Σταμάτα να ζητιανεύεις την αποδοχή τους.
Στωική ΚαθημερινότηταΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Σε αυτό το επεισόδιο θα μιλήσω για τη μεγαλύτερη φυλακή στην οποία ζουν οι περισσότεροι άνθρωποι: την ανάγκη να τους εγκρίνουν οι άλλοι. Θα δούμε γιατί ξοδεύουμε τη ζωή μας κυνηγώντας αποδοχή, θαυμασμό και επιβεβαίωση από ανθρώπους που συχνά δεν έχουν καν ξεκαθαρίσει τη δική τους ζωή. Μέσα από τη Στωική φιλοσοφία θα ανακαλύψουμε γιατί η γνώμη των άλλων δεν είναι δική μας υπόθεση και πώς η αναζήτηση της αποδοχής μάς απομακρύνει από τον πραγματικό μας εαυτό. Ένα επεισόδιο για όσους έχουν κουρασ...
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Αλλά επειδή φοβόσουν τι θα πούν οι άλλοι ή τι γνώμη θα σχηματίσουν για σένα. Στο σημερινό επεισόδιο θα μιλήσω για το πώς μπορούμε να σταματήσουμε να φυλακίζουμε τον εαυτό μας στα κουτάκια και τις γνώμες των άλλων. Θα μιλήσω για το πώς να σταματήσεις επιτέλους να νοιάζεσαι για το τι σκέφτονται οι άλλοι και να απελευθερωθείς από την ανάγκη να αποζητάς το θαυμασμό και τους επένους από τους εξωτερικούς παράγοντες.
Δυστυχώς φίλοι και φίλες μου ο μέσος άνθρωπος Κοπιάζει στο να συντηρεί την άποψη που έχουν οι άλλοι για αυτόν Όπως κοπιάζει για το χρήμα και την εξουσία Το μεγαλύτερο μέρος όσων σκέπτονται και πράττουν οι άνθρωποι Είναι προϊόν συμβατικότητας Και θα δούμε σε αυτό το επεισόδιο πως ο στοικισμός έρχεται για άλλη μια φορά Να περιφρονήσει αυτή τη συμβατικότητα της μάζας Ο επίκτητος είχε πει Ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι Τον οποίο να αποζητάς το θαυμασμό Δεν είναι οι ίδιοι Εκείνοι που συνήθιζες να περιγράφεις ως παράφρονες Αυτό θέλεις λοιπόν Να σε θαυμάζουν παρανοικοί Αλλά ξεκινήσουμε πρώτα στο γιατί μας νοιάζει τόσο πολύ Η γνώμη των άλλων Υπάρχει μια εξελικτική εξήγηση για όλο αυτό Οι άνθρωποι είμαστε κοινωνικά όντα Μας νοιάζει τι λένε οι άλλοι άνθρωποι Γιατί χρειαζόμαστε την αποδοχή τους και να νιώθουμε ότι ταιριάζουμε.
Επιπλέον, στο παρελθόν η αποδοχή από την ομάδα, το τράιπ δηλαδή, ήταν θέμα επιβίωσης και από τότε δεν έχουν αλλάξει και πολλά στον εγκεφαλό μας. Ο εγκέφαλος εξακολουθεί να λειτουργεί με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, μόνο που πλέον δεν κινδυνεύουμε επειδή κάποιος διαφωνεί μαζί μας. Παρ' όλα αυτά, νιώθουμε σαν να κινδυνεύουμε.
Ας δούμε όμως μερικά παραδείγματα και τους κινδύνους του πως η γνώμη των άλλων και η ανάγκη μας να είμαστε αρεστοί και να λαμβάνουμε επένους μας φυλακίζει και μας επηρεάζει καθημερινά. Φοβάσαι να ανεβάσεις ένα βιντεάκι το σκέφτεσαι και το ξανασκέφτεσαι. Κάποια στιγμή παίρνεις το θάρρος να το ανεβάσεις περνάει λίγη ώρα, το ξανασκέφτεσαι και το κατεβάζεις.
Σκέφτεσαι τι θα πούνε οι άλλοι ή τι θα σκεφτούν οι άλλοι Α, δεν πήρε πολλά like σαν να εξαρτάται η ζωή σου από αυτούς. Θέλεις να εκφράσεις μια άποψη αλλά το σκέφτεσαι ξανά και ξανά. Αναθεωρείς τον τρόπο διατύπωσης αλλάζεις τις σκέψεις σου ώστε να είναι πιο αρεστοί και στο τέλος αν τελικά δεν αποφασίζεις να τα παρατήσεις αλλάζεις αυτό που θέλεις να πεις τόσο που έχει χάσει την αρχική του αξία και το νόημα. Και όλα αυτά για να προσαρμόσεις τις σκέψεις σου στο τι νομίζεις ότι θα αποδεχόντουσαν οι άλλοι ή στο τι θα σε έκανε πιο άρεστο σε αυτούς.
Ο Μοντέν είχε πει στα περίματεο δοξίας ότι νοιαζόμαστε λιγότερο για την αλήθεια του εσωτερικού μας εαυτού απ' όσο για τη δημόσια φήμη μας. Στη δουλειά σου, σε μια συνάντηση μπορεί να έχεις μια ιδέα. Τη σκέφτεσαι αλλά δεν τη λες. Δεν πιστεύεις ότι είναι κακή αλλά τη ξανασκέφτεσαι γιατί φοβάσαι με να ακούς τι χαζεί και δεν την αποδεχτούν οι άλλοι.
Έτσι δεν εκφράζεσαι ποτέ και χάνεις την ευκαιρία σου να εκφράσεις κάτι το οποίο θα μπορούσε να είναι ωφέλιμο για όλες τις πλευρές. Έχεις βαρεθεί τη δουλειά σου και θες να αλλάξεις καριέρα. Δεν το κάνεις όμως γιατί φοβάσαι τι θα πει η οικογένειά σου και οι φίλοι σου. Σκέφτεσαι ότι ίσως θα νομίζουν ότι απέτυχες. Σωστά. Και έτσι μένεις σε μια δουλειά που δεν θέλεις.
Το ίδιο και στις σχέσεις. Πόσοι άνθρωποι μένουν σε γάμους και σε σχέσεις που γνωρίζουν ότι δεν τους ταιριάζει επειδή φοβούνται τι θα πει ο περίγυρος και η οικογένεια. Φαίνεστε πολύ αγαπημένοι σας λένε, φίλοι και γνωστοί. Ταιριάζετε. Ε, γιατί να χαλάσετε την άποψη του κόσμου. Φίλες και φίλοι μου, λογοκρίνουμε τον εαυτό μας καθημερινά.
Αναρωτήσου τα εξής. Πόσες φορές σήμερα δεν είπες αυτό που πραγματικά σκεφτόσουνα. Πόσες φορές συμφώνησες ενώ διαφωνούσες. Πόσες φορές αναζήτησες την αποδοχή ή τον έπαινο κάποιου τρίτου Πόσες φορές σκέφτηκες περισσότερο όπως θα φανείς παρά ότι είναι σωστό Πόσες φορές άλλαξες την συμπεριφορά σου ανάλογα με το ποιος ήταν μπροστά σου Πόσες φορές ένιωσες απογοήτευση επειδή κάποιος δεν αναγνώρισε την προσπάθειά σου Και πόσες φορές περίμενες ένα μπράβο για να νιώσεις ότι αξίζει αυτό που έκανες Ζούμε σαν να έχουμε αναλάβει μια δύνατη αποστολή φίλες και φίλοι μου να ελέγξουμε τι σκέφτονται οι άνθρωποι για εμάς.
Και εδώ φίλες και φίλοι μου έρχεται ένα πανίσχυρο στοϊκό εργαλείο για να μας βοηθήσει να πεμπλακούμε από αυτές τις ανόητες σκέψεις και την ανάγκη να είμαστε αρεστοί. Και ποιο είναι αυτό? Η διάκριση του ελέγχου βέβαια. Ο Επίκριτος είχε πει ότι κάποια πράγματα εξαρτώνται από εμάς και κάποια όχι. Και μαντέψτε, η γνώμη των άλλων δεν είναι ένα από αυτά τα πράγματα τα οποία εξαρτώνται από εμάς για τους τοϊκούς η γνώμη των άλλων κατατάσσεται στα εξωτερικά όλα αυτά δηλαδή που δεν μπορούμε να ελέγξουμε όπως έχουμε πει σε αρκετά προηγούμενα επεισόδια τα πράγματα που εξαρτώνται από εμάς είναι οι πράξεις μας οι επιλογές μας οι αξίες μας είναι η γνώμη των άλλων οι αντιδράσεις τους οι κρίσεις τους και οι προσδοκίες τους δεν μπορείς να ελέγξεις σκεφτοντιά άλλη όσο και αν προσπαθείς Ακόμα και όταν εκφράσεις και πράξεις ακριβώς με τον τρόπο που θεωρείς Ότι θα σου έφερνε την αποδοχή των άλλων Ένα τεράστιο ποσοστό των ανθρώπων Σίγουρα δεν θα συμφωνούσε με αυτά που λες και πράττεις
Στο παιχνίδι της αποδοχής δεν υπάρχει νικητής Και η αναζήτηση αυτής είναι η μεγάλη παγίδα Γιατί αν προσπαθείς να αρέσεις σε όλους Θα λες πάντα ναι Θα φοβάσαι να εκφραστείς και στο τέλος θα καταπιέζεις και θα φυλακίζεις τον ίδιο στον εαυτό. Σε αυτή τη ζωή φίλες και φίλοι μου δεν γίνεται να τους ικανοποιήσουμε όλους. Όσο θα αναζητάς και θα κυνηγάς την αποδοχή τόσο θα απομακρύνεις από τον εαυτό σου.
Και στην αρχή μοιάζει αυτό. Θέλεις απλώς να σε συμπαθούν, να σε καταλάβουν, να μην δημιουργείς εντάσεις. Όμως σιγά σιγά αυτό γίνεται ένας αόρατος μηχανισμός που αρχίζει να καθοδηγεί κάθε σου επιλογή. Ξεκίνας να φιλτράρεις τα λόγια σου πριν τα πεις, μετράς τις αντιδράσεις πριν εκφράζεις μια άποψη, αποφεύγεις τις συγκρούσεις επειδή δεν αντέχεις τη πιθανότητα της απόρριψης και κάπου εκεί, χωρίς να το καταλάβεις, αρχίζεις να ζεις μια ζωή που είναι σχεδιασμένη για να μην ενοχλεί κανέναν.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτό δεν έχει τέλος, γιατί πάντα θα υπάρχει κάποιος που διαφωνεί μαζί σου. Πάντα θα υπάρχει κάποιος που δεν θα σε καταλαβαίνει, κάποιος που δεν θα συμφωνεί με τις επιλογές σου κάποιος που θα σε κρίνει και αν η εσωτερική σου ηρεμία εξαρτάται από αυτό τότε στην πραγματικότητα έχεις παραδώσει τον όνειρο της ζωής σου σε όλους τους άλλους Σε αυτό το σημείο αρχίζεις να ζεις μια συνεχόμενη εσωτερική ένταση θέλεις να είσαι αυθεντικός αλλά ταυτόχρονα φοβάσαι το κόστος της αυθεντικότητας θέλεις να εκφραστείς αλλά υπολογίζεις πρώτα την αντιδράση των άλλων θέλεις να πεις όχι αλλά το ναι φαίνεται πιο safe και έτσι το ναι γίνεται συνήθεια, όχι επιλογή.
Σιγά σιγά όμως αυτό σε απομακρύνει από το ποιος είσαι πραγματικά γιατί κάθε φορά που λες κάτι που δεν πιστεύεις και κάθε φορά που καταπίνεις μια άποψη κάθε φορά που προσαρμόζεσαι για να μην δυσαρεστήσεις κάποιον αφήνεις λίγο χώρο από τον εαυτό σου να χαθεί και αυτός ο χώρος φίλοι και φίλες μου δεν επιστρέφεται εύκολα. Και το πιο ηρωνικό είναι ότι όσο περισσότερο προσπαθείς να γίνεις αποδεκτός από όλους, τόσο πιο πολύ χάνεις το σεβασμό προς τον εαυτό σου.
Γιατί μέσα σου ξέρεις ότι δεν μιλάς πάντα αληθινά. Δεν ενεργείς πάντα σύμφωνα με αυτό που πιστεύεις. Δεν ζεις πάντα με βάση τις αξίες σου. Και αυτό είναι ότι πιο αντιστοϊκό μπορείς να κάνεις. Σε αυτή τη ζωή δεν γίνεται να το συγκανοποιήσουμε όλους φίλοι και φίλες μου. Κατανόηση αυτή θα φέρει την απελευθέρωσή μας. ποιος πραγματικά θέλεις να είσαι.
Ποια είναι λοιπόν η στοική προσέγγιση απέναντι στην αποδοχή των άλλων και την ανάγκη μας για φήμη και έπαινο. Όπως ήδη ανέφερα, το πρώτο και βασικό εργαλείο είναι η αποδοχή του τι μπορούμε να ελέγξουμε και τι όχι. Το να προσπαθούμε να ελέγξουμε το τι λένε και σκέφτονται οι άλλοι και να βασανιζόμαστε, είναι σαν να χτυπάμε το κεφάλι μας στον τείχο.
Οπότε το πρώτο βήμα είναι η αποδοχή. Μόλις το κατανοήσουμε αυτό ξεκινά η ελευθερία μας Και σίγουρα φεύγει από πάνω μας ένα τεράστιο βάρος Αποδεχόμαστε ότι δεν ελέγχουμε τη σκέψη των άλλων ανθρώπων Και δεν μας νοιάζει κιόλας Γιατί Εδώ έρχεται το δεύτερο βήμα Δεν μας νοιάζει το τι θα σκεφτούν οι άλλοι Γιατί εκτιμάμε τη δική μας κρίση Και τη δική μας αλήθεια Την εκτιμάμε περισσότερο Προσοχή εδώ Δεν θέλω να αντιδρούμε σαν να μαθείς σε αυτά που λένε οι άλλοι άνθρωποι.
Προφανώς πρέπει να ακούμε τις κρίσεις των άλλων, να τις αξιολογούμε και να έχουμε και το θάρρος να αντικαταστήσουμε τις εσφαλμένες απόψεις μας. Ελπίζω να είμαι ξεκάθαρος αυτό. Ο Σενέκας είχε πει στις επιστολές να επιδιώκουμε το δικό μας έπαινο. Και έτσι είναι φίλες και φίλοι μου. Οι στοϊκοί προτείνουν να εκτιμάμε τη δική μας κρίση.
Ο Σενέκας είχε επίσης πει ότι τα μονοπάτια τα πιο περπατημένα είναι επίσης τα πιο απατηλά. Αυτό λοιπόν το οποίο πρέπει να προσέξουμε περισσότερο είναι να μην ακολουθούμε το ποιμένα όπως το κοπάδι με τα πρόβατα αφού αυτός δεν μας οδηγεί εκεί που επιθυμούμε εμείς αλλά εκεί που θέλει ο ίδιος να βρεθεί. Είχε πει ότι ο σοφός δεν δίνει σημασία στο τι θεωρούν οι άλλοι σωστό ή ανάρμοστο.
Δεν βαδίζει με το πλήθος και είναι σε τροχιά αντίθετη από τη γνώμη των πολλών. Και τι προτείνουν οι Στοϊκοί για όταν κάποιος μας προσβάλλει ή πει κακό λόγο για εμάς? Πρέπει να νοιαστούμε. Ο Σονέκας μας λέει ότι αν κάποιος έχει πει κάτι που μας έχει προσβάλλει και έχει δίκιο τότε αυτό δεν είναι προσβολή αλλά δικαιοσύνη.
Αν αυτά που έχει πει δεν μας αξίζουν και είναι άδικα τότε ας τραπεί εκείνος που μας αδίκησε. Οι Στοϊκοί βλέπουν όλους αυτούς που μας αδικούν και μας προσβάλλουν ως ανθρώπους με μειωμένη αντιληπτική ικανότητα και ότι δεν θα έπρεπε να μας εξοργίζουν. Επίσης μια στοική προοπτική για το αν δεχτούμε μια άδικη προσβολή είναι να θεωρήσουμε ότι αυτή η προσβολή απευθύνεται σε κάποιον άλλο.
Στο άτομο που νόμιζαν ότι είμαστε. Ότι απλώς μας πέρασαν για κάποιον άλλο. Μπορεί να φάνει περίεργος αρκετούς αλλά ένας από τους πιο όριμους στοικούς τρόπους να αντιμετωπίζεις ανθρώπους που σε κακολογούν, σε παρεξηγούν ή σε κρίνουν άδικα δεν είναι η αντίδραση η εκδίκηση, είναι η συμπόνια και η συγχώρεση. Γιατί από στοική σκοπιά, ο άνθρωπος που σε αδίκει δεν είναι απαραίτητα κακός με την κλασική έννοια.
Είναι περισσότερο ένας άνθρωπος που λειτουργεί μέσα από περιορισμένη αντίληψη. Βλέπει την πραγματικότητα μέσα από ένα στενό, ελλιπέσει, διαστρεβλωμένο πλαίσιο. Και μέσα σε αυτό το πλαίσιο νομίζει ότι έχει δίκιο. Όπως πολύ ωραία γράφει στο μαθητευόμενο στο ΕΚΟ ο Φρανσουόρθ Πρέπει να βλέπουμε τους εχθρούς μας σαν ανθρώπους με ασθενή κριτική ικανότητα Με άλλα λόγια δεν τους βλέπεις ως εχθρούς με την πλήρη έννοια του όρου Αλλά ως άνθρωπους που δεν έχουν ακόμα τη διάβια ή τη συνειδητότητα να δουν τα πράγματα πιο καθαρά Και αυτό αλλάζει εντελώς την εσωτερική σου στάση Γιατί δεν αντιδράς πλέον με θυμό αλλά με κατανόηση Ας πάμε τώρα σε κάτι πιο πρακτικό Κάνε το εξής. Δημοσιεύσε κάτι που φοβάσαι να δημοσιεύσεις.
Εξέφρασε ευγενικά μια διαφωνία που έχει σε έναν άλλον άνθρωπο. Με βασική προϋπόθεση ότι όντως διαφωνείς, έτσι. Φόρεσε κάτι που σου αρέσει χωρίς να σκεφτείς τι θα σκεφτούν οι άλλοι. Πάρε μια απόφαση χωρίς να ζητήσεις επιβεβαίωση. Αφού τα κάνεις όλα αυτά, παρατήρησε. Τι είναι αυτό που φοβόσουν και τι συνέβη πραγματικά. Συνήθως η πραγματικότητα είναι πολύ πιο ήπια από τη φαντασία μας Και όπως είχε πει και ο Σενέκας Υποφέρουμε πιο πολύ από τη φαντασία των πραγμάτων Παρά από τα ίδια τα πράγματα Όσοι κάνετε αυτό το πείραμα Γράψτε κάτω στα σχόλια την εμπειρία σας Κλείνοντας λοιπόν αυτό το επεισόδιο Αυτό που θέλω να κρατήσετε Είναι ότι μεγάλο μέρος από το άγχος Και την εσωτερική πίεση που νιώθουμε Δεν προέρχεται από τις ίδιες τις καταστάσεις προέρχεται από το πώς νομίζουν ότι μας βλέπουν οι άλλοι και όσο περισσότερο προσπαθούμε να ελέγξουμε αυτή την εικόνα προς τα έξω τόσο περισσότερο χάνουμε επαφή με τον αυθεντικό εαυτό μας.
Στο εκεί μας θυμίζουν κάτι απλό αλλά δύσκολο να το εφαρμόσουμε ότι η γνώμη των άλλων δεν είναι δική μας δουλειά να τη διαχειριστούμε. Δική μας δουλειά είναι να μείνουμε πιστοί στις αξίες μας σε επιλογές που κάνουμε και στο χαρακτήρα μας. γιατί στο τέλος της ημέρας δεν θα μας μείνει το ποιοι μας ενέκριναν ή ποιος μας απέρριψε θα μας μείνει το αν ζήσαμε με αλήθεια ή αν περάσαμε τη ζωή μας προσπαθώντας να αρέσουμε μέχρι το επόμενο επεισόδιο φίλες και φίλοι μου ελπίζω να είστε όλοι καλά
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
