία.

07:31 Ο στοικισμός δεν σου ζητάει να πάψεις να νιώθεις, οι στοικοί δεν ήθελαν να γίνεις ψυχρός και δεν ήθελαν να γίνεις αδιάφορος, δεν ήθελαν να πάψεις να πονάς σαν άνθρωπος, ήθελαν ο πόνος να μην γίνεται ο σκηνοθέτης της ίδιας σου της ζωής. οπότε τι είναι τελικά ξέρω ακούγονται παρόμοια η αποδοχή και η αγάπη της μοίρας όμως δεν είναι και διαφορά τους είναι νομίζω ότι πιο ενδιαφέρον έχει να πει και το σημερινό επεισόδιο ας μιλήσουμε για το σκύλο και το κάρο που προχείται από τις διατριβές του επίκτητου ο επίκτητος χρησιμοποιεί την εικόνα ενός σκύλου δεμένου πίσω από ένα άρμα φαντάσου ένα σκύλο λοιπόν που είναι δεμένος πίσω από ένα κάρο που κινείται. Ο σκύλος έχει δύο επιλογές. Μπορεί να τρέχει μαζί με το κάρο και τότε η διαδρομή γίνεται ας πούμε βόλτα ή μπορεί να κάτσει κάτω, να φρενάρει να γαυγίζει στο κάρο και να σηρθεί.

08:35 Το κάρο λοιπόν είναι η μοίρα, είναι η ζωή, είναι αυτά που έρχονται στον δρόμο μας. Το κάρο δεν ρωτάει. Το κάρο προχωράει όπως προχωράει και η ζωή. Ο Σενέκας το έβαλε σε μια φράση που αξίζει να τη θυμούμαστε Τον πρόθυμο η μοίρα τον οδηγεί Τον απρόθυμο τον σέρνει Εσένα σε ταξιδεύει ή σε σέρνει η μοίρα Η ζωή, η ροή της ζωής Η διαδρομή είναι ίδια Η εμπειρία όμως δεν έχει καμία σχέση και εδώ κουμπώνει και κάτι που έχουμε πει σε προηγούμενα επεισόδια περί διχοτόμησης του ελέγχου ότι κάποια πράγματα εξαρτώνται από εμάς οι κρίσεις μας, οι επιλογές μας, οι πράξεις μας και κάποια άλλα όχι όπως έχουμε αναφέρει πολλές φορές η κίνηση στους δρόμους, η αποφάση των άλλων ο καιρός, το παρελθόν το Amor Fati λοιπόν είναι αν θες ένα προχωρημένο επίπεδο αυτής της ιδέας το βασικό ας πούμε πίπεδο λέει να μην τσακώνεσαι με ό,τι δεν ελέγχεις το πιο προχωρημένο λέει μην το ανέχεσαι απλώς ας πούμε σφίγγοντας τα δόντια καλωσόρισέ το, καλωσόρισέ το σαν την πρώτη ύλη και τώρα θα ρωτήσεις πρώτη ύλη γιατί

10:09 για τη μόνη δουλειά που έχει τελικά σημασία το τι άνθρωπος γίνεσαι μέσα σε αυτό που σου έτυχε γιατί οι τέσσερις αρετές που λέμε συχνά εδώ η σοφία, το θάρρος η δικαίωση, η εγκράτεια δεν εξασκούνται στο κενό εξασκούνται πάνω σε ό,τι σου φέρνει η ημέρα σου η ζωή, η μοίρα χωρίς εμπόδια δεν υπάρχει Εγγύμναση ας πούμε Των αρετών Ο Μάρκος Αβρίλιος Ο αυτοκράτορας της Ρώμης Ο πιο ισχυρός τότε άνθρωπος του κόσμου Που πέρασε και τη βασιλεία του Με πολέμους, πανούκλες Προδοσίες Οπότε ξέρεις Κάτι ήξερε από αυτό που λέμε Δεν πήγε όπως το σχεδίασα Έγραφε στο ημερολόγιο του για κάτι το οποίο το σκέφτομαι και εγώ πολύ συχνά, μια εικόνα.

11:11 Έγραφε ότι η δυνατή φωτιά, ό,τι της ρίξεις το κάνει φλόγα. Ό,τι της πετάς για να τη σβήσεις εκείνη το καίει και ψηλώνει. Και αλλού γράφει αγάπα μόνο αυτό που σου συμβαίνει και σου κλώθεται από τη μοίρα. γιατί του σου ταιριάζει περισσότερο από αυτό και δεν θέλω να πω κάτι προσωπικό πριν από κάποια χρόνια είχα κάποια επαγγελματικά σχέδια που τα θεωρούσα σίγουρα δεν θα σε κουράσω με λεπτομέρειες τα σχέδια αυτά τέλος πάντων κατέρευσαν όχι από δικό μου λάθος αλλά από συγκυρία και για κάμπος εβδομάδες το κεφάλι μου είχε κολλήσει και είχε κολλήσει σε μία μόνο ερώτηση στο γιατί, έτσι, σε καθόλου παραγωγικές σκέψεις και αυτές τις ίδιες ερωτήσεις τις έπαιζα στο κεφάλι μου πρωί βράδυ, έτσι, σαν ένα χαλασμένο ας πούμε δίσκο μέχρι που κάποια στιγμή και μακάρι να μπορούσα να πω ότι ήταν αποσοφία αυτό αλλά μάλλον ήταν από εξάντληση η ερώτηση απλά άλλαξε μόνη της και από από την ερώτηση που έκανα συνέχεια στον εαυτό μου γιατί έγινε αυτό και τα λοιπά μετατράπηκε σε

12:46 οκ και τώρα τι φτιάχνω με αυτό τι κάνω τώρα δεν άλλαξε τίποτα στα γεγονότα έτσι αλλάξαν όλα όμως στη μέρα μου, στη καθημερινότητά μου γιατί όπως έλεγε πάλι ο επίκτητος και είναι ίσως η πιο σημαντική φράση όλης της στοας δεν μας ταράζουν τα πράγματα αλλά οι κρίσεις μας για τα πράγματα το γεγονός ήταν το ίδιο και τις εβδομάδες που υπέφερα αλλά και τη μέρα που άρχιζα να χτίζω κάτι διαφορετικό Αυτό που άλλαξε ήταν η δική μου πρόταση πάνω στο γεγονός Από εκεί που έλεγα αυτό δεν έπρεπε να συμβεί Άλλαξε σε αυτό συνέβη και πλέον είναι στο δικό μου χέρι το πώς θα πράξω τώρα Εκεί ζει το άμορφάτη όχι στο να χαίρεσαι για την καταστροφή στο να μην αφήνεις ούτε στην κυριολεξία γραμμάριο ενέργειας να πηγαίνει στο παζάρι σου με το ανέκλητο.

14:01 Ώστε όλη σου η δύναμη να πηγαίνεις στο χτίσιμο. Έγινε αυτό που έγινε. Ωραία, τώρα πρέπει να βρω λύσεις. Το γεγονός δεν αλλάζει. Ό,τι έγινε, έγινε. Τι κάνω τώρα. Η ενέργεια πρέπει να αλλάξει, να μεταφερθεί από μυρολατρεία σε παραγωγικές σκέψεις που θα χτίσουν, θα μας δώσουν λύσεις τέλος πάντων. και πρόσεξε κάτι αυτό δεν το κάνεις μια φορά και τελείωσε δεν είναι μια απόφαση είναι ένας μίσης θα το ξεχάσεις και θα ξαναπιάσεις τον εαυτό σου να παζαρεύει με το χθες εγώ τουλάχιστον τον πιάνω ακόμα κάθε τρεις και λίγο και δεν πειράζει το ζητούμενο δεν είναι να μην σκοντάφτεις ποτέ το ζητούμενο είναι να κοντένει η απόσταση ανάμεσα στο σκοντάφτο και στην επιστροφή Δηλαδή, ναι, οκ, με πιάνω να μυρολατρώ, αλλά το καταλαβαίνω κατευθείαν και επιστρέφω.

15:15 Από εβδομάδες και μέρες, από μέρες σε ώρες και από ώρες το κάνουμε μέσα σε μια ανάσα, ας πούμε. Και καταλαβαίνω τώρα ότι αυτά ακούγονται όμορφα όταν μιλάμε, ξέρω εγώ, για ακυρωμένες πτήσεις ή χαμένες προαγωγές. αλλά η ζωή φέρνει και πράγματα που δεν χωράνε σε podcast. Η ζωή φέρνει πένθος, η ζωή φέρνει αρρώστιες και απώλειες που δεν διορθώνονται.

15:51 Δεν είμαι ειδικός ούτε ψυχολόγος και δεν θα σταθώ εδώ να σου πω ότι μπροστά σε ένα μεγάλο πένθος αρκεί να ψελίσεις ας πούμε, αμορφάτη και τελείωσες. Αυτό θα ήταν προσβολή. και στον πόνο σου αλλά και στη φιλοσοφία. Η θλίψη είναι ανθρώπινη. Ο Σενέκας που έγραψε παρηγορητικές επιστολές σε ανθρώπους που πενθούσαν δεν τους έλεγε να μην κλαις.

16:21 Τους έλεγε κλάψε. Απλά μην αφήσεις τον πόνο σου τον πόνο να σου πει ψέματα για το τι είναι η ζωή σου. Και κάτι ακόμα εξίσου σημαντικό Το άμορφάτη αφορά ότι έχει ήδη συμβεί. Δεν αφορά το τι ανέχεσαι από εδώ και πέρα. Αν κάτι στη ζωή σου είναι άδικο και μπορείς να τα αλλάξεις, μια σχέση που σε φθείρει, μια αδικία στη δουλειά, η στοική αρετή της δικαιοσύνης και του θάρρου σου λέει πράξε.

16:59 Το άμορφάτη δεν είναι δικαιολογία για αδράνεια. είναι ο καθορισμός για να βλέπεις που πας. Αποδέχομαι πλήρως το χθες ακριβώς για να μπορέσω να παλέψω καθαρά το σήμερα. Δεν είναι υποταγή. Πιο πολύ θα έλεγα ότι είναι μια στρατηγική. Οκ Θεωρία Είχαμε σε αυτό το επεισόδιο Πάμε λίγο Στην πράξη Γιατί αλλιώς Όλο αυτό θα μείνει στα ωραία λόγια Θα προτείνω τρία πράγματα Για τις επόμενες ημέρες Ας πούμε για τις επόμενες 7 ημέρες Για την επόμενη εβδομάδα Διάλεξες το το ένα Το πρώτο είναι η αλλαγή της ερώτησης Δηλαδή κάθε φορά που πιάνεις τον εαυτό σου να λέει γιατί σε μένα Ή δεν έπρεπε να γίνει έτσι αυτό Σταμάτα και αντικατέσσεσαι την ερώτηση με μια άλλη Δεδομένου ότι αυτό συνέβη Ποια είναι η καλύτερη μου κίνηση τώρα, τι πρέπει να κάνω, ποια είναι η λύση Η μια ερώτηση κοιτάει πίσω και ζητάει εξηγήσεις η άλλη κοιτάει μπροστά και ζητάει πράξη, ζητάει επίλυση του προβλήματος.

18:29 Το δεύτερο είναι το βραδινό δίλεπτο ας πούμε. Πριν κοιμηθείς γράψε δύο γραμμές. Τι πάλεψα σήμερα που είχε ήδη τελειώσει. Το μποντιλιάρισμα. Ένα σχόλιο κάποιου συναδέλφου ας πούμε. Και δίπλα γράψε τι μου κόστησε αυτή η πάλη. Μόνο αυτό. Δεν χρειάζεται λύση. Η επίγνωση κάνει τη μισή δουλειά. Κάτι που βοηθάει εμένα προσωπικά είναι ότι μετά από λίγες ημέρες αρχίζεις να πιάνεις το θα έπρεπε την ώρα που γεννιέται, όχι τρεις ώρες μετά.

19:12 Δηλαδή την ώρα που πας να σκεφτείς ότι θα έπρεπε να γίνει αυτό και αυτό, το σταματάς, το κόβεις, το πιάνεις εκείνη τη στιγμή. Και το τρίτο είναι το πρωινό καλωσόρισμα. δηλαδή μια πρόταση καθώς ξεκινά η ημέρα σου και ναι μπες κοιμισμένος δεν χρειάζεται κάποιο τελετουργικό ό,τι και αν φέρει η σημερινή ημέρα πες θα το κάνω υλικό ακούγεται απλοϊκό δοκίμασε το να το κάνεις πέντε πρωινά σε ρι και μετά θα ξαναλέμε Ό,τι και αν φέρει η σημερινή ημέρα θα το κάνω υλικό Υλικό προς βελτίωση του εαυτού μου και των αρετών μου Και μια παγίδα να προσέχεις αν πιάσεις τον εαυτό σου Να αγαπάει τη μοίρα σφίγγοντας τα δόντια Και βράζοντας εσύ από μέσα Αυτό δεν είναι αμορφάτη Αυτό είναι καταπίεση με λατινικό όνομα Την έβαψες αν μπερδέψεις τα δύο αυτά πράγματα Η αποδοχή δεν βιάζεται Έρχεται με την εξάσκηση όχι με το ζόρι Ας τα μαζέψουμε λίγο Το παρελθόν είπαμε δεν διαπραγματεύεται Και κάθε ώρα που περνάς στο τραπέζι μαζί του Διαπραγματεύοντας το παρελθόν είναι μία ώρα κλεμμένη από το παρόν σου.

20:50 Το άμορφάτη δεν σου ζητάει να πεις ότι όλα είναι καλά αλλά σου λέει κάτι πιο γενναίο να πάψεις να πετύς να αλλάξεις το σενάριο και να παίξεις αυτό που σου έχει δοθεί δηλαδή με τα χαρτιά που έχεις. Ο σκύλος και το κάρο θυμήσου Η διαδρομή, το κάρο, η ζωή δεν θα σε ρωτήσει. Το βήμα όμως που θα κάνεις και η αντιδράση σου είναι στο δικό σου χέρι.

21:30 Θα πας με τη ροή του κάρου ή θα μπετώσεις και θα φέρεις αντίσταση. Η μοίρα δεν σου ζητάει τη συγκαταθεσή σου, σου ζητάει τη στάση σου. Αυτό ήταν και το σημερινό επεισόδιο φίλες και φίλοι μου Ελπίζω να έδωσα έστω και λίγη τροφή για σκέψη Και ίσως μια καινούρια ερώτηση για την επόμενη φορά που κάτι δεν πάει όπως το ήθελες Ελπίζω να είσαι καλά Είσαι το επανειδήν