Εκλογικά Χρονικά - Telling Stories (Bonus Episode)

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Στιγμές Ιστορίας. Σύντομες διασκεδαστικές ιστορίες, περίεργα έθιμα, άγνωστα ή παράδοξα γεγονότα στο εκπαιδευτικό ντοκ-ποντκαστ Telling Stories. Φίλοι μου καλησπέρα. Είμαι ο Τάσος Γιάκας και ακούτε το ένθετο Στιγμές Ιστορίας του podcast Telling Stories. Κάθε φορά που πλησιάζουν εκλογές στη χώρα μας, η καθημερινότητά μας κατακλείζεται από αναρτήσεις στα social media, τηλεοπτικά παράθυρα, δημοσκοπήσεις, μηνύματα.

00:38 Πηγαίνουμε στο εκλογικό τμήμα, παίρνουμε τα χάρτινα ψηφοδέλτια, βάζουμε το σταυρό προτίμησης και ρίχνουμε το φάκελο, θεωρώντας όλη αυτή τη διαδικασία δεδομένη. Ίσως και κάπως διεκπεραιωτική ή βαρετή. Σήμερα θα ταξιδέψουμε πίσω στον 19ο αιώνα για να ανακαλύψουμε μία εκλογική πραγματικότητα που θυμίζει περισσότερο αστυνομικό μυθιστόρημα ή μαύρη κωμωδία.

01:01 Τότε που οι νεκροί έβγαιναν από τους τάφους για να ψηφίσουν, η κάλυπη δεν είχε χαρτιά αλλά μολυβάνια σφαιρίδια. Οι υποψήφοι άλλαζαν τα ονόματά τους για γούρι και οι πολιτικοί κερνούσαν τους μπράβους τους εισαγόμενα πουρα Αβάνας. Καλή ακροάση! Στα πρώτα χρόνια του ελληνικού βασιλείου, αμέσως μετά την επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου του 1843, η έννοια της δημοκρατίας δοκιμαζόταν στο ανώτατο πολιτιακό επίπεδο.

01:36 Με ένα νεαρό βασιλιά Όθωνα, μια πανίσχυρη κυβέρνηση και μια γερουσία που δεν εκπροσωπούσε το λαό. αλλά τα μέλη της ίδιας της οικογένειας των κρατούντων. Πάμε λοιπόν να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Πολύτιμος οδηγός μας είναι τα κείμενα και οι ιστορικές καταγραφές του πολιτικού και συγγραφέα Επαμεινώντας Τασινόπουλου.

02:02 Ο Κολέτης είχε πεθάνει και πρωθυπουργός προσωρινός ήταν ο Κίτσος Τζαβέλας, άνθρωπος αμόρφωτος που από πολιτικά δεν ήξερε τίποτε άλλο παρά να είναι πιστός στον Όθωνα. Ο Όθωνας πάλι προτιμούσε τον αφοσιωμένο Τζαβέλα, τον παλιό ήρωα αγωνιστή του 1921, από εκείνους τους πολιτικούς που του υπέσκαπταν το σύνταγμα και του ζητούσαν να κάνει ελεύθερες εκλογές.

02:23 Πάντα ο Όθωνας είχε προτίμηση στους αφοσιωμένους του και μόνο μια φορά υποχώρησε για κανέναν διορισμό γερουσιαστή εκ των μη αφοσιωμένων. Αυτό έγινε στα 1861 όταν ο Πρωθυπουργός Αθανάσιος Μιαούλης, το παιδί του θαλασσομάκου της Επανάστασης Ανδρέα Μιαούλη, είχε προτείνει στον Όθωνα για γερουσιαστή από τον κλάδο της δικαιοσύνης, τον Πέτρο Παπαρηγόπουλο, η σαγγελέα τότε των εφετών.

02:45 Ο υπουργός της δικαιοσύνης όμως, Μιχαήλ Ποτλής, είπε στον Όθωνα Δικαίωμα να γίνουν γερουσιαστές από το χώρο της δικαιοσύνης έχουν πολλοί δικαστές κύριε Όμως μόνο ο Πολυζωίδης είναι αποδεκτός Κι απαλλιός αγωνιστής είναι και διετέλεσε χρόνια πρόεδρος του Αρίου Πάου Ενώ έχει πατήσει και τα χρόνια Ναι αλλά το μυαλό του είναι στρευλό και κολλημένο Απαντάει ο Όθωνας Ήταν του λέει ο Ποτλής Και τι έστρωσε τώρα ρωτάει ο Όθωνας Όχι, απλά δεν του έχει μείνει πλέον καθόλου μυαλό.

03:13 Με άλλα λόγια είχε ξεκουτιάνει από τα χρόνια. Ο Όθωνας γέλασε και έδωσε την έγκρισή του τότε για το διορισμό. Έτσι όλες οι κυβερνήσεις που κυβέρνησαν τη χώρα και όλες οι βουλές που προέκυψαν μετά το θάνατο του Κολέτη, παρότι ήταν ασήμαντες, παρέμεναν απόλυτα πιστές τον Όθωνα μέχρι το 1855, όταν η ανάγκη, λόγω της ξένης κατοχής, επέβαλε να αναλάβει την εξουσία ο Μαυροκορδάτος.

03:38 Εννοείται βέβαια πως και ο Κολέτης όσο ζούσε δεν πήγαινε πίσω, γιατί και επί Κολέτη όλες οι βουλές από το 1844 μέχρι το 1847 ήταν παράνομες, αφού όλες είχαν προκύψει αποστημένες και νοδευμένες εκλογές. Ο καλόκαρδος αλλά όχι ιδιαίτερα έξυπνος Όθωνας, παρά τον όρκο που είχε δώσει στο Σύνταγμα μετά την επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου του 1843, πίστευε ότι ο λαός δεν ήταν ακόμα όριμος για πολιτικές ελευθερίες.

04:05 Είχε κολλήσει λοιπόν με πείσμα να αδρανοποιήσει και να καταστρέψει το σύνταγμα μέχρι που κλονίστηκε η εξουσία του και έπεσε ο ίδιος. Αλλά αν εκείνα τα χρόνια όλες οι κυβερνήσεις και όλες οι βουλές θα πήγαιναν καλά και μεταξύ τους και με τον Όθωνα το σώμα της Γερουσίας όμως πάντα ήταν με όλους αντίθετο. Έτσι στη συνεδρίαση της 10ης Οκτωβρίου του 1847 η Γερουσία ενέκρινε με μεγάλη πλειοψηφία μια απάντηση στο βασιλικό λόγο και ρητά κατηγόρησε και την κυβέρνηση και τη Βουλή με τη φράση «τα δικαιώματα του έθνους επηρεάστηκαν αρνητικά κατά τις εκλογές σε διάφορα μέρη» κλπ.

04:40 Στάρθηκε στο παλάτι, αλλά για πέντε μέρες καμιά απάντηση δεν ερχόταν να ορίζει την ημέρα που η Επιτροπή της Γερουσίας έπρεπε να παρουσιαστεί κατά τον κανονισμό στον Όθον. Ξαφνικά στις 16 Οκτωβρίου εμφανίζεται στο βήμα ο Πρωθυπουργό Τζαβέλας, έχοντας δίπλα του όλο το Υπουργικό Συμβούλιο και διάβασε από ένα χειρόγραφο μια κυβερνητική δήλωση.

04:59 Αυτή έλεγε ότι ο Όθωνας δεν εγκρίνει την απάντηση της Γερουσίας στο βασιλικό λόγο. Επειδή η Γερουσία, υπερβαίνοντας τις εξουσίες που της δίνει το Σύνταγμα, παρεμβαίνει στις αρμοδιότητες του άλλου νομοθετικού σώματος, της Βολής. Αφού διάβασε το χαρτί, ο Πρωθυπουργός το άφησε στο τραπέζι του Προέδρου και μετά ανακοίνωσε ψυχρά ότι ο Όδωνας διόρισε άλλους εννέα γερουσιαστές, διαβάζοντας τα ονόματά τους από ένα άλλο χαρτί που έβγαλε από την τσέπη του.

05:24 Η πρόκληση και η προσβολή απέναντι στη γερουσία ήταν ολοφάνερη. Η προσβολή αυτή προκάλεσε πολύ κακή εντύπωση στον κόσμο, γιατί όλοι έβλεπαν πίσω από αυτήν έναν ύπουλο στόχο κατά του συντάγματος. Από τους εννέα νέους γερουσιαστές, οι πέντε έλειπαν στην επαρχία, ενώ με τους υπόλοιπους τέσσερις που ήταν δικοί της άνθρωποι, η κυβέρνηση μπορούσε να ελέγχει την απαρτία όποτε εκείνη ήθελε.

05:46 Και ενώ αυτή η διελκυστίνδα ανάμεσα σε κυβέρνηση Βουλή από τη μία και στη Γερουσία από την άλλη έπαιρνε το δρόμο της, οι εφημερίδες που ήθελαν να κρατήσουν ανεξάρτητη στάση απέναντι σε αυτή την ανώμαλη πολιτική κατάσταση, άρχισαν να ξεσκεπάζουν τους νεοδιορισμένους γερουσιαστές. Με πρώτη την εφημερίδα Ελπίστου Λεβίδη. Ανάμεσα στους πρόσφατα διορισμένους γερουσιαστές έγραψε ο Στάικος είναι συμπέθερος του υπασπιστή του Όθωνα Γαρδικιώτη Γρίβα.

06:11 Ο Ιωάννης Γιαννάκης Γιολδάσης είναι ένας ασήμαντος ανθρωπάκος, ιουρά του ίδιου υπασπιστή. Ο Νοταράς είναι αδελφός του βασιλικού υπασπιστή Νοταρά. Ο Κρυεζής είναι αυλάρχης. Ο Μαυρομιχάλης είναι θείος του Διαγγελέα του Όθωνα. Ο Πλαπούτας είναι θείος του άλλου Διαγγελέα. Επίσης ο Νικήτας Θαματελόπουλος είναι σχεδόν τυφλός γέροντας κατάκητος στο κρεβάτι ενώ ο Καΐρης είναι ένας ντόμπρος άνθρωπος που ασχολείται μεταξύ άλλων με το να γράφει τετράστιχα χειρίς της ποιότητας δηλαδή γερουσίεστες βαλμένοι καθαρά από συγκενολόι και μέσο Αυτή λοιπόν ήταν η εικόνα στην κορυφή της εξουσίας βασιλιάδες, πρωθυπουργοί και μια γερουσία από συμπέθερους Τι γινόταν όμως όταν οι κάλποι κατέβαιναν στο πεζοδρόμιο?

06:52 Πώς ψήφιζε ο απλός κόσμος στις γειτονιές της Αθήνας? Εκεί περνάμε στην εποχή του περίφημου σφαιριδίου. Πολλά πράγματα άλλαξαν τα τελευταία χρόνια στην Αθήνα. Ένα από εκείνα που έχασαν εντελώς το χρώμα τους είναι και οι εκλογές. Μονότενες και τυπικές επαναλαμβάνονται κάθε φορά. Οι ψηφοφόροι πηγαίνουν ως είδος αγκαρίες να αποθέσουν το ψηφοδέλτιο μέσα στην κάλπη Μερκοί μάλιστα ξεκινούν ακόμα με το ψηφοδέλτιο στην τσέπη Και με σταυρωμένους στους υποψηφίους της αρεσχίας τους Αλλά πού τέτοια πράγματα παλιότερα Τότε που αντί για το άψυχο χάρτινο ψηφοδέλτιο Αντυχούσε δυνατά μέσα στο νέι στο όχι της τενεκεδένιας κάλπης Το θορυβόδες μολυβένιος φερίδιου Οι κάλπες ήταν παραταγμένες μία δίπλα στην άλλη μέσα στο εκλογικό τμήμα, βαμμένες μισές άσπρες και μισές μαύρες.

07:46 Το νέο ήταν το λευκό και το όχι το μαύρο. Πάνω από την κάλπη δέσποζε η φωτογραφία του υποψήφιου και πιο πίσω στεκόταν ο αντιπρόσωπός του. Αυτός ήταν ο αρχιμάστορας της εκλογής και της νοθείας. Έπρεπε να είναι πρόσωπο συμπαθητικό, έξυπνο και μπαροντοκαπνισμένο. Προσπαθούσε όχι μόνο να πείσει τους ψηφοφόρους να ρίξουν άσπρο θετική ψήφο δηλαδή στο δικό τους υποψήφιο αλλά παρακολουθούσε και όλα στη ψήφιζο καθένας Από την κίνηση του χεριού του ψηφοφόρου και από τον ήχο που έκανε το σφαιρίδιο καθώς έπεφτε καταλάβαινε αμέσως αν είχε ψηφίσει ναι ή όχι Έτσι εξασφαλιζόταν η μυστικότητα της ψηφοφορίας που είχαν θεσπίσει όλα τα συντάγματα από τότε που δημιουργήθηκε το βασίλειο.

08:30 Υπήρχε ακόμα και ένας άλλος λόγος που ο αντιπρόσωπος χρειαζόταν να ξέρει τη ψηφίσου. Αν το αποτέλεσμα ήταν δυσμενές για τον υποψήφιο που υποστήριζε, έπρεπε εν γέρος και πριν να ανοίξουν οι κάλπες να καταφύγει στα μεγάλα μέσα. Συνεννοούνταν με μερικούς από τους μπράβους του υποψήφιου και έστηναν καυγά μπροστά στην κάλπη, με αποτέλεσμα να την ανατρέψουν και να ξαναγίνει η εκλογή την επόμενη Κυριακή, ώστε στο μεταξύ να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα.

08:57 Νοθεία σημειωνόταν και κατά την καταμέτρηση των ψήφων. Για να μην γίνει αντιληπτό ότι η Εφορευτική Επιτροπή μεταφέρει σφαιρίδι από το όχι στο ναι, επιστρατεύονταν ακόμα και μικρότερα κόλπα για να αλλοιώσουν το αποτέλεσμα. Ένα από αυτά ήταν και η αλλαγή ονόματος. Η τελευταία κάλπη έτσι όπως ήταν τοποθετημένη με την αλφαβητική σειρά των ονομάτων των υποψηφίων θεωρούνταν οι τυχεροί και αυτό γιατί πολλοί ψημοφόροι το είχαν γιαγούρι να μην φύγουν από το εκλογικό τμήμα έχοντας ρίξει μαύρο στον τελευταίο υποψήφιο Γι' αυτό το λόγο ορισμένοι υποψήφοι άλλασαν το όνομά τους ώστε το καινούργιο να ξεκινάει από τα τελευταία γράμματα της αλφαβήτου και κυρίως από το ωμέγα Παρομοιες με τις νοθείες ήταν και οι ενστάσεις που υποβάλλονταν την εποχή της κάλπης με το Σφαιρίδιο Δεν υπήρχε ούτε ένας αποτυχημένος υποψήφιος που να μην καταθέσει ένσταση μετά την ήττα του Γι' αυτό και ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης έλεγε συνεχώς στους υποψηφίους του κόμματός του Όταν αναχωρούσαν για τις εκλογικές του περιφέρειες στην επαρχία

09:55 Ελπίζω να επιστρέψετε νικητές και όχι ενιστάμενοι Ευχαριστούμε. της ψηφοφορίας, κατάφερναν να ρίξουν κρυφά παραπάνω από ένα σφαιρίδιο στην κάλπη του αντιπάλου για να του χαλάσουν το αποτέλεσμα. Οι διπλοψηφισμοί με τους νεκρούς δεν είχαν καμία σχέση με τις διπλές ψήφους που είδαμε ακόμα και σε νεότερες εκλογές. Επειδή τα παλαιότερα χρόνια οι εκλογικοί κατάλογοι ανανεώνονταν πολύ σπάνια, παρέμεναν εγκεγραμμένοι ακόμα και οι πεθαμένοι.

10:52 Έτσι πολλοί ψήφιζαν ακόμα και με τα θάνατον, μένοντας πιστοί στα κόμματά τους, ακόμα και πέρα από τον τάφο. Κάποιος Αθηναίος πολιτικός από τους λεγόμενους αντικάρχες της εποχής έλεγε την παραμονή των εκλογών σε εκείνους που θα τον αντιπροσώπευαν στις κάλπες. «Βασίζομαι στην ικανότητά σας και στη μνήμη των συγχωρεμένων φίλων μας».

11:15 Αν το Μολυβένιο Σφαιρίδιο έδινε τον παλμό μέσα στο εκλογικό τμήμα, όπου το έριγναν συχνά δαγκωτό στον αντίπαλο και χρυσό στον υποψήφιο φίλο τους, ως ένδειξη απόλυτου θαυμασμού, υπήρχαν ωστόσο και άλλες εκδηλώσεις γεμάτες φασαρία, οι διαδηλώσεις και τα εκλογικά σαλόνια. Τότε ο κόσμος ήθελε να εκμεταλλεύεται στο έπακρο το εκλογικό του δικαίωμα.

11:39 όποτε του ερχόταν και οποιαδήποτε ώρα της ημέρας έστηνε για από μία διαδήλωση. Μπροστά πήγαινε φωνάζοντας ξεζυγωμένη η πιτσικαρία, η μαρίδα. Ακολουθούσε η μουσική με παραδοσιακά όρχανα και βιολιά και πιο πίσω ερχόταν μια σειρά από αμάξια με τους υποψήφιους και τα στελέχη τους. Και από πίσω ακολουθούσε πεζός και οργισμένος ο κυρίαρχος λαός.

11:57 Έριγναν μάλιστα στις διαδηλώσεις και καμιά τουφεκιά στον αέρα για να ανάψουν τα αίματα Φυσικά ούτε άδεια της αστυνομίας ζητούσαν, ούτε εμπόδιζε κανένας στον δημοκρατικό λαό να αναστατώνει δρόμους και γειτονιές ασκόντας το υψηλό εκλογικό του δικαίωμα Αν συνέβαινε μάλιστα να συναντηθούν δύο διαδηλώσεις αντιθέτων κομμάτων τότε μπορούσαν να βροντίξουν κουμπούρες και να αστράψουν μαχαίρια από τους πιο θερμόαιμους και φανατικούς διαδηλωτές Η διαδήλωση κατέληγε συνήθως στο σπίτι του αρχηγού ή κάποιου υποψήφιου που θα χρησιμεύευε για εκλογικό ζερίτρα στις ημέρες Κάθε διαδήλωση έπρεπε να τελειώσει με ένα λόγο ή τουλάχιστον με το χαιρετισμό του αρχηγού Και έγραφε για τους προεκλογικούς αυτούς επισκέπτες των πολιτικών σαλονιών ο Σουρής.

13:16 «Σε χρυσή καρέκλα βάλτε με επάνω. Δώστε μου τσιγάρα μοσχομυροδάτα. Φέρτε μου καφέδες. Παίξτε μου και πιάνω. Τραγουδήστε μου τη μαντολινάτα. Κάμετε μου πάλι χίλια κοπλιμέντα. Κι όλοι σας μαζί μου να έχετε κουβέντα. Όλων σας τα σπίτια ανοιχτά να βρείτε. και αλλιώς σκεφτείτε πως θα φάτε μαύρο. Κάποιος μάλιστα παλιός πολιτευτής για να περιποιηθεί τους μπράβους του τους πρόσφερε αντί για το καθημερινό φθηνό τσιγάρο από ένα πουρο Αβάνας μάρκας Τραμπουρά.

13:50 Από το όνομα αυτόν τον πουρον έμεινε η λέξη Τραμπούκος στο ελληνικό λεξιλόγιο και έγινε συνώνυμη με τον Ταΐ. Όμως οι προεκλογικές εκδηλώσεις δεν τελείωναν με την ψηφοφορία. Συνεχίζονταν και την επόμενη ημέρα. Έπαιρναν έντονα κομματικό χαρακτήρα, τα περιγελάσματα και τα κοροϊδευτικά γέλια έξω από το σπίτι του ιδημένου αντιπάλου.

14:10 Κάποιος κουριασμένος παλιοτενεκές που τον είχαν δέσει πάνω σε ένα γαϊθούρι για να κάνει θόρυβο μαζί με τον κάρισμα του ζώου, περιφερόταν στην αυλή του υποψηφίου που έχασε ως συμβολικό μουτζωμα για την αποτυχία του στις κάλπες. Οι τενεκέδες βέβαια δεν έλειψαν ούτε σε νεότερες εκλογές μόνο που εμφανίζονταν με διαφορετική μορφή Βλέπουμε λοιπόν πως η τεχνολογία της εποχής με τις τενεκεδένιες κάλπες, το ναι και το όχι και τα μολυβένια σφαιρίδια καθεάλλου παραεξασφάλιζε τη μυστικότητα της ψήφου Η νοθεία είχε γίνει μια πραγματική τέχνη της κάλπης Φίλοι μου καλησπέρα. Ακούτε το ένθετο Στιγμές Ιστορίας του podcast Telling Stories.

15:00 Είμαι ο Τάσος Γιάκας και στο σημερινό μας επεισόδιο ταξιδεύουμε πίσω στον 19ο και τις αρχές του 20ου αιώνα, ανακαλύπτοντας τα πιο απίστευτα και κομικά παρασκήνια των πρώτων ελληνικών εκλογών. Μέχρι στιγμής είδαμε πώς στείνονταν οι κυβερνήσεις από συγκενολόγια στο Παλάτι και πώς ο κόσμος έριγνε τη σφαίρα του στην Αθήνα.

15:19 Όμως οι εκλογικές μάχες δεν κρίνονταν μόνο στα κεντρικά εκλογικά τμήματα Η πραγματική ανεξέλεγκτη τρέλα ξεδιπλωνόταν έξω στους δρόμους, στα καφενεία και στις γειτονιές της περιφέρειας Εκεί όπου οι εκλογές, πέρα από μια πολιτική διαδικασία, ήταν και ένα λαϊκό πανηγύρι Γεμάτο παράλογα στοιχήματα, αγοραπολισίες ψήφων, σαντηρικά τραγούδια αλλά και ομυρικούς καυγάδες Πάμε λοιπόν να μεταφερθούμε στις δημοτικές εκλογές της εποχής και να δούμε πώς καρώνονταν τα πιο αδιανόητα εκλογικά τερτύπια Στα 1899 η προεκλογική κίνηση ήταν μεγάλη και υπήρχε αγωνία για το ποιος θα πάρει το αξίωμα του δημάρχου Οι Αθηναίοι θεωρούσαν ότι ο μόνος κατάλληλος ήταν ο Δημήτριος Καλυφρονάς Την παραμονή μάλιστα των εκλογών στο σαλόνι του υποψήφιου δημάρχου σημειώθηκε αδιαχώρητος συνοστισμός.

16:18 Περίπου 3.000 Αθηναίοι τον επισκέφθηκαν, ενώ κάτω στον δρόμο οι διαδηλωτές φώνασαν «Ζητώ Καλή Φρονάς! Ζητώ Καλή Φρονάς! Ζητώ Νέος Δήμαρχος! Ζητώ Μεσσίας των Αθηναίων! Ζητώ! Ζητώ! Ζητώ! Ζητώ!» Από τις παραμονές λοιπόν οι υποστηρικτές του Καλή Φρονά άρχισαν και τα τραγούδια Έτσι στο σκοπό του γνωστού έλα βρε χαραλάμπη να σε παντρέψουμε τραγουδούσαν Του Δημητράκη άσπρο και του Καλή Φρονά Για να είσαι αφήνα, αφήνα μια φορά Άσπρο άσπρο του αφέντη, άσπρο άσπρο πείτε βρε παιδιά Τέτοιο δήμαρχο Λεβέντη δεν τον βρίσκεις πουθενά Όταν έγινε γνωστή στην Αθήνα η επιτυχία του Καλυφρονά οι ενθουσιασμένοι ψηφοφόροι του πέρασαν την ίδια νύχτα από το σπίτι του Φιλίμωνος που είχε αποτύχει και έριξαν στο μπαλκόνι του ένα μεγάλο καρότο με ένα χαρτί όπου έγραφαν «Σας κάνουμε δώρο αυτό το καρότο για να σας θυμίζει τη γνωστή όπερα Φιλίμων και Βαυκής»

17:32 που από σήμερα θα τη λέμε Φιλίμων και Καρότο. Αλλά και στα 1883 η εκλογική κίνηση ήταν εξαιρετικά έντονη. Υποψήφιος δήμαρχος ήταν τότε και ο Σούτσος. Οι υποστηρικτές του λοιπόν γύριζαν από μέρες τις συνεγκείες και επετίθεντο φραστικά εναντίον των αντιπάλων τους, τραγουδώντας «Ο Σούτσος γίνει δήμαρχος και ο φρέαρ η της ψάλτης και του μελά ο Κυριακός θα γίνει νεκροθαύτη».

18:02 Εκείνο το χρόνο οι δημοτικές εκλογές στην Αθήνα βάφτηκαν με αίμα. Μετά την νίκη του Σούτσου, οι φίλοι του μπήκαν σε 100 αμάξια έχοντας επικεφαλής τον νέο δήμαρχο και τον βουλευτή Λεβίδη. Στην αρχή επισκέφθηκαν το χωριό τότε Χαλάνδρη και αφού έμειναν εκεί αρκετή ώρα πίνοντας την υγεία του δημάρχου, πήγαν κατόπιν στο επίσης χωριό Μαρούσι, όπου ξανά έγιναν οι προπόσεις με καινούργιους μεζέντες και εκλεκτό κρασί.

18:29 Κατόπιν αφήνοντας εκεί τα αμάξια τους, πήγαν πεζί με τα όργανα και τις ζυμές μπροστά, στην Κηβισιά. Στην Αθηναϊκή αυτή συντροφιά προσθέθηκαν και χωρικοί από το Μαρούσι και το Χαλάνδρι. Έτσι έγινε σιγά-σιγά ένα σώμα από 600 πολίτες. Είχαν πιει όμως τόσο κρασί στα χωριά ώστε άναψαν τα αίματα. Όταν έφτασαν στην Κεφισιά έκαναν μερικές επισκέψεις στους σπουδαιότερους κτηματίες και σταμάτησαν έπειτα κατά τις 3 η ώρα το απόγευμα στην πλατεία κάτω από τον ιστορικό πλάταλο.

18:56 Λίγο πιο πέρα κάτω από μια λεύκα στέκονταν καμιάς αρανταριά κεφισιώτες που ανήκαν στο κόμμα του Μελά. Άρχισαν λοιπόν να ζητοκραυγάζουν γι' αυτό και χόρευαν το σιρτό. Οι πιο θερμόεμοι από τους οπαδούς του Σούτσου, μισομεδισμένοι όπως ήταν, πήγαν τότε να αρπάξουν τη σημαία των οπαδών του Μελά, που την κρατούσε ο Κωνσταντίνος Πηλιώτης, και να διαλύσουν το χορό.

19:14 Οι άλλοι όμως αντιστάθηκαν και ακολούθησε άγριες συμπλοκοί, όπου και οι οπαδοί του Μελά και οι οπαδοί του Σούτσου χρησιμοποίησαν μπουκάλια, πέτρες, ξύλα, ό,τι έβρισκαν. Στη συμπλοκή αυτή τραυματίστηκαν και από τα δύο μέρη καμιά δεκαριά άτομα. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν και ο σημειοφόρος του Μελά, ο Κωνσταντίνος Πηλιώτης, καθώς και ένας κεφαλονίτης επιπλοποιός, ο Γεράσιμος Μήλας.

19:35 Τους τραυματίες τους μετέφεραν στο ξενοδοχείο της Αιγύπτου, όπου ο γιατρός Ζοχιός έδωσε τις πρώτες βοήθειες. Στην Μύκορο του 1883 γινόταν αγώνας ανάμεσα σε δύο ισοδύναμες παρατάξεις. Ο αντίκτυπος του αγώνα αυτού έφτασε ως την αγορά της Σύρου, όπου βρίσκονταν πολλοί μηκονιάτες εργάτες. Επειδή δεν στη Σύρου τα πάντα έπαιρναν εμπορικό χαρακτήρα, έγιναν φανερές συναλλαγές για τις μηκονιάτικες ψήφους.

20:03 Η ψήφος λοιπόν την ημέρα της εκλογής είχε φτάσει τις 150 δραχμές και το βράδυ από τη μεγάλη ζήτηση ανέβηκε στις 250. Στην αγορά της Σύρου άκουγε τότε κανείς «πουλάω 20 ψήφους, τις αγοράζω, προσφέρω 220, αγορέζω στις 200». Οι δημοτικές εκλογές είχαν και στοιχήματα. Βρίσκονταν πολλοί που είχαν όπως έλεγαν προφητική ικανότητα και μπορούσαν να προβλέψουν ποιος υποψήφιος θύμαρχος θα κέρδισε.

20:31 Έφτασαν λοιπόν στοιχήματα, όχι μόνο στην Αθήνα αλλά και στις επαρχίες Στην Τρίπολη ένα στοίχημα έφτασε τις 10.000 δραχμές Στα 1903 στοιχημάτισαν στην Αθήνα οι Παπαϊωάνο και Σαριγιάννης Ο Μεν πρώτος με 5.000 δραχμές ότι στην εκλογή θα κέρδιζε ο Σπύρος Μερκούρης με 3.000 ψήφους Και ο δεύτερος με 2.500 δραχμές ότι την εκλογή θα κέρδιζε ο Κωνσταντίνος Αγγελόπουλος Ο Δικαστικός και Πολιτικός, ο οποίος ήταν και ο κύριος αντίπαλος του Μερκούρη, με 500 ψήφους.

21:01 Τα δε χρήματα και οι δύο τα κατέθεσαν στον έμπορο Αυγερινό. Και μερικά έφθημα. Ανάμεσα στους παλιούς δημάρχους που είχαν αστείο όνομα ήταν και ο δήμαρχος Αμφίσης Γάτος. Ο Γάτος είχε αντίπαλος στις εκλογές των Κόκαλη που τον νίκησε. Τέλος ένας δήμαρχος της Καρδίτσας που τον έλεγαν Αζά που τα υπήθετο του σήμενε Δημοτικός Σύμβουλος τηλεγράφησε γεμάτος κομποριμοσύνη στο Υπουργείο Εσωτερικών για να ανακοινώσει την νίκη του γράφοντας ηρωνικά «Εκλέχτηκα δήμαρχος με το 100% των ψήφων χωρίς να με καταψηφίσει κανένας»

21:39 Και κάπως έτσι φίλοι μου ολοκληρώνεται το σημερινό μας ταξίδι στις κάλπες του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα Από τις θυμένες γερουσίες του Όθωνα και τα Μολυβένια Σφαιρίδια μέχρι τους Στραμπούκους με τα Πούρα Αβάνας τις εξαγορές ψήφων και τα γαϊδούρια με τους τενεκέδες βλέπουμε ότι η ελληνική πολιτική σκηνή είχε πάντα μια δική της μοναδική σχεδόν θεατρική γραφικότητα Σήμερα βέβαια τα πράγματα έχουν αλλάξει Δεν έχουμε σφαιρίδια ούτε τενεκέδες στους δρόμους αλλά ψηφιακούς καταλόγους, τηλεοπτικά παράθυρα και social media.

22:14 Μπορεί αυτή τη στιγμή να μην βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο, αλλά όπως πολύ καλά γνωρίζουμε σε αυτή τη χώρα, ο πολιτικός χρόνος τρέχει γρήγορα και πριν το καταλάβουμε, μέσα στους επόμενους μήνες, ίσως οι κάλπες να στηθούν ξανά. Και ίσως την επόμενη φορά που θα κρατήσετε το χάρτινο ψηφοδέλτιο στο χέρι σας, να χαμογελάσετε, αναλογιζόμενοι τι τραβούσαν οι προγονείς μας για να ρίξουν τη δική τους σφαίρα.

22:36 Γιατί οι εποχές αλλάζουν, τα μέσα εξυγχρονίζονται, αλλά η πολιτική μας ιδιοσυγκρασία φαίνεται πως κρατάει τις ρίζες της βαθιάς στον χρόνο. Φίλοι μου, σας ευχαριστώ που ακούσατε τις στιγμές ιστορίας του podcast Telling Stories. Είμαι ο Τασοζιάκας. Αν σας άρεσε το επεισόδιο, κάντε μια εγγραφή στο κανάλι μας, Αφήστε κάποιο σχόλιο ή μοιραστείτε το με ένα φίλο σας που του αρέσει η ιστορία.

22:59 Τα λέμε πολύ σύντομα με ένα νέο επεισόδιο. Χαίρετε!