Οι Τέσσερις Βασικές Στωικές Αρετές.

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

01:30 και να παίρνουμε τις σωστές αποφάσεις με βάση αυτήν την πραγματικότητα. Δεν έχει να κάνει δηλαδή με το πόση γνώση κατέχει ένας άνθρωπος ή πόσο έξυπνος είναι, αλλά πόσο σωστές αποφάσεις παίρνει κάθε στιγμή. Για παράδειγμα, στη στοϊκή φιλοσοφία, όπως έχουμε πει πολλές φορές, έχουμε τη διάκριση του ελέγχου, δηλαδή το να γνωρίζουμε τι είναι στον έλεγχό μας να αλλάξουμε και τι όχι.

01:51 Όπως έχει πει και ο επίκτητος Δεν είναι στο δικό μας χέρι Την γνώμη θα έχει ένας άλλος άνθρωπος για εμάς Ούτε η τύχη της ζωής είναι στο δικό μας χέρι Όπως και πολλά άλλα εξωτερικά Δεν εξαρτώνται άμεσα από εμάς Αντιθέτως έχουμε πλήρη έλεγχο Των επιλογών μας Των πράξεών μας Ο σοφός άνθρωπος λοιπόν το γνωρίζει αυτό Και σοφά επενδύει την ενέργειά του Σε όλα αυτά που μπορεί να ελέγξει Οτιδήποτε δεν μπορεί να ελέγξει το αποδέχεται. Η σοφία επιπλέον συγκεντρίζεται με το να κρίνουμε σωστά τα γεγονότα της ζωής. Σε έναν άνθρωπο μπορεί να του τύχουν πολλά αρνητικά πράγματα. Μπορεί κάποιος να χάσει τη δουλειά του, να αρρωστήσει κτλ.

02:32 Περισσότεροι άνθρωποι όταν του συμβεί κάτι κακό, το πρώτο πράγμα που θα σκεφτούν είναι, όχ τι κακό με βρήκε και όχ καταστράφηκα. Η σοφία λοιπόν έρχεται εδώ για να μας βοηθήσει να εξετάσουμε την κατάσταση με ένα πιο διαλλακτικό τρόπο και να σκεφτούμε αν αυτό που συνέβη είναι όντως καταστροφικό ή είναι μια κατάσταση που μπορούμε να την αντιμετωπίσουμε.

02:53 Είναι σοφό γενικά να μην αντιδρούμε παρορμητικά σκέψεις και τις εξωτερικές καταστάσεις, αλλά να σκεφτόμαστε με κριτική σκέψη. Η σοφία σχετίζεται και με τη λογική με το να μην αφήνουμε να μας κυβερνούν οι στιγμιές παρορμήσεις. Δηλαδή αν θυμώνεις εύκολα ή ακόμα και αν ενθουσιάζεσαι εύκολα Αν φοβάσαι Ο σοφός άνθρωπος δεν θα κατακλυστεί από αυτά τα συναισθήματα Αλλά θα προσπαθήσει να αναλύσει αυτές τις σκέψεις Θα αναρωτηθεί αν όντως οι σκέψεις που κάνουν είναι αληθείς Και αν έχουν κάποια βάση Θα αναρωτηθεί είναι η αντίδραση αυτή λογική Οπότε μια πρακτική ερώτηση που μπορείς να κάνεις πριν πάρεις οποιαδήποτε απόφαση ή πριν πράξεις με βάση τα συναισθήματά σου είναι αρχικά να κάνεις μια παύση και να αναγνωρίσεις ότι όσα έρχονται και είναι εξωτερικά δεν ελέγχονται από εμάς.

03:56 Ακούμε προσεκτικά αν οι κριτικοί που μας έχουν ασκήσει ισχύει και πάντα επιλέγουμε να απαντήσουμε με ηρεμία και όχι να αντιδρούμε παρορμητικά. Η δεύτερη αρέτη για τους τοικούς είναι η δικαιοσύνη. Η δικαιοσύνη σχετίζεται με τη συμπεριφορά μας απέναντι στους άλλους ανθρώπους. Η δικαιοσύνη ίσως είναι από τις πιο κοινωνικές αρετές και δεν αφορά μόνο τους νόμους ή τα δικαστήρια, αλλά τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφερόμαστε στους άλλους ανθρώπους.

04:24 Οι στοϊκοί πίστευαν ότι ο άνθρωπος είναι από τη φύση του ένα κοινωνικό ονο και ότι είμαστε φτιαγμένοι για να συνεργαζόμαστε. Είμαστε φτιαγμένοι να βοηθάμε και να συνεισφέρουμε στο κοινό καλό Τι σημαίνουν όλα αυτά στην πράξη και πώς μπορούμε να βάλουμε σε χρήση αυτή την αρετή Ας ξεκινήσουμε με την ειλικρίνεια Ο δίκαιος άνθρωπος δεν λέει ψέματα για να κερδίσει κάτι Ακόμα και αν το ψέμα φαίνεται σαν μια εύκολη λύση Ο δίκαιος άνθρωπος επιλέγει πάντα να λέει την αλήθεια Ο σεβασμός Η δικαιοσύνη απαιτεί να αναγνωρίζουμε την αξία κάθε ανθρώπου και να μην τους εκμεταλλευόμαστε.

05:03 Επίσης το να είμαστε δίκαιοι σημαίνει ότι πρέπει να εκπληρώνουμε και τα καθήκοντά μας ως άνθρωποι. Για τους στοϊκούς, οι στοϊκοί είχαν διαφορετικούς ρόλους. Κάθε άνθρωπος έχει ένα ρόλο. Δηλαδή είσαι είτε γιος ή κόρη, είσαι φίλος, είσαι σύντροφος, είσαι γονιός Είσαι εργαζόμενος, είσαι πολίτης Κάθε ένας από αυτούς τους ρόλους τέλος πάντων πρέπει να τους εκπληρώνεις σωστά Έτσι Επιπλέον το να βοηθάς όπου είναι στο χέρι σου είναι εξίσου σημαντικό Η δικαιοσύνη δεν είναι μόνο να μην βλάπτουμε τους άλλους ανθρώπους Είναι να προσφέρουμε όταν έχουμε τη δυνατότητα να το κάνουμε ως ανέκαση θεωρούσε ότι η καλοσύνη και η γεννοδορία είναι φυσικές εκφράσεις της δικαιοσύνης αλλά γιατί είναι τόσο σημαντική δικαιοσύνη οι στοικοί πίστευαν ότι δεν μπορείς να ζήσεις ενάρετα μόνο για τον εαυτό σου μπορεί κάποιος να είναι έξυπνος, να είναι επιθαρχημένος να είναι γενναίος αλλά αν είναι άδικος αν είναι εγωιστής ή αν εκμεταλλεύεται τους άλλους ανθρώπους γύρω του δεν θεωρείται ενάρετος.

06:20 Μια χρήσιμη στοική ερώτηση που μπορείς να κάνεις κάθε στιγμή είναι ότι αυτό που κάνω αυτή τη στιγμή είναι δίκαιο για όλους τους εμπλεκόμενους ή είναι μόνο για μένα και είναι εγωιστικό. Οπότε αν η σοφία μας βοηθάει να βλέπουμε το σωστό η δικαιοσύνη μας βοηθάει να το πράττουμε. Να πράττουμε το σωστό απέναντι στους άλλους.

06:50 Αυτός είναι λοιπόν ο πυρήνας της στοικής δικαιοσύνης. Η τρίτη αρετή για τους στοικούς είναι το κουράγιο ή αλλιώς η ανδρεία. Το κουράγιο σχετίζεται με τη δυνατότητα και τη δύναμη να κάνουμε το σωστό παρά το φόβο που μπορεί να έχουμε για αυτό το πράγμα. Πολλοί νομίζουν ότι η ανδρεία είναι κάτι που φαίνεται μόνο σε πολέμους ή σε ηρωικές πράξεις.

07:13 Οι στοικοί όμως πίστευαν ότι το πραγματικό κουράγιο, η ανδρεία αν θέλετε, δοκιμάζεται στις καθημερινές δυσκολίες της ζωής. Το κουράγιο είναι η δύναμη να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες χωρίς να καταραίουμε. Το κουράγιο είναι να υπερασπιζόμαστε τις αξίες μας. Το κουράγιο είναι να αντέχουμε τον πόνο ή την αποτυχία ή την κριτική.

07:43 κουράγιο επίσης είναι να κάνουμε το σωστό πράγμα ακόμα κι αν αυτό είναι δύσκολο ο Σενέκας έλεγε ότι οι δυσκολίες δεν είναι εμπόδια αλλά ευκαιρίες για να αναπτύξουμε τη δύναμη του χαρακτήρα μας ή το κουράγιο οι στοικοί σίγουρα δεν θεωρούσαν η κουράγιο, την απερισκεψία, την επιθετικότητα την επίδειξη δύναμης, το να αγνοούμε το κίνδυνο.

08:17 Κουράγιο είναι ή μάλλον δεν είναι να ενεργούμε χωρίς σκέψη αλλά είναι να ενεργούμε με σοφία ακόμα και όταν φοβόμαστε. Ας πούμε, ξέρεις ότι πρέπει να μιλείς για κάτι σημαντικό σε ένα φίλο σου ή σε ένα συνεργάτη σου, αλλά φοβάσαι την αντίδρασή του. εκεί πρέπει να βρεις το κουράγιο για να μιλήσεις με ειλικρίνεια και σεβασμό ή αν ξέρω εγώ ένα επαγγελματικό σου σχέδιο δεν πέτυχε αντί να κρυφτήσεις ή να κατηγορείς τους άλλους αναλαμβάνεις την ευθύνη και συνεχίζεις αν αρρωστήσεις ή έχεις οικονομικές δυσκολίες ή έχεις χωρίσει είναι κουράγιο να συνεχίσεις, πρέπει να έχεις το κουράγιο να συνεχίσεις και να ζεις σύμφωνα με τις αξίες σου παρά τον πόνο.

09:18 Όταν βρίσκεσαι σε μια δύσκολη κατάσταση λοιπόν πρέπει πάντα να ρωτάς τον εαυτό σου αν δεν φοβόμουν ποια θα ήταν η σωστή πράξη. Και η απάντηση συχνά δείχνει και τη κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσεις. Και τέλος έχουμε την σοφροσύνη ή αλλιώς εγκράτεια Η ισοφροσύνη είναι η αρετή της αυτοκυριαρχίας και του μέτρου Για τους στοικούς είναι η ικανότητα να κυβερνάμε τον εαυτό μας Αντί να μας κυβερνούν οι επιθυμίες, τα συναισθήματα και οι παρορμήσεις μας Η ισοφροσύνη είναι να μην παρασυρώμαστε από τον θυμό Να μην κυνηγάμε ασταμάτα την ευχαρίστηση Να μην ενεργούμε παρορμητικά Και γενικά να διατηρούμε ισορροπία και μέτρο Η στοική δεν ήταν εναντίον της απόλαυσης, ήταν όμως εναντίον της υποδούλωσης σε αυτήν Για παράδειγμα αν κάποιος σε προσβάλλει και η παρόρμηση σου λέει να απαντήσεις αμέσως Η σοφροσύνη σου λέει να περιμένεις, να σκεφτείς πρώτα και μετά να επιλέξεις την αντίδρασή σου Αν πεινάς και έχεις μπροστά σου ας πούμε μια υπερβολική ποσότητα φαγητού η σοφροσύνη δεν σου λέει να μην φας

10:34 αλλά σου λέει να φας όσο πραγματικά χρειάζεσαι. Το ίδιο και για τα υλικά αγαθά αν για παράδειγμα θες να αγοράσεις κάτι ακριβό η σοφροσύνη σου λέει να αναρωτηθείς πρώτα το χρειάζεσαι πραγματικά ή είναι μια στιγμιαία επιθυμία που έχεις. Χωρίς σοφροσύνη, ακόμα και ένας σοφός άνθρωπος μπορεί να παρασυρθεί από το θυμό του το φόβο, τη λεμαργία, την απληστία, την ανάγκη για επιβεβαίωση.

11:04 Ο επίκτητος δίδασκε ότι δεν είναι ελεύθερος αυτός που κάνει ό,τι θέλει αλλά αυτός που μπορεί να ελέγχει τις επιθυμίες του. Γι' αυτό λοιπόν πριν από μια παρορμητική πράξη ρώτα τον εαυτό σου Εγώ ελέγχω αυτή την επιθυμία ή αυτή ελέγχει εμένα. Κλείνοντας λοιπόν αυτό το επεισόδιο θα πω ότι οι στοικοί έβλεπαν τις αρτές σαν ένα ενιαίο σύστημα.

11:24 Η σοφία είναι να γνωρίζεις το σωστό Η δικαιοσύνη είναι να κάνεις το σωστό προς τους άλλους Το κουράγιο είναι να έχεις το θάρρος να κάνεις το σωστό Και η σοφροσύνη είναι να έχεις τον έλεγχο του εαυτού σου Ώστε να παραμένεις στο σωστό Ελπίζω στο σημερινό επεισόδιο να σας έδωσα έστω και λίγη τροφή για σκέψη Μέχρι το επόμενο ελπίζω να είστε καλά Είστε πανηδήμοι