Δεν ελέγχεις την ώθηση. Ελέγχεις αυτό που είσαι.

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 ανάγκαση να αντιδράσω έτσι ή ξέρω εγώ τι περίμενες να κάνω μετά από αυτό που έγινε το λέμε συνέχεια κάτι συμβαίνει έξω από εμάς και σχεδόν αυτόματα φτιάχνουμε μια ευθεία γραμμή συνέβη αυτό άρα εγώ αντιδράσα έτσι τέλεια σαν να μην υπήρχε τίποτα ανάμεσα δηλαδή μεταξύ αυτού που συνέβη και της αντίδρασης σαν να πάτησε κάποιος ένα κουμπί και εμείς απλά στον αυτόματο πιλότο εκτελέσαμε μια εντολή.

01:06 Οι στοικοί όμως μας λένε κάτι πολύ σημαντικό. Μας λένε να περιμένουμε. Μας λένε να περιμένουμε λίγο. Η όθηση έρχεται πράγματι απ' έξω, αυτό το ερέθισμα. Αλλά αυτό που συμβαίνει μετά δεν εξαρτάται μόνο από αυτή την όθηση. Εξαρτάται από εμάς. Και για να το εξηγήσει αυτό ο Χρήσιπος ένας ίσως από τους σημαντικότερους στοικούς φιλοσόφους χρησιμοποιεί μια εικόνα τόσο απλή και θα λέγει κάποιος παιδική, έναν κύλινδρο.

01:40 Ολόκληρη φιλοσοφική συζήτηση λοιπόν για την ευθύνη, την αιτιότητα και το χαρακτήρα. Και ο πρωταγωνιστής είναι ένας κύλινδρος. Πάμε λοιπόν να δούμε. Φαντάσου ένα κύλινδρο ο οποίος είναι ακίνητος πάνω σε μια επιφάνεια και έρχεται κάποιος και τον σπρώχνει. Τι γίνεται? Ο κυλίνδρος προφανώς αρχίζει και κυλάει Και η πρώτη μας σκέψη είναι προφανής Ε, ναι, τον έσπρωξαν, γι' αυτό κινήθηκε Ναι, σωστά Αλλά αυτό δεν είναι και η ολόκληρη ιστορία Γιατί η όθηση εξηγεί γιατί ξεκίνησε η κίνηση Δεν εξηγεί από μόνη της πώς κινήθηκε Ο κύλίνδρος λοιπόν κυλάει επειδή είναι κύλίνδρος Αν έδινες την ίδια όθηση σε ένα αντικείμενο διαφορετικού σχήματος δεν θα είχες απαραίτητα την ίδια κίνηση.

02:30 Η εξωτερική λοιπόν δύναμη είναι σημαντική αλλά συνεργάζεται κατά κάποιο τρόπο με τη φύση του πράγματος πάνω στο οποίο ασκείται. Και κάπου εδώ ο κύλινδρος πάβει να είναι ένα μάθημα φυσικής. Αρχίζει να γίνεται μάθημα ζωής τώρα. Γιατί αυτό ακριβώς κάνει και η ζωή. Μας πρόχνει. Και μερικές φορές δεν μας ρωτάει κιόλας κι αν είμαστε έτοιμοι γι' αυτό.

02:54 δηλαδή θα σου έρθει ένα email που δεν περίμενες θα σου έρθει μια απόρριψη που δεν περίμενες ίσως κάποιος που σου μιλάει άσχημα ένα σχέδιο που χάλασε ακυρώθηκε την τελευταία στιγμή μια οικονομική δυσκολία ένας χωρισμός ένα δικό σου λάθος το μποντιλιάρισμα και η κίνηση στους δρόμους ενώ είσαι ήδη αργοπορειμένος ας πούμε εκεί που πρέπει να πας αυτά είναι οθήσεις και δεν τις επιλέγεις όλες δηλαδή δεν ελέγχεις κάθε άνθρωπο που θα συναντήσεις δεν ελέγχεις τι θα αποφασίσει γενικά το αφεντικό σου τη δουλειά δεν ελέγχεις αν θα βρέξει την ημέρα που έχεις κανονίσει να πας μια βόλτα δεν ελέγχεις το ποιος θα σε αδικήσει εκεί έξω και ο Χρήσιπος έρχεται εδώ να μας ζητήσει να προσέξουμε ότι το γεγονός που δεν έχεις επιλέξει δηλαδή την νόθηση δεν σημαίνει ότι η συνέχεια δεν έχει καμία σχέση με σένα γιατί και εσύ σαν άνθρωπος έχεις μια φύση όχι με την έννοια ότι είσαι καταδικασμένος να είσαι όπως είσαι απλά με την έννοια ότι έχεις κι εσύ έναν χαρακτήρα έχεις έναν τρόπο να

04:30 να κρίνεις έχεις έναν τρόπο να ερμηνεύσεις να ερμηνεύεις τις καταστάσεις έχεις συνήθειες, έχεις πεπιθήσεις αντιδράσεις που έχεις επαναλάβει τόσο πολλές φορές που πλέον εμφανίζονται σχεδόν αυτόματα και όταν έρθει η όθηση όλα αυτά μπαίνουν στο παιχνίδι ας πάρουμε κάτι απλό κάποιος μπορεί να σου κάνει ένα γεννές σχόλιο εσύ θυμώνεις και τι λες μετά, με έκανε να θυμώσω αλήθεια αν το ίδιο βασικά σχόλιο το άκουγαν δέκα άνθρωποι θα αντιδρούσαν όλοι το ίδιο πιστεύεις το πιο πιθανό είναι όχι ο ένας μπορεί να θύμωνε ο ένας μπορεί να γελούσε ο τρίτος μπορεί να διαφορούσε κάποιος άλλος μπορεί να αναρωτιόταν αν ο άνθρωπος απέναντί του περνάει μια άσχημη μέρα εδώ βλέπουμε ότι έχουμε την ίδια όθηση αλλά έχουμε διαφορετική κίνηση και όχι επειδή το εξωτερικό γεγονός δεν έχει κάποιο νόημα έχει νόημα αλλά δεν είναι η μοναδική αιτία της αντίδρασης μπαίνει στη μέση και κάτι δικό μας η κρίση μας πάνω σε αυτό που συνέβη δεν έπρεπε να μου μιλήσει έτσι με προσβάλλει πρέπει να του δείξω ότι δεν τα ανέχω

05:58 με αυτά και ξαφνικά αυτό δεν είναι ένα απλό γεγονός έχουμε ένα γεγονός συν την ιστορία για το γεγονός που τη δίνουμε εμείς, εμείς τη δημιουργούμε αυτό πολύ συχνά αυτή η ιστορία είναι και που βάζει φωτιά στο πράγμα Και κάπου εδώ αρχίζει νομίζω να φαίνεται Γιατί οι στοικοί έχουν μια αιμονή με το χαρακτήρα Γιατί διαφορετικά η αρετία ακούγεται λίγο Ξέρω εγώ Σπάνια Σοφία, δικαιοσύνη, σοφροσύνη Ωραίες λέξεις Αλλά οι στοικοί δεν τις έβλεπαν σαν απλές διακοσμητικές έννοιες Τις έβλεπαν σαν τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνεις να κυλάς όταν έρθει η όθηση Η σοφία είναι αυτό που σε βοηθάει να δεις καθαρά τι πραγματικά συνέβη Η ανδρεία είναι αυτό που σε βοηθάει να σταθείς όταν το πράγμα δυσκολεύει Η σοφροσύνη σε εμποδίζει να γίνεις δούλος της πρώτης σου παρόμοισης Και η δικαιοσύνη σου θυμίζει ότι ακόμη και όταν είσαι θυμωμένος Ακόμα και όταν σε έχουν αδικήσει Παραμένεις υπεύθυνος για τον τρόπο που συμπεριφέρεσαι και κάπου εδώ βρίσκεται και ένα από τα πιο πρακτικά μηνύματα της τοικής φιλοσοφίας

07:15 το γεγονός ότι δεν προετοιμάζεσαι για να εμποδίσεις τη ζωή να σε σπρώξει προετοιμάζεσαι για να ξέρεις πώς θέλεις να κινηθείς όταν σε σπρώξει κάποιος θα πει αφού όλα έχουν αιτίες και εγώ δεν ελέγχω τα εξωτερικά και πρέπει να αποδέχομαι όσα μου συμβαίνουν τότε γιατί να κάνω το οτιδήποτε γιατί να προσπαθήσω και γιατί να αντισταθώ σε μια αδικία γιατί να βελτιωθώ γιατί να κυνηγήσω ένα στόχο και η απάντηση του κυλίντρου είναι εκνευριστικά απλή επειδή είσαι και εσύ μέρος της αλυσίδας των αιτιών η αποδοχή δεν λέει ότι ό,τι γίνει έγινε άρα θα κάτσω και δεν θα κάνω κάτι μας λέει ότι αυτό είναι το πραγματικό έδαφος πάνω στο οποίο παίζω τώρα ποια είναι η δική μου κίνηση δεν αποδέχομαι τη πραγματικότητα για να απαραίτηθω από τη δράση την αποδέχομαι την αποδέχομαι για να σταματήσω να σπαταλάω ενέργεια απονομώντας το γεγονός ότι είναι πραγματικότητα γιατί υπάρχει μεγάλη διαφορά όταν λέμε ότι στο να λέμε αυτό δεν έπρεπε να συμβεί και να λέμε αυτό συνέβη τώρα τι κάνουμε

08:34 Η πρώτη πρόταση μας θέλει να ξαναγράψει το παρελθόν ενώ η δεύτερη ψάχνει την επόμενη κίνηση ψάχνει μια λύση Για μένα αυτό είναι το καλύτερο σημείο της αναλογίας του χρήση που ότι πολλές φορές προσπαθούμε στη ζωή μας να ελέγξουμε τις οθήσεις να μην υπάρχει ας πούμε ποτέ μια απόρριψη να μην μας κρίνει ποτέ κανένας Να μην γίνει κάποιο λάθος.

09:07 Να μην αποτύχουμε σε κάποιο σχέδιο. Να μην αρρωστήσουμε. Να μην αλλάξει κάποιος γνώμη. Να μην υπάρχει κίνηση στους δρόμους. Εδώ πλέον περνάμε στη μεταφυσική. Δεν γίνεται. Η ζωή είναι γεμάτη εξωτερικές δυνάμεις. Το ερώτημα δεν είναι άμα θα έρθουν αυτές οι δυνάμεις. θα μη μας πρόξουνε θα έρθουνε το ερώτημα είναι τι θα βρουν όταν φτάσουν σε σένα θα βρουν έναν άνθρωπο που θυμώνει με την πρώτη δυσκολία έναν άνθρωπο που καταρρεί όταν δεν πάνε τα σχέδια του όπως ήταν συμφωνημένα στο μυαλό του θα βρουν έναν άνθρωπο που χρειάζεται πάντα οι άλλοι να συμπεριφερούνται σωστά για να συμπεριφερθεί για αυτό σωστά ή θα βρούνε έναν άνθρωπο που έχει μάθει να αφήνει ένα μικρό κενό ανάμεσα στο γεγονός και την αντίδραση να κοιτάει να κρίνει και μετά να επιλέγει βέβαια υπάρχει και κάτι άβολο εδώ τη στιγμή που έρχεται η μεγάλη δυσκολία τότε είναι συνήθως αργά για να αρχίσεις να χτίζεις το χαρακτήρα δεν μαθαίνεις δηλαδή ψυχραιμία μέσα στη κρίση η κρίση απλά σου δείχνει πως η ψυχραιμία έχεις ήδη εξασκήσει

10:34 δεν αποφασίζεις ξαφνικά να γίνεις υπομονετικός όταν κάποιος πατήσει όλα σου τα κουμπιά εκεί είναι που συνήθως εμφανίζονται οι προπονήσεις ας πούμε που έχεις κάνει το προηγούμενο καιρό τέλος πάντων γι' αυτό η ιστορία αντιμετώπιζαν την καθημερινότητα σαν άσκηση το μικρό εκνευριστικό περιστατικό δεν είναι απλώς ένα μικρό εκνευριστικό περιστατικό είναι μια επανάληψη ο άνθρωπος που σε διακόπτει η ουρά στο σούπερ μάρκετ το email που μπορεί να σε ενόχλησε στη δουλειά μια καθυστέρηση το λάθος κάποιου συνεργάτη εκείνε που χτίζεται το πράγμα αν δεν μπορείς να διαχειριστείς μια πεντάλεπτη καθυστέρηση χωρίς να διαλυθεί η εσωτερική σου ειρήνη ίσως δεν είναι ακόμα η ώρα να δηλώσεις ότι είσαι έτοιμος για τις μεγάλες δοκιμάσεις της μοίρας.

11:32 Πάμε να κάνουμε κάτι χρήσιμο τώρα. Την επόμενη φορά που κάτι θα σε ταράξει, δοκίμασε να μην ρωτήσεις αμέσως γιατί έγινε αυτό ή ποιος θέει που νιώθω έτσι. Κάνε τρεις πιο ενδιαφέρουσες ερωτήσεις. Μια ερώτηση θα ήταν ποια ήταν η όθηση. Δηλαδή τι έγινε πραγματικά χωρίς το σχόλιο μου από πάνω. Άλλη ερώτηση είναι τι πρόσθεσα εγώ.

11:57 ποια κρίση, ποια ερμηνεία, ποια απέτηση και τέλος πως θέλω να κινηθώ τώρα όχι πως μου βγαίνει αυθόρμητα ή τι θα έκανε ο θυμός και ο εγωισμός μου αλλά πως θέλω εγώ να κινηθώ τώρα αυτό δεν σημαίνει ότι θα πετυχαίνει κάθε φορά που θα το κάνεις θα θυμώσεις, θα αντιδράσεις άσχημα θα πεις και κάτι μετά το οποίο πέντε λεπτά αργότερα θα το σκεφτείς δεν πειράζει Η δουλειά είναι να αρχίσει να μικραίνει γενικά η απόσταση ανάμεσα σε αυτή την εξωτερική όθηση και στην επίγνωση.

12:33 Στην αρχή λοιπόν θα καταλαβαίνεις τι έγινε το βράδυ, μετά από μία ώρα, μετά θα το καταλαβαίνεις στα πέντε λεπτά και κάποια στιγμή, όχι πάντα, αλλά πιο συχνά θα το βλέπεις καθώς συμβαίνει. Για μένα αυτό είναι ελευθερία, αυτή η επίγνωση. Κλείνοντας λοιπόν, η αναλογία του χρήση που δεν μας λέει ότι τα εξωτερικά γεγονότα δεν μας επηρεάζουν, φυσικά και μας επηρεάζουν.

13:01 Η όθηση είναι πραγματική, το χτύπημα είναι πραγματικό, η δυσκολία είναι πραγματική, αλλά δεν είμαστε άμορφοι ύλη πάνω στην οποία η ζωή μπορεί να γράψει ό,τι θέλει. Έχουμε κρίσεις, έχουμε επιλογές, έχουμε χαρακτήρα και αυτός ο χαρακτήρας μπορεί να καλλιεργηθεί. Σίγουρα δεν ελέγχεις κάθε όθηση που θα δεχτείς Αλλά μπορείς να δουλέψεις πάνω σε αυτό που θα βρει αυτή η όθηση όταν φτάσεις σε ένα Θεωρώ ότι καλύτερη ερώτηση από το τι θα μου φέρει τελικά η ζωή στο μέλλον Είναι το ποιος θέλω να είμαι εγώ όταν μου το φέρει Γιατί η ζωή έτσι κι αλλιώς θα σου δώσει μια όθηση και θα σπρώξει Αυτό είναι βέβαιο Το πώς θα κυλήσεις όμως είναι δουλειά μιας ολόκληρης ζωής.

13:53 Οπότε αυτό ήταν και το σημερινό επεισόδιο φίλες και φίλοι μου. Ελπίζω να σου έδωσα στο και λίγη τροφή για σκέψη και ίσως μια διαφορετική ερώτηση που θα κάνεις τον εαυτό σου την επόμενη φορά που κάποιος ή κάτι θα πατήσει στα κουμπιά σου και θα σε εκνευρίσει ή όταν η ζωή τέλος πάντων σου δώσει μια όθηση που θεωρείς αρνητική ελπίζω να είσαι καλά εις το επανειδύν