H υπερπροστατευτική μητέρα: Όταν η αγκαλιά γίνεται φυλακή

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Χαίρετε. Το σημερινό επεισόδιο αφορά μια προβληματική όψη της μητρότητας, την μητέρα την οποία ονομάζουμε υπερπροστατευτική. Νομίζω ότι με το σημερινό επεισόδιο κλείνω τον κύκλο των επεισοδίων όπου πραγματεύτηκα την μητρότητα, ξεκινώντας από την σημασία της μητρότητας και της αρκετά καλής μητέρας, μεταβαίνοντας εν συνεχεία στις παθολογικές όψεις της μητρότητας, οι οποίες οφείλονται στην ανεπάρκεια της μητέρας, να παρέχει αυτό που έχω περιγράψει σε διάφορα επεισόδια, ως ένα διευκολυντικό περιβάλλον, στο επεισόδιο το οποίο τυλοφορείται, αν δεν κάνω λάθος, όταν η μητέρα πληγώνει ή η μητέρα που πληγώνει, το οποίο ηχογράφησα κάποια στιγμή πέρσι και στο οποίο περιέγραψα τρεις παθολογικές όψεις της μητρότητας, την νεκρή μητέρα, την εκροζόντανη μητέρα και την αρκισιστική μητέρα.

00:51 Εν συνεχεία, ξεκίνησα να περιγράφω τις προβληματικές όψεις της μητρότητας, οι οποίες έχουν να κάνουν με την υπερεπάρκεια της μητέρας, διότι και στην μητρότητα, όπως και σε όλα τα πράγματα στην ζωή, ισχύει το ούκεντο πολλό το εύ, ότι η υπερβολική φροντίδα όχι μόνον δεν είναι βοηθητική, αλλά μπορεί να είναι και επιζήμια.

01:12 και έτσι πριν από μερικούς μήνες καταπιάστηκα με την πρώτη προβληματική όψη της μητρότητας η οποία οφείλεται στην υπερεπάρκεια της μητέρας και μίλησα για την καταυροχθιστική μητέρα και σήμερα θα κλείσω λοιπόν αυτόν τον κύκλο μιλώντας για την μητέρα την οποία αποκαλούμε υπερπροστατευτική μια προβληματική όψη της μητρότητας η οποία επίσης οφείλεται στην υπερεπάρκεια της μητέρας.

01:38 Σαφώς υπάρχουν και άλλες όψεις μητρότητας προβληματικές, όπως επί παραδείγματη η ψυχοπαθητική μητέρα, ένα επεισόδιο που ενδεχομένως θα κάνω κάποια στιγμή στο μέλλον, χρησιμοποιώντας μάλιστα και την τραγωδία της Μίδια του Ευρυπίδη για να μιλήσω και να προσπαθήσω να σκιαγραφίσω τα δυναμικά της μητέρας, η οποία είναι ψυχοπαθητική.

02:00 και είναι ένα πολύ σπάνιο αλλά πολύ τρομακτικό είδος μητρότητας, με το οποίο σαν κοινωνία ήρθαμε και αντιμέτωποι πριν από κάμπος ο καιρός στην χώρα μας, και ένα είδος μητρότητας το οποίο όταν το διαβάζουμε μας σοκάρει, πώς μία μητέρα δηλαδή μπορεί να κάνει κακό στα ίδια της τα παιδιά. Αυτό το οποίο μου ήρθε στο νου, καθώς τώρα είχα στο νου μου το επεισόδιο και λίγο πριν ξεκινήσω να το ηχογραφώ, ήταν ένα τηλεφώνημα το οποίο δέχτηκα πριν από κάποια χρόνια από μία μητέρα η οποία με κάλεσε και μου ζήτησε να δω τον γιο της και τότε η πρώτη μου αντίδραση ήταν να πω στη μητέρα αυτή ότι δεν είμαι θεραπευτής παιδιών ή εφήβων και ότι αν η ίδια επιθυμεί να τη συστήσω κάποιον θεραπευτή παιδιών ή εφήβων για να δει τον γιο της, τότε πολύ γρήγορα η μητέρα αυτή μου απάντησε ότι ο γιος μου είναι ενήλικας και μάλιστα ο γιος της πρέπει να ήταν να θυμάμαι σωστά, γύρω στα 40-45 ετών.

02:57 Κάτι το οποίο με προβλημάτισε ιδιαίτερα. Και είπα στην μητέρα αυτή, αφού αναγνώρισα την αγωνία της και πραγματικά σεβάστηκα την αγωνία της, ότι δεν μπορώ να μιλήσω μαζί της εκ μέρους και για έναν άλλον ενήλικα και ότι αν ο γιος της επιθυμεί να ξεκινήσει ψυχοθεραπεία θα ήταν φυσικά πολύ βοηθηρικό να με καλέσει ο ίδιος και να συζητήσουμε.

03:21 Τότε αυτή η μητέρα μου είπε ότι θα προσπαθήσει να σας καλέσει, αλλά επειδή είναι ντροπαλός, θεώρησα βοηθητικό να σας πάρω εγώ. Και πιστεύω ότι πραγματικά η μητέρα αυτή με κάλεσε για να βοηθήσει τον γιο της και ήθελε να προστατεύσει τον γιο της από την ντροπή. Ωστόσο αυτό το οποίο πραγματικά με προβλημάτισε με την έννοια του προβληματισμού του σκέπτεσθε, είναι πότε η γονική φροντίδα πάβει να υπηρετεί την ανάπτυξη και πότε αρχίζει να υποκαθιστά την ζωή του άλλου.

03:56 Διότι ένας άνθρωπος όταν είναι ενήλικας και με την ψυχική έννοια και ενήλικα στα μάτια του νόμου είναι σημαντικό να μπορεί να παίρνει την ζωή του στα χέρια του. Ωστόσο, ή στα χέρια της φυσικά. Ωστόσο αυτό δεν συμβαίνει σε κάποιες περιπτώσεις και γι' αυτόν τον λόγο στο σημερινό επεισόδιο θα ήθελα να αναδείξω τους τύπους και τα χαρακτηριστικά της υπερπροστατευτικής μητέρας.

04:18 Συγκεκριμένα, θα μιλήσω λίγο για το τι ορίζουμε ως υπερπροστατευτική μητέρα και θεωρώ ότι ο καλύτερος τρόπος για να το κάνω είναι να το κάνω μέσα από την αρχαία ελληνική μυθολογία και πιο συγκεκριμένα μέσα από το μύθο της Δήμητρας και της Περσεφόνης, ο οποίος, κατά την άποψή μου, σκέγγραφε μεταξύ φυσικά άλλων και τους κινδύνους της υπερπροστατευτικής μητρότητας, αλλά και την σημασία, την αναγκαιότητα του αποχωρισμού από την μητέρα.

04:48 Αφού λοιπόν περιγράψω λίγο τον μύθο αυτόν, μετά θα συνεχίσω μιλώντας για τρεις συγκεκριμένους τύπους υπερπροστατευτικής μητέρας, τους οποίους έχω δει στην κλινική μου εργασία. Εγώ δεν είμαι, όπως είπα, θεραπευτής παιδιών, ούτε δουλεύω ούτε οικογενειακός θεραπευτής, δεν δουλεύω δηλαδή με οικογένειες, αλλά μέσα από την κλινική μου εργασία με ενήλικες, μέσα από την ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία με ανθρώπους οι οποίοι αντιμετωπίζουν και φέρνουν και δυσκολίες που έχουν να κάνουν με τη μητρότητα ή την πατρότητα, μπορώ να δω ορισμένα πράγματα και με βάση την κλινική μου λοιπόν εργασία εγώ διεκρίνει τρεις τύπους υπερπροστατευτικής μητέρας.

05:30 τον τύπο της υπερπροστατευτικής μητέρας, της οποίου σας θα αναλύσω συνέχεια, τον τύπο της προστατευτικής μητέρας, ο οποίος έχει να κάνει με την ενοχή, όταν δηλαδή η μητέρα νιώθει πολύ ενοχή για λάθη, τα οποία πιστεύει ή φαντάζεται ότι έχει κάνει και γι' αυτόν τον λόγο προσπαθεί να τα υπεραναπληρώσει με την υπερπροστατευτικότητά της, την μητέρα, η οποία νιώθει μέσα της μεγάλη ανασφάλεια και ασυνείδητα προβάλλει τοποθετή αυτή την ανασφάλεια στο παιδί και τη μητέρα η οποία έχει η ίδια υποστεί σημαντικά και σοβαρά τραύματα και κακοποίηση πολύ νωρίτερα στην ζωή της και αυτό την κάνει να βλέπει τον κόσμο σαν επικίνδυνο κόσμο και το παιδί της σαν να βοήθηται το παιδί το οποίο δεν μπορεί να προστατευτεί μόνο του και γι' αυτόν τον λόγο είναι υπερπροστατευτική.

06:22 Ενδεχομένως, συνάδελφοι που δουλεύουν με οικογένειες να έχουν διακρίνει περισσότερους τύπους, ωστόσο θεωρώ ότι αυτοί οι τρεις τύποι καλύπτουν επαρκώς τα δυναμικά της υπερπροστατευτικής μητρότητας και θα μιλήσω και για ορισμένα χαρακτηριστικά της υπερπροστατευτικής μητέρας. Θεωρώ ότι είναι δύο τα μεγάλα προβλήματα τα οποία σχετίζονται με την υπερπροστατευτική μητέρα, όπως φυσικά και με την καταβροχθιστική που περιέγραψα στο αντίστοιχο επεισόδιο πριν από μερικούς μήνες.

06:52 Το πρώτο είναι ότι όταν η μητέρα είναι υπερπροστατευτική δημιουργείται μια πολύ σημαντική δυσκολία στο παιδί, κυρίως μια δυσκολία η οποία έχει να κάνει με την ανάπτυξη της ατομικότητάς του και της αυθεντικότητάς του. Όταν η μητέρα είναι λοιπόν υπερπροστατευτική, το παιδί δυσκολεύεται να αναπτυχθεί σαν αυτόνομο και αυθεντικό ενήλικα και αυτό είναι πολύ προβληματικό διότι ο σκοπός της μητρότητας είναι να παρέχει μία φροντίδα η οποία θα οδηγήσει στην ανεξαρτησία.

07:24 Αν αυτή η ανεξαρτησία καταστέλλεται τότε αυτό δημιουργεί πολλές δυσκολίες σε έναν άνθρωπο αργότερα στην ζωή του. Και το δεύτερο πρόβλημα το οποίο έχω παρατηρήσει και το οποίο δημιουργεί υπερπροστατευτικότητα της μητέρας είναι η καταστολή της δημιουργικότητας. Ένας άνθρωπος ο οποίος βρίσκεται κάτω από τη συνεχή ψυχολογική και κυριολεκτική κυδαιμονία της μητέρας, καταστέλλεται η δημιουργικότητά του και έτσι δεν μπορεί να βιώσει αυτό το οποίο θεωρώ ότι είναι η επιτομή της αρκετά καλής ζωής, το οποίο είναι το δημιουργικός ζήν.

08:02 Και ελπίζω με το συγκεκριμένο επεισόδιο να βοηθήσω κάποιους ανθρώπους να κατανοήσουν κάτι από αυτό το οποίο τους συνέβη, να είναι βοηθητικό για κάποιες μητέρες, όπως έχω πει και θα μπορώ να ακουστώ γραφικώς γιατί το έχω πει σε πολλά επεισόδια. Ο σκοπός των επεισοδίων αυτών δεν είναι να στυλιτεύσουμε, δεν είναι να κατηγορήσουμε τη μητέρα, αλλά επειδή ακριβώς αναγνωρίζουμε τον πολύ σημαντικό της ρόλο στην ανάπτυξη ενός ανθρώπινου πλάσματος, γι' αυτόν τον λόγο από την δική μας την πλευρά, ως ειδική ψυχικής υγείας θέλουμε να συμβάλλουμε όσο μπορούμε στον ρόλο αυτό και γι' αυτόν τον λόγο κάνουμε τα επεισόδια αυτά.

08:43 Δεν είναι επεισόδια τα οποία έχουν να κάνουν με κατηγορία, αλλά επεισόδια τα οποία ο στόχος και η πρόθεση είναι να φανούν βοηθητικά. Και φυσικά να δείξουμε με αυτόν τον τρόπο πώς η προστασία και να δείξουμε προκειμένως στο συγκεκριμένο επεισόδιο πώς η προστασία μπορεί να μετατραπεί σε έναν εγκλωβισμό. Για να μπορέσω να μιλήσω για την μητέρα η οποία είναι υπερπροστατευτική απαραίτητη προϋπόθεση είναι να κάνω μια πολύ μικρή αναφορά στον ρόλο της μητρότητας και αποσεβασμός στους ακροατές οι οποίοι έχουν παρακολουθήσει τα προηγούμενα επεισόδια δεν θα επεκταθώ ιδιαίτερα σε αυτό ωστόσο αναγνωρίζω ότι άνθρωποι μπορεί να παρακολουθήσουν το συγκεκριμένο επεισόδιο που δεν έχουν παρακολουθήσει τα προηγούμενα επεισόδια και γι' αυτόν τον λόγο θα πω πολύ σύντομα δύο-τρία πράγματα για την μητρότητα.

09:36 Ξεκινώντας από τον σκοπό της μητρότητας, τον βαθύ υπαρξιακό και ψυχολογικό σκοπό της μητρότητας, ο οποίος κατά την άποψή μου δεν είναι άλλος από την ανεξαρτησία και την αυτονομία. Και αυτό είναι κάτι το οποίο το βλέπουμε σε όλο το ζωικό βασίλειο, όπου η μητέρα μόλις το θηλαστικό, στα θηλαστικά κυρίως για παράδειγμα, μόλις μπορεί να σταθεί στα πόδια του και να επιβιώσει αρχίζει και αποσύρει την φροντίδα της.

10:06 Επειδή ο άνθρωπος είναι πολύ πιο ευάλωτος και πολύ πιο αδύναμος από όλα τα υπόλοιπα θηλαστικά και χρειάζεται πολύ περισσότερο χρόνο το ανθρώπινο βρέφος για να μπορέσει να αυτονομηθεί η μητέρα δίνει για περισσότερο χρόνο τη φροντίδα της. Ωστόσο, αν η μητέρα είναι αρκετά καλή και ποια είναι η αρκετά καλή μητέρα Είναι η μητέρα η οποία προσαρμόζεται πλήρως και καθολικά ή στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό στις ανάγκες του παιδιού τους.

10:34 Είναι η μητέρα η οποία επιτρέπει στο παιδί της να υπάρχει ανεξάρτητα και αυτόνομα. Αν λοιπόν αυτή η μητέρα μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες του παιδιού, τότε το παιδί αυτό αργότερα μπορεί να αναπτύξει μια σταθερή αίσθηση ταυτότητας, μια σταθερή αίσθηση αυτού. Στην ψυχανάλυση χρησιμοποιούμε, όπως πολλές φορές έχω αναφέρει σε αντίστοιχα επεισόδια, τον όρο «αρκετά καλή μητέρα», μια πολύ ευφυή και αντιπροσωπευτική περιγραφή του Βρετανού ψυχαναλυτή Donald Winnicott, για να δείξουμε ότι η μητέρα δεν μπορεί να είναι τέλεια και ενδεχομένως θα ήταν καταστροφικό να ήταν η μητέρα τέλεια, γιατί αυτό θα την καθιστούσε μη ανθρώπινη και ρομποτική, αλλά χρειάζεται απλώς να είναι αρκετά καλή, να μπορεί δηλαδή να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του βρέφους, στις ανάγκες του παιδιού όσο το δυνατόν περισσότερο.

11:29 Η αρκετά καλή μητέρα έχει δύο βασικά καθήκοντα. Το πρώτο είναι να δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπως το ονομάζουμε εμείς αυταπάτης, δηλαδή ένα περιβάλλον όπου το βρέφος να αισθάνεται ότι ό,τι επιθυμεί το ίδιο, ό,τι ανάγκη έχει το ίδιο, ικανοποιείται. Και γνωρίζουμε σήμερα και από την κλινική έργαση με μητέρας και βρέφη και από παρατηρήσεις βρεφών αλλά και από την νευροψυχολογία ότι τους πρώτους μήνες της ζωής του ένα βρέφος δεν μπορεί να διακρίνει τον εαυτό του από την μητέρα και συνεπώς αισθάνεται ότι οτιδήποτε συμβαίνει στο περιβάλλον του είναι κάτι το οποίο δημιουργεί το ίδιο.

12:10 Και εδώ είναι η απαρχία της δημιουργικότητας ότι κανείς από πολύ νωρίς αισθάνεται ότι κάτι συμβαίνει γύρω του και έχει συμβάλει σε αυτό. Και έτσι αυτό ονομάζουμε αυταπάτη. Δηλαδή την αυταπάτη του βρέφους ότι προκαλεί αλλαγές στο περιβάλλον, ότι πεινάω και ξαφνικά έρχεται το φαγητό, ότι βρέχομαι και ξαφνικά κάποιος με αλλάζει, αλλά δεν μπορεί να κατανοήσει ότι υπάρχει κάποιος έξω από αυτόν.

12:33 Κατανοεί ότι κάτι συμβαίνει και ότι το προκαλεί το ίδιο. Και αυτό το περιβάλλον αυταπάτης είναι πολύ σημαντικό για την ανάπτυξη πρώτον ενός υγιούς ναρκισισμού, δηλαδή υγιής ναρκισισμός είναι η αυτοεκτήμηση και η αυτοπεποίθηση και όσο περισσότερο υγιή ναρκισισμό μπορέσει να οικοδομήσει κανείς νωρίς τη ζωή του τόσο λιγότερο παθολογικό ναρκισισμό ή ναρκισιστικά χαρακτηριστικά ή ναρκισιστικές άμυνες θα έχει αργότερα μεγαλώνοντας.

13:03 Και φυσικά το δεύτερο κομμάτι έχει να κάνει με την δημιουργικότητα ότι κανείς εκτίθεται σε μια πολύ πρώιμη πρωτόγονη όψη δημιουργικότητας το οποίο, όπως ανέφερα και πριν, θεωρώ ότι είναι ένα από τα σημαντικότερα, αν όχι, το σημαντικότερο χαρακτηριστικό της ζωής. Όταν όμως το παιδί μεγαλώνει και αρχίζει πλέον να μην έχει ανάγκη την μητέρα, τότε είναι πολύ σημαντικό η αρκετά καλή αυτή μητέρα να αποσύρει την φροντίδα της, δηλαδή να λύσει αυτήν την αυταπάτη και αυτό είναι το δεύτερο αναπτυξιακό και ψυχολογικό καθήκον, το οποίο υπομίζεται η μητέρα, την οποία ονομάζουμε αρκετά καλή, δηλαδή να αποσύρει την φροντίδα της με σκοπό να αναπτυχθεί η αυτονομία και ο ψυχολογικός εαυτός ενός παιδιού, το οποίο συμβαίνει κυρίως κατά το στάδιο του αποχωρισμού και της ατομικοποίησης.

13:56 Και εδώ είναι το πρόβλημα που προκύπτει και αυτό το οποίο θα συζητήσουμε σήμερα, δηλαδή την δυσκολία κάποιων μητέρων να λύσουν αυτήν την αυταπάτη, δηλαδή να αποτύχουν εντός και εκτός εισαγωγικών, να αποσύρουν τη φροντίδα τους, το οποίο αποτελεί μια ψυχική αναγκαιότητα. Η απόσυρση της φροντίδας και ακόμα μεγαλύτερη ψυχική αναγκαιότητα είναι ο αποχωρισμός από τη μητέρα.

14:20 Εκεί είναι άλλωστε που αρχίζει η γέννηση του ψυχολογικού εαυτού. Μία μητέρα πρέπει να μπορεί να αποτύχει, πρέπει να μπορεί να λύσει την αυταπάτη για να μπορέσει να δώσει χώρο στην ανάπτυξη της προσωπικότητας ενός παιδιού του εαυτού, αλλά η υπερπροστατευτική μητέρα για λόγους και για δυσκολίες που αντιμετωπίζει η ίδια και τις οποίες θα προσπαθήσω να περιγράψω στη συνέχεια, από την χάνει να λύσει αυτήν την αυταπάτη και ως αποτέλεσμα το παιδί αργότερα και φυσικά ο ενήλικας ακόμα περισσότερο αργότερα ζει κάτω από την σκιά της, ενδεχομένως όπως το παράδειγμα που έφερα στην αρχή του επεισοδίου.

15:03 επεισοδίου. Πιστεύω ότι ο καλύτερος τρόπος για να περιγράψω λίγο τα δυναμικά αυτά είναι μέσα από τον μύθο της Δήμητρας και της Περσεφόνης και ενδεχομένως κάποιοι και κάποιες από εσάς να γνωρίζετε τον μύθος, τόσο θα προσπαθήσω να τον αποδώσω περιληπτικά και να περιγράψω λίγο τα συμβολικά του νοήματα και είναι ένας μύθος ο οποίος όπως είπα έχει πολλαπλά νοήματα όπως όλοι οι αρχαίοι ελληνικοί μύθοι οι οποίοι θεωρώ ότι μπορούν να αξιοποιηθούν για να περιγράψουν αρχαιτυπικές συγκρούσεις, αγωνίες, αλλά και όψεις του ψυχισμού μας, οι οποίοι εκφράζονται στη μυθολογία με συμβολικό τρόπο.

15:44 Και πολλά πράγματα δεν μπορούν να εξηγηθούν ούτε γνωστικά, ούτε ακαδημαϊκά, ούτε κυριολεκτικά, αλλά χρειάζεται να μπορέσουμε να τα εξηγήσουμε μέσα από τους συμβολισμούς και μέσα από την μεταφορά και σε αυτό πιστεύω ότι συμβάλλει πολύ σημαντικά η μυθολογία. Πηγαίνοντας λοιπόν στον μύθο της Περσεφόνης και της Δήμητρας, η Περσεφόνη, την οποία ενδεχομένως γνωρίζεται στην βασίλισσα του κάτω κόσμου, ήταν η αγαπημένη κόρη της Δήμητρας, η οποία στην αρχαία ελληνική μυθολογία ήταν η θεά της γονιμότητας, ήταν η θεά της οδειάς, ήταν η θεά της της γης.

16:22 Η Περσεφόνη ήταν μια νεαρή γυναίκα, ήταν όμορφη και συνήθιζε να περνάει τις μέρες της ανέμελη, παίζοντας με τις άλλες νύμφες, κάτω από την προστατευτική αγκαλιά της μητέρας της. Η Δήμητρα στην μυθολογία αποτυπώνεται σαν μια μητέρα η οποία ήταν ιδιαίτερα προστατευτική, θα λέγαμε υπερπροστατευτική, μια μητέρα η οποία ανησυχούσε πολύ για την Περσεφόνη.

16:48 Μία ημέρα ενώ η Περσεφόνη μάζευε λουλούδια η γη άνοιξε ξαφνικά κάτω από τα πόδια της και από τα βάθη του κάτω κόσμου αναδείχθηκε ο Άδης ο οποίος είναι ο θεός του κάτω κόσμου ο οποίος την είδε, την ερωτεύτηκε και έχοντας λάβει τη συγκατάθεση του Διός την άρπαξε και την απήγαγε δηλαδή και την οδήγησε στο σκοτεινό βασίλειό του τον κάτω κόσμο Η Περσεφόνη την ώρα που την άρπαξε ο Άδης προσπάθησε να φωνάξει τη μητέρα της αλλά η κραυγή της χάθηκε και όταν η Δήμητρα σαστισμένη και σε σοκ αντιλήφθηκε την εξαφάνιση της κόρης της τότε την κυρίευσε η απόγνωση και σύμφωνα με την μυθολογία για εννέα ημέρες και εννέα νύχτες περιπλανήθηκε σε όλη την τότε γνωστή γη αναζητώντας την χωρίς να φάει, χωρίς να πιει και χωρίς να ξεκουραστεί.

17:45 Τελικά η Δήμητρα έμαθε από τον Ήλιο ότι ο Άδης είχε πάρει την Περσεφόνη στον κάτω κόσμο και όχι μόνο την απήγαγε αλλά την απήγαγε με τη συγκατάθεση του Διός και η οργή της και το πένθος της ήταν τόσο μεγάλα ώστε εγκατέλειψε τα καθήκοντά της σαν θεά της γεωργίας, σαν θεά της γονιμότητας και ως αποτέλεσμα, όπως μπορεί κανείς να φανταστεί ξεράθηκαν τα χωράφια, οι καρποί χάθηκαν η γη έγινε άγονη και οι άνθρωποι κινδύνευσαν να αφανιστούν φυσικά από την πείνα.

18:18 Όταν ο Δίας παρατήρησε αυτήν την καταστροφή και τον κίνδυνο τον οποίο ενήχε αυτή η καταστροφή για τον αφανισμό του ανθρώπινου γένους αναγκάστηκε να παρέμβει. Και τότε έστειλε τον Ερμή, τον ψυχοπομπό Ερμή, τον Αγγελιοφόρο των Θεών στον κάτω κόσμο για να αναζητήσει τον Άδη και να επιστρέψει την Περσεφόνη στην μητέρα της.

18:39 Τότε ο Άδης φαινομενικά έδειξε συγκαταβατικώς ότι συμφώνησε, αλλά πριν φύγει η Περσεφόνη, πριν αποχωρήσει από το βασίλειο του κάτου κόσμου, της έδωσε να φάει λίγους σπόρους ροδιού έξι, αν δεν κάνω λάθος. Και σύμφωνα με τον νόμο του κάτου κόσμου, όποιος έτρωγε τροφή εκεί, δεν μπορούσε να εγκαταλείψει τον κάτου κόσμο για πάντα και ήτανε καταδικασμένος να ξαναγυρνάει.

19:03 Και αυτό οδήγησε τον Άδη και την Περσεφόνη, φυσικά και τον Δίας, σε ένα συμβιβασμό. Ότι η Περσεφόνη θα περνούσε μισό χρόνο, έξι μήνες στον κάτω κόσμο, ως βασίλισσα δίπλα στον Άδη και το υπόλοιπο με τη μητέρα της στον επάνω κόσμο. Και όταν η Περσεφόνη επέστρεφε στον πάνω κόσμο, τότε η Δήμητρα ήταν χαρούμενη, άνθηζε η γη, ερχόταν το καλοκαίρι και η άνοιξη.

19:28 όταν όμως κατέβαινε ξανά στον κάτω κόσμο, η Δήμητρα με συγχωρείτε, ήταν θλιμμένη και οργισμένη και τότε από το πένθος της μαραίνονταν οι γη, χάνονταν οι καρπί και έρχονταν το φθινόπωρο και ο χειμώνας. Νομίζω ότι ο μύθος αυτός σκιαγραφεί πάρα πολύ συμβολικά και παραστατικά δύο πράγματα. Το ένα είναι ότι όσο προστατευτική και υπερπροστατευτική κι αν είναι μία μητέρα, αρχικά δεν μπορεί να προστατεύσει το παιδί της από τις τραγωδίες της ζωής.

20:02 Το δεύτερο όμως και σημαντικότερο το οποίο πιστεύω ότι θέλει να μας δείξει ο μύθος είναι η αναγκαιότητα του αποχωρισμού από την μητέρα ο Δίας τον οποίο μπορούμε να δούμε συμβολικά σαν ένα είδος πατέρα και ενδεχομένως να χρησιμοποιήσω και αυτόν τον μύθο όταν θα κάνω κάποια στιγμή ένα επεισόδιο για την ειδηπόδια προβληματική για το ειδιπόδιο σύμπλεγμα, για να εξηγήσω και το ρόλο του πατέρα, του συμβολικού πατέρα, του ψυχαναλυτικού δηλαδή πατέρα, ο Δίας εδώ πέρα παρεμβαίνει και ουσιαστικά με την συγκατάθεσή του συμβάλλει στο να αποχωριστεί η Περσεφόνη την Δήμητρα, το οποίο είναι μια ψυχολογική αναγκαιότητα, διότι ναι μεν η Περσεφόνη όσο ήταν στον Άνω Κόσμο με την Δήμητρα ήταν ανέμελη, αλλά παρέμενε βυθισμένη στην παιδικότητά της, παρέμενε και θα παρέμενε για πάντα παιδί κάτω από την κυδαιμονία της μητέρας της και έτσι δεν θα μπορούσε να αναπτύξει άλλες όψεις του εαυτού της, όπως για παράδειγμα την όψη της θηλυκότητάς της, την όψη της σεξουαλικότητάς της,

21:08 την γυναικεία της όψης και το οποίο συνεπάγεται μαζί με όλα αυτά την ενηλικίωσή της. Αν η Περσεφόνη, και μιλώ αυτή τη στιγμή συμβολικά χρησιμοποιώντας τον μύθο, Περσεφόνη αναπαριστέα όλους τους ανθρώπους οι οποίοι βρίσκονται κάτω από την κυδαιμονία ενός γονέα, μιας μητέρας εμπροκειμένου. Εάν λοιπόν η Περσεφόνη ή οποιοςδήποτε άνθρωπος παραμείνει κάτω από την προστασία της μητέρας, τότε πληρώνει ένα πολύ βαρύ τίμημα για την προστασία αυτή.

21:37 Και το βαρύ αυτό τίμημα είναι ένα σαμποτάζ το οποίο έχει να κάνει με την ανάπτυξη, με την ολόπλευρη ανάπτυξη των ικανοτήτων του, αλλά και την ψυχική του ενηλικίωση. Και γι' αυτόν τον λόγο είναι σημαντικό να παρεμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις ο πατέρας, όπως παρενέβη ο Δίας, και ο οποίος έδωσε την άδεια στον Άδη να αρπάξει την Περσεφόνη, δηλαδή να την τραβήξει από την μητέρα της.

22:05 Και έτσι συντελέστηκε ένας αποχωρισμός, ο οποίος κατέληξε σε έναν συμβιβασμό, Δηλαδή ότι κανείς μπορεί να έχει πρόσβαση στην μητέρα του, να είναι στον πάνω εντός αιωικών κόσμων, με την μητέρα του, αλλά παράλληλα έχει και μία άλλη ταυτότητα. Και αυτό είναι μία σημαντική ισορροπία και μία λεπτή ισορροπία, την οποία δεν είναι εύκολο να την κατακτήσει μία μητέρα πάντα.

22:31 Και κρατάμε το κομμάτι της υπεροπροστατευτικότητας και κυρίως της Δήμητρας στον μύθο, διότι θα το χρησιμοποιήσω για να περιγράψω τα τρία είδη υπερπροστατευτικής μητέρας που ανέφερα στην εισαγωγή του επεισοδίου. Πρωτού όμως περιγράψω αυτά θα ήθελα να προσπαθήσω να ορίσω το τι είναι υπερπροστατευτική μητέρα και όπως το λέει η λέξη δεν είναι ένας περίπλοκος ορισμός, είναι η μητέρα η οποία προστατεύει πολύ περισσότερο από όσο χρειάζεται και το πρόβλημα με αυτή την υπερπροστατευτικότητα είναι ότι πολλές φορές ερμηνεύεται και μοιάζει με αγάπη.

23:09 Ωστόσο, κατά κύριο λόγο, αυτό το οποίο συμβαίνει σε μια υπερπροστατευτική μητέρα, σε μια μητέρα η οποία, για παράδειγμα, συμπεριφέρεται όπως συμπεριφέρονταν οι Δήμητρα στην Περσεφόνη, είναι ότι δεν πρόκειται περί αγνής αγάπης, ακόμα και αν υπάρχει αυτή η αγάπη και δεν υπενήσωμε ότι μια υπερπροστατευτική μητέρα, που δεν είναι, δεν το υπενήσωμε, δεν αγαπάει τα παιδιά της, φυσικά.

23:34 Μία υπερπροστατευτική μητέρα αγαπάει τα παιδιά της, απλώς δίπλα σε αυτή την αγάπη υπάρχει ένας έντονος φόβος και ένα έντονο άγχος και αυτός ο έντονος φόβος και το έντονο άγχος και όχι η κακή πρόθεση είναι αυτό το οποίο κινητοποιεί την υπερπροστατευτικότητά της. Και εδώ είναι που βοηθάει πάρα πολύ η ψυχοθεραπεία, όταν μια μητέρα έρχεται και επεξεργάζεται τους φόβους και τα άγχητα οποία νιώθει, τον τρόμο τον οποίο αισθάνεται, τότε έτσι μπορεί να είναι περισσότερο ελεύθερη μέσα της ίδια και όταν κανείς είναι περισσότερο ελεύθερος, δηλαδή περισσότερο συνειδητός, μπορεί να κάνει πιο εύκολα συνειδητές επιλογές και έχει ένα πολύ μεγαλύτερο γνώθι σε αυτόν και έναν περισσότερο διευρημένο ψυχισμό, τότε μπορεί να είναι και ένας πολύ πιο αποτελεσματικός και πολύ περισσότερο ελεύθερος γονέας, ο οποίος επιτρέπει στο παιδί του να υπάρξει πέρα από τη δική του επιθυμία και πέρα από τους δικούς του φόβους και τα δικά του άγχη.

24:39 Θα ξεκινήσω λοιπόν να περιγράφω τους τρεις τύπους της υπερπροστατευτικής μητέρας, ξεκινώντας από τον πρώτο τύπο, μία μητέρα που έχει υποστεί τραύματα. Και στο νόμο έρχονται δύο γυναίκες με τις οποίες δούλευα πριν κάμπος ο καιρό και οι δύο είχαν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση από σημαντικούς άλλους της ζωής τους. είχαν βιώσει το δύσκολα μεταβολίσιμο και εξαιρετικά τρομακτικό τραύμα της σεξουαλικής κακοποίησης, το οποίο είχε αφήσει ένα αποτύπωμα στον ψυχισμό τους.

25:20 Και το αποτύπωμα αυτό ήταν ένας ακατανόμαστος τρόμος, ένας τρόμος ο οποίος καθιστούσε τον κόσμο ένα πάρα πολύ επικίνδυνο μέρος. Και μάλιστα η μία μητέρα συνείδησε να κοιμάται με τα παιδιά της και με τα δυο της παιδιά μέχρι μια μεγάλη ηλικία, δηλαδή τα παιδιά ήταν 10-12, ήταν στην προεφηβεία και είχαν μπει και αργότερα στην εφηβεία και κοιμόταν μαζί τους διότι, όπως μου έλεγε η ίδια, φοβόταν πάρα πολύ ότι κάτι κακό μπορεί να συμβεί.

25:53 Και το χαρακτηριστικό και στην μητέρα αυτή αλλά και στην άλλη μητέρα η οποία ήταν πάρα πολύ αγχωμένη για τον γιο της, ο οποίος ήταν ενήλικας, ήταν κοντά στα 30, αλλά τον θεωρούσε ότι είναι απερίσκεπτο και μάλιστα όταν έδινα χώρο στο τι είναι αυτό το οποίο θεωρεί απερίσκεπτο ήταν δύσκολο να το αιτιολογήσει. Και ήταν δύσκολο να το αιτιολογήσει, διότι δεν υπήρχε κάτι στη συμπεριφορά του ανθρώπου αυτού το οποίο να τον καθιστούσε απερίσκεπτο.

26:21 Ήταν ασενήλικας, νεαρός άνδρας, ο οποίος δούλευε, ο οποίος είχε τη ζωή του σε τάξη και φυσικά υπήρχαν κάποια χαρακτηριστικά τα οποία την ανησυχούσαν, όπως μπορούν να υπάρχουν σε όλους τους ανθρώπους. Δεν υπήρχε κάτι το οποίο δηλαδή ήταν επικίνδυνο. Αλλά ίδια φοβόταν ότι αν δεν παρέμβει σε διάφορες όψεις της ζωής του, όπως αυτό είναι να κάνει εξετάσεις αματολογικές, όπως αυτό είναι όταν έκλεινε ταξίδι να προσπαθήσει να δει που θα μείνει αν υπάρχει η ατροφαρμακευτική υπερίθελη ψυχική, αν είναι επικίνδυνο εκεί που θα πάει, γιατί φοβότανε ότι επίσης κάτι κακό μπορεί να του συμβεί.

26:58 Και στις δύο αυτές περιπτώσεις είχαμε ένα χαρακτηριστικό, το οποίο το βλέπουμε στην υπερπροστατευτική μητέρα, η οποία έχει υποστητράυματα. Είναι ένας ακατανόμαστος φόβος, ένας ακατανόμαστος τρόμος, για να το πω πιο αντιπροσωπευτικά, ο οποίος καθιστά την πραγματικότητα ένα εξαιρετικά επικίνδυνο μέρος. και αυτό το οποίο παρατήρησα και αυτό που πήγα να πω πριν και στις δύο μητέρες είναι ότι κάθε φορά που προσπαθούσα να δώσω χώρο σε αυτόν τον τρόμο για να τον φέρω προς επεξεργασία στην ψυχοθεραπευτική συνθήκη αυτό το οποίο μου λέγανε ήταν μια επίκλυση στην πραγματικότητα μα δεν συμβαίνουν αυτά τα πράγματα.

27:39 Δεν υπάρχουν άνθρωποι που βιάζουν, δεν υπάρχει επικίνδυνοτητα σε χώρες, για παράδειγμα, οι οποίες δεν είναι τόσο οργανωμένες. Δεν είναι αυτό ένα χαρακτηριστικό το οποίο πρέπει να με ανησυχήσει. Και αν το εξετάσουμε με βάση την πραγματικότητα, αποκλειστικά με βάση την πραγματικότητα, εύλογα θα μπορούσε να πει κανείς ότι πράγματι, ναι, συμβαίνουν και σεξουαλικά εγκλήματα, οι άνθρωποι μπορεί να είναι και περισσότερο απερίσκεπτοι, αλλά το πρόβλημα δεν είναι αυτό.

28:07 πίσω από αυτή την επίκληση στην λογική, πίσω από αυτή την προσπάθεια εκλογήκευσης του φόβου τους βρίσκεται μια κλόνητη πεποίθηση ότι κάτι κακό θα σε πει και ότι αν παρεύουν οι ίδιες θα το προλάβουν. Και όπως μας δείχνει και ο μύθος της Δήμητρας και της Περσεφόνης κανείς δεν μπορεί να προλάβει τα πάντα. Όλοι σε μεγαλύτερο ή σε μικρότερο βαθμό είμαστε εκτεθειμένοι στην ζωή αυτό δεν σημαίνει ότι είμαστε έρμεα της τέχης αλλά το πρόβλημα εδώ πέρα στην υπερπροστατευτική μητέρα είναι ότι η ίδια βιώνει μέσα της μια πολύ μεγάλη αβοηθησία που ο συγκεκριμένος τύπος υπερπροστατευτικής μητέρας το βιώνει γιατί όταν οι ίδιες αυτές μητέρες βίωσαν τις τραυματικές αυτές εμπειρίες τις πολύ σοβαρές τραυματικές εμπειρίες δεν ήταν κανείς εκεί για να τις προστατεύσει και ως αποτέλεσμα μέσα τους πέρασε ένα συνέστημα βαθιάς αβοηθησίας και ένας μόνιμος κίνδυνος ο οποίος δεν μπορεί να υποχωρήσει.

29:10 Και δίπλα σε αυτό καλλιεργήθηκε η πεποίθηση ότι όλοι οι άλλοι άνθρωποι, τα παιδιά τους με προκειμένο, είναι αβοήθητοι και έτσι πρέπει να παρεύουν και να τα προστατεύσουν από αυτόν τον ακατανόμαστο κίνδυνο. Συνεπώς, οι επιθυμίες για προστασία δεν έρχονταν ως άμυνα ή ως παρέμβαση απέναντι σε έναν ρεαλιστικό επερχόμενο κίνδυνο, αλλά απέναντι σε μια πάρα πολύ τρομακτική φαντασίωση, η οποία είχε να κάνει με τον εσωτερικό τους κόσμο.

29:42 Και εκεί ακριβώς είναι που χρειάζεται να γίνει ψυχοθεραπευτική έργασια, ψυχαναλυτική έργασια, ώστε να μπορέσει μια υπερπροστατευτική μητέρα, η οποία έχει υποστεί τραύματα, να επεξεργαστεί τα τραύματα αυτά. Και έτσι, αν τα επεξεργαστεί σιγά-σιγά και σταδιακά, και αυτό είναι μια εξαιρετικά χρονοβόρα διαδικασία, ειδικά το σεξουαλικό τραύμα.

30:06 Είναι μια διαδικασία που παίρνει πολύ καιρό, έχει να κάνει με πολλά και περίπλοκα δυναμικά, τα οποία δεν έχω τον χώρο να τα περιγράψω εδώ, αλλά ίσως κάνω ένα ξεχωριστό επεισόδιο πάνω στη σεξουαλική κακοποίηση. Όταν όμως μπορέσει μια μητέρα και τα επεξεργαστεί αυτά, τότε αρχίζει και εγκαθιδρύεται σιγά-σιγά μέσα της ένα είδος σιγουριάς και ένα είδος αισιοδοξίας ότι ο κόσμος δεν είναι μόνο επικίνδυνος.

30:35 Ναι, είναι και επικίνδυνος, αλλά δεν είναι μόνο επικίνδυνος. Και το κυριότερο, ότι τα παιδιά μου δεν είναι αβοήθητα. Μπορούν να κάνουν κάτι για να προστατεύσουν τους εαυτούς τους. Και αυτό είναι η ρεαλιστική αισιοδοξία. Δεν έθελω τυφλή κανείς, δεν είναι θεροβάμων, αλλά δεν έχει μέσα του και ένα τρομερό κίνδυνο. Αυτό είναι το πρώτο γεδος, λοιπόν, υπερπροστατευτικής μητέρας.

30:56 Το δεύτερο είναι η μητέρα η οποία μέσα από την υπερπροστασία προσπαθεί να υπεραναπληρώσει στην πραγματικότητα κάτι που δεν έδωσε και σε αυτές τις περιπτώσεις έχουμε μια υπερπροστατευτική μητέρα η οποία κινητοποιείται από ενοχή. Και καθώς τα λέω αυτά, στο νου μου έρχεται μια μητέρα η οποία είχε επιλόχιο κατάθλιψη και παρά τις προσπάθειές της ένιωθε αυτό φορά το συνέστημα της ίδιας και πολλές φορές οι άνθρωποι βιώνουν και αισθάνονται πράγματα αλλά καμιά φορά αυτά τα πράγματα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αντανακλούν ή καθρεφτίζουν όλες τις όψεις της πραγματικότητας.

31:37 Η ίδια ένιωθε ότι δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στην κόρη της όπως ήθελε να ανταποκριθεί και όταν ξεπέρασε με την βοήθεια ειδικών ψυχικής υγείας στην επιλόγιο κατάθλιψη, θεώρησε μέσα της ότι έκανε μία ανεπανόρθωτη ζημιά στο παιδί της. Και ασυνήθα προσπαθούσε να υπερ-αναπληρώσει αυτή τη ζημιά, αυτό το κακό, και φυσικά να καταπραίνει την ενοχή της, προσφέροντας τα πάντα στο παιδί της, γίνοντας υπερ-προστατευτική η ίδια, το οποίο όμως δεν ήταν μία ελεύθερη επιλογή ή δεν ήταν μία επιλογή αγάπης, αλλά ήταν μία επιλογή η οποία τροφοδοτούνταν και ενεργοποιούνταν από έναν υπόφορο συνέστημα ενοχής.

32:23 Και επίσης την ψυχοθεραπεία, όταν κανείς επεξεργάζεται αυτού του είδους την ενοχή, μπορεί να οδηγηθεί σε ελεύθερες επιλογές. Αν πενθύσει πράγματα τα οποία δεν έγιναν όπως τα ήθελε να γίνουν και κανείς δεν μπορεί να εξουσιάσει το παρελθόν του, κανείς δεν μπορεί να επιστρέψει στο παρελθόν και να αλλάξει πράγματα, μπορεί όμως να τα επεξεργαστεί, να πενθύσει για πράγματα τα οποία δεν έγιναν και ακριβώς αυτή η επεξεργασία και το πένθος οδηγούν στη διδαχεία από την εμπειρία στο να μπορεί κανείς να μάθει από την εμπειρία διότι μπορεί κανείς να μάθει από την εμπειρία και κυρίως μία μητέρα όταν την επεξεργαστεί και αυτό να τον βοηθήσει να συνεχίσει να ζει τη ζωή της με έναν περισσότερο ελεύθερο τρόπο.

33:08 Και όταν αυτή η μητέρα κατάφερε να επεξεργαστεί ένα σημαντικό κομμάτι της ενοχή της ήρθε την υπερπροστατευτικότητά της, η οποία ήταν εγκλωβιστική αργότερα για την κόρη της και η οποία ήταν μια υπερπροστατευτικότητα που, όπως είπα, κινητοποιούνταν από την ενοχή. Ο τρίτος τύπος υπερπροστατευτικής μητέρας, ο οποίος ενδεχομένως, δεν ήμουν βέβαιος για να είμαι ειλικρινής αν πρέπει να αποτελέσει ξεχωριστό τύπο ή εάν υπάρχει και στους δύο άλλους τύπους, είναι, και θα καταλάβετε ενδεχομένως γιατί το λέω, είναι η μητέρα η οποία προβάλλει τη δική της ανασφάλεια στα παιδιά της και το λέω αυτό γιατί και στις δύο άλλες περιπτώσεις και στη μητέρα η οποία έχει υποστεί τραύματα και κατ' επέκταση να έχει γίνει υπερπροστατευτική για να προστατεύσει τα παιδιά της από αυτόν τον ανήποτο κίνδυνο αλλά και η μητέρα της οποίας η υπερπροστατευτικότητα κινδυνοποιείται η ενοχή και στις δύο περιπτώσεις έχουμε μία συνήθι προβολή της δικής τους ανασφάλειας.

34:11 Ωστόσο, θεωρώ ότι ενδεχομένως θα μπορούσε να αποτελέσει και μία τρίτη κατηγορία, διότι όταν μία μητέρα στάνεται μέσα της μία βαθιά ανασφάλεια, η οποία μπορεί να μην είναι μόνο κινητοποιήσιμη από την ενοχή ή να μην είναι μόνο κινητοποιήσιμη από ανεπεξέργαστα τραύματα του παρελθόντος, αυτή η ανασφάλεια πολύ εύκολα πάει στα παιδιά και έτσι αισθάνεται ίδιο ότι είναι τα παιδιά τα οποία έχουν ανασφάλειες, τα παιδιά τα οποία έχουν συγκρούσεις, τα παιδιά τα οποία έχουν τις δυσκολίες αυτές και πρέπει να παρέμβει.

34:45 Και μέσα από την παρέμβαση της στα παιδιά αυτά, η μητέρα αυτή προσπαθεί να ελέγξει τη δική της ανασφάλεια. Για παράδειγμα, θυμάμαι μια μητέρα η οποία είχε έρθει και μου μιλούσε για την κόρη της, η οποία κόρη της είχε χωρίσει από μια μεγάλη σχέση και ήταν πάρα πολύ στεναχωρημένη, έκλαγε για κάποιες μέρες και η νεαρή αυτή γυναίκα πενθούσε για την απώλεια του συντρόφου της και που είναι το κακό σε αυτό. Το πένδοση είναι μια φυσιολογικότατη ψυχική διαδικασία και μάλιστα όχι μόνο φυσιολογικότατη αλλά και σημαντικότατη για να μπορέσει κανείς να προχωρήσει.

35:25 Η μητέρα όμως αυτή αισθάνονταν ότι η κόρη της θα καταρρεύσει, ότι δεν αντέχει αυτή την στεναχώρια αλλά δεν ήταν σαφές ότι αυτό ήταν ένα συνέστημα της κόρης της και εκ του αποτελέσματος η κόρη της πένθησε ένα διάστημα και μετά μπόρεσε να ξανανοιχθεί στην ζωή. Και έτσι κατανοήσαμε ότι το συνέστημα αυτό ήταν της ίδιας, το οποίο οφείλονταν στη δική της δυσκολία να επεξεργαστεί, άγχισε στη δική της δυσκολία να επεξεργαστεί και να χώρεσει μέσα της τον ψυχικό πόνο, το οποίο ασυνείδητα το προέβαλε στην κόρη της και έτσι ήταν οι κόροι της, αυτοί οι οποίοι γίνονταν εξαιρετικά ευάλωτοι.

36:06 Σε αυτήν λοιπόν την περίπτωση, σε αυτόν τον τρίτο τύπο υπερπροστατευτικής μητέρας, η υπερπροστατευτικότητα έρχεται γιατί μια μητέρα προβάλλει ασυνείδητα τη δικιά της ευαλωτότητα στο παιδί της και μάλιστα οι ίδιες σκεφτόταν να παρέμβει, σκεφτόταν να μιλήσει σε κάποιον ψυχίατρο για τις στεναχώρια της κόρης της και όχι να αφήσει την κόρη της να βιώσει το πένθος σε όλο του το βάθος, να μπορέσει δηλαδή να αποεπενδύσει από τον άνθρωπο με τον οποίο χώρισε και φυσικά μετά να ανοιχτεί στη ζωή όπως και έγινε.

36:44 Και δεν υπενήσουμε ότι αν μια μητέρα δεν παρατηρήσει σημάδια τα οποία χρήζουν βοηθείας, δεν πρέπει να είναι δίπλα στο παιδί της και να το βοηθήσει ή να απευθυνθεί ή να ενθαρρύνει το παιδί να απευθυνθεί. Το παιδί μπορεί να είναι και ενήλικο παιδί, όπως στην περίπτωση της μητέρας, η οποία με πήρε τηλέφωνο να αλτολώ το παιδί, με την έννοια του παιδιού ότι είναι παιδί της μητέρας, όχι απαραίτητον την ανήλικο.

37:11 Ή να ενισχύσει έτσι το παιδί της το να αναζητήσει ψυχολογική βοήθεια, αν αυτό χρειάζεται, αλλά σε πολλές περιπτώσεις και ειδικά σε αυτές τις περιπτώσεις της υπερπροστατευτικότητας η υπερπροστατευτικότητα κινητοποιείται από την ανασφάλεια και όχι ακριβώς από την αγάπη ή από τον πραγματικό κίνδυνο. Αν λοιπόν συνενώσουμε λίγο όλα αυτά τα χαρακτηριστικά της υπερπροστατευτικής μητέρας τα οποία περιέγραψα Οι τρεις αυτοί τύποι της υπερπροστατευτικής μητέρας έχουν ορισμένα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τα οποία θα προσπαθήσω να απαριθμίσω εν περιλήψη.

37:50 Το πρώτο είναι η υπερβολική ανησυχία για την ασφάλεια του παιδιού. Και σε τρεις περιπτώσεις βλέπουμε μία υπερπροστατευτική μητέρα η οποία βλέπει κινδύνους παντού και το δυστυχές και στενάχωρο εδώ πέρα είναι ότι είναι μία μητέρα η οποία δυσκολεύεται να εμπιστευτεί το παιδί της και κυρίως δυσκολεύεται να εμπιστευτεί ότι το παιδί μπορεί να τα καταφέρει μόνο του.

38:13 Έχει μέσα της, δηλαδή αυτή η μητέρα, μία πολύ μεγάλη δυσπιστία. Και επειδή ακριβώς έχει μέσα της αυτόν τον πολύ μεγάλο φόβο και αυτήν την πολύ μεγάλη δυσπιστία, γι' αυτόν τον λόγο παρεμβαίνει συνεχώς. Εδώ πέρα αυτή η παρέμβαση, τη λέμε εμείς στην ψυχανάλυση, εκδραμάτιζει όταν κανείς δεν μπορεί να σκεφτεί γύρω από το άγχος του, γύρω από τον πόνο του, γύρω από τις παρορμήσεις του, αλλά τις εκφράζει μέσα από τις πράξεις και τις συμπεριφορά του.

38:41 Αυτό το λέμε εκδραμάτιση. Και έτσι η υπερπροστατευτική μητέρα εκδραματίζει τον φόβο της, τα άγχη της, την ανασφάλειά της και προσπαθεί να λύσει προβλήματα που το παιδί θα μπορούσε να λύσει μόνο του. Πιστεύω ότι ο γιος της γυναίκας αυτής που με κάλεσε θα μπορούσε να αντέξει την τροπή του και να με πάρει τηλέφωνο αντί να πάρει η μητέρα.

39:02 Και δεν το λέω ενίδη κριτική σε καμία περίπτωση, αλλά το λέω σαν την περιγραφή ενός γεγονότος, ενός ψυχικού φαινομένου. Αν όμως η μητέρα παρεμβαίνει συνεχώς, τότε μαθαίνει το παιδί να είναι εξαρτημένο από την βοήθειά της και έτσι αυτό αργότερα θα πάει σε έναν σύντροφο, σε έναν εργοδότη, οπουδήποτε. Και έτσι δημιουργούμε μια κοινωνία η οποία είναι μια εξαρτημένη κοινωνία.

39:27 Γιατί τα πράγματα είναι πολλές φορές βοηθητικό να τα σκεφτόμαστε σε ένα μεγαλύτερο έβρος, σε ένα μεγαλύτερο βελυναικές και όχι μόνο ενδοοικογενειακά. Η υπερπροστατευτική μητέρα, αν και το κάνει αυτό που θα πω λιγότερο από την καταβροχθιστική, πολλές φορές μιλάει ή αποφασίζει εκ μέρους του παιδιού της και παρότι το κάνει σε λιγότερο βαθμό και λιγότερο από την καταβροχθιστική, δεν πάβει αυτό να στερεί τη δυνατότητα από το παιδί να μπορέσει να εκφραστεί και φυσικά να μπορέσει να πάρει την ζωή του στα χέρια.

40:00 Ένα τρίτο χαρακτηριστικό το οποίο το βλέπουμε και σε στρεις αυτές όψεις της υπερπροστατευτικής μητέρας είναι η δυσκολία της μητέρας να χωρέσει μέσα της, να ανεχθεί δηλαδή τη θρηματέωση του παιδιού, η μητέρα η οποία έβλεπε την κόρ της να πενθεί η μητέρα η οποία έβλεπε για παράδειγμα το παιδί της δεν είναι προβληματισμένο δυσκολεύονταν να συνειδητοποιήσουν η αποτυχία, η στεναχώρια, το κλάμα, η θλίψη το πένθος με μία λέξη είναι φυσιολογικές καταστάσεις της ζωής και μπορεί το παιδί της να μην χρειάζεται προστασία από αυτήν την στεναχώρια να μην χρειάζεται προστασία από τη σύγκρουση και γιατί να μην πονέσει γιατί ο πόνος δεν είναι αχριαστός φυσικά υπάρχει ο αχριαστος πόνος όταν κανείς ταλαιπωρεί τον εαυτό του ανεφλόγου και αιτίας αλλά υπάρχει και ο πόνος ο οποίος μπορεί να είναι μεταμορφωτικός μεταμορφωτικός. Ο πόνος είναι συνυφασμένος με την ζωή, είναι συνυφασμένος με την βιολογική γέννηση. Η μητέρα πονάει για να δημιουργήσει, είναι συνυφασμένος με την ψυχική γέννηση.

41:06 Οι θεραπευόμενοι μας πονάνε κατά τη διάρκεια της αλλαγής αλλά αυτός είναι ένας μεταμορφωτικός πόνος. Όταν κανείς πονάει έχει τη δυνατότητα να μάθε κάτι από αυτόν τον πόνο και έχει τη δυνατότητα επίσης να χρησιμοποιήσει αυτόν τον πόνο πολύ δημιουργικά και έτσι να σταματήσει αργότερα να πονάει και να μάθει κάτι από αυτή την εμπειρία.

41:29 Αλλά επειδή ακριβώς ο ψυχισμός της υπερπροστατευτικής μητέρας δεν είναι διευρημένος και δεν μπορεί μέσα της να χωρέσει τον πόνο και το άγχος, πιστεύει ασυνείδητα ότι και το παιδί της βιώνει το ίδιο. Και το οποίο μας πάει στο τέταρτο χαρακτηριστικό, το οποίο είναι ένας πολύ έντονος έλεγχος, Επίσης λιγότερο από την καταβροχθιστική μητέρα, αλλά είναι μία μητέρα που θέλει να γνωρίζει τα πάντα από ανασφάλεια.

41:53 Και εδώ έχουμε περιπτώσεις όπου μου έλεγε μία μητέρα, για παράδειγμα, ότι ρωτούσε την φίλη της κόρης της αν υπάρχει κάποιος σύντροφος, το οποίο είναι προβληματικό από πολλές απόψεις φυσικά. Και γιατί παραμπαίνει τρίτος στην επικοινωνία μητέρας-κόρης, αλλά και γιατί είναι ιδιωτική ζωή της κόρης της, δεν αφορά τη μητέρα αυτό.

42:15 Αλλά η υπερπροστατευτική μητέρα παρακολουθεί υπερβολικά τις δραστηριότητες, παρακολουθεί τις επιλογές, παρακολουθεί τις φιλίες. Και εδώ ο έλεγχος δεν είναι αρκισιστικός, όπως είναι, για παράδειγμα, πιο πολύ στην καταυροχθιστική μητέρα ή στην αρκισιστική μητέρα. Δεν είναι ο σκουπός, δηλαδή, να ελέγξω τον άλλον και να τον θέσω κάτω από την απόλυτη κυδαιμονία μου, αλλά είναι ένας έλεγχος ο οποίος, στην πραγματικότητα, Είναι ένας εσωτερικός έλεγχος ανασφάλειας της μητέρας.

42:43 Μέσα από τον έλεγχο του παιδιού της, η μητέρα αυτή προσπαθεί να ελέγξει το δικό της ανεπεξέργαστο άγχος, τον δικό της ανεπεξέργαστο φόβο. Επίσης, αυτός ο έλεγχος σχετίζεται με το πέμπτο χαρακτηριστικό, το οποίο είναι η σύγχυση ανάμεσα στις ανάγκες της μητέρας και στις ανάγκες του παιδιού. Και εδώ πάλι μας βοηθάει να το κατανοήσουμε αυτό ο μηχανισμός της προβολής, για να το πω λίγο πιο σωστά, της προβλητικής ταύτισης, όταν ανάγκες ή άγχοι ή ανεπεξέργαστες συγκρούσεις της μητέρας ασυνήτατοποποθετούνται μέσα στο παιδί και γίνονται του παιδιού, αλλά το πρόβλημα είναι ότι δεν αποκόπτονται από την ίδια, προσπαθεί να τους ελέγξει, αλλά μέσα από τον έλεγχο του παιδιού.

43:25 αυτό είναι η ουσία και η επιτομή της προβλητικής ταύτισης και έτσι οι ανάγκες και τα άγχη της ιδείας γίνονται ανάγκες και τα άγχη του παιδιού και έτσι η συγχώνευση συνεχίζεται αντί να ευνοεί το αποχωρισμός και η ανεξαρτησία. Και το τελευταίο νομίζω χαρακτηριστικό της υπερπροστατευτικής μητέρας το οποίο επίσης πηγάζει από την ανασφάλειά της, δεν είναι δοναρκησιστικό ή τουλάχιστον δεν είναι κατεξοχήν ναρκησιστικό είναι η ενοχοποίηση της αυτονόμησης.

43:54 Ότι, να έλαμε, χρειάζεσαι για να γίνει αυτό, χρειάζεσαι τη μητέρα σου, πρόσεξε, δεν μπορείς μόνος ή μόνη, εγώ ξέρω καλύτερα από σένα και ούτε ο καθεξής. Τώρα, όλα αυτά τα 5-6 χαρακτηριστικά τα οποία περιέγραψα έχουν κάποιες επιπτώσεις στο παιδί. Το πρώτο είναι η παρεμπόδιση της ανάπτυξης του υγιούς ναρκισισμού, δηλαδή της αυτοεκτήμησης.

44:15 Ένα παιδί το οποίο μεγαλώνει με μία μητέρα και καταβρόθηστη, αλλά υπερπροστατευτική, είναι ένα παιδί το οποίο δυσκολεύεται να αναπτύξει υγιή ευτοπεποίθηση, δυσκολεύεται να εκτιμήσει τον εαυτό του και μαθαίνει πάντοτε να υπάρχει μέσα από τον άλλον. Είναι ένα παιδί το οποίο ως ενήλικας αργότερα και ως παιδί νωρίτερα δυσκολεύεται να πάρει αποφάσεις για τη ζωή του και παρουσιάζει, και αυτό είναι ένα από τα πιο στεναχωρά χαρακτηριστικά και επιπτώσεις που έχει μια υπερπροστατευτική μητέρα σε ένα παιδί, είναι η εξάρτηση από την έγκριση των άλλων.

44:52 Το βλέπουμε στους θεραπευομένους μας, άνθρωποι οι οποίοι φοβούνται πάρα πολύ με δυσαρεστήσουν κάποιον, ότι χρειάζονται την έγκριση των άλλων για να μπορέσουν να νιώσουν σημαντικοί, είτε αυτός είναι εργοδότης, είτε αυτός είναι ένας σύντροφος, και αυτή η εξάρτηση είναι πολύ προβληματική, γιατί δεν μπορεί κανείς μετά να υπάρχει αυτόνομα.

45:11 Ένα άλλο χαρακτηριστικό των παιδιών που μεγαλώνουν και των ενήλικων, είναι και στα παιδιακές τους ενήλικες, αυτό που μεγαλώνουν με μια υπερπροστατευτική μητέρα, είναι το άγχος, το οποίο εκφράζεται φυσικά πιο έντονα στους ενήλικες, απέναντι στην ανάληψη ευθυνών. Βλέπουμε δηλαδή ανθρώπους οι οποίοι είναι ευθυνόφοροι, όχι με την ηθική έννοια, αλλά με την έννοια, δεν εκβράζω ηθική κρίση, μεν είναι τη βαθιά ψυχολογική.

45:36 Φοβούνται την ευθύνη και εδώ είναι που βοηθάει πολύ η ψυχοθεραπεία και όπως έχω αναφέρει και σε άλλα επεισόδια, η ψυχοθεραπεία έχει να κάνει με την αυτοηγεσία, το να γίνει κανείς δηλαδή ηνίωχος της ύπαρξής του, να μπορεί να υγείται της ύπαρξής του, το οποίο προϋποθέτει και την ανάληψη της ευθύνης. Όπως έλεγε ο Φρόιντ ότι κανείς στην πραγματικότητα δεν θέλει ελευθερία γιατί η ελευθερία είναι συνηφασμένη με την ανάληψη ευθύνης και οι άνθρωποι φοβούνται την ανάληψη ευθύνης.

46:04 Και ένας άνθρωπος ο οποίος έχει μεγαλώσει με μια μητέρα η οποία πάντοτε έκανε τα πάντα για αυτόν όπου δεν χρειάστηκε να κουνήσει το δαχτυλά του, όπου δεν χρειάστηκε να κάνει πράγματα μετά δεν μπορεί να προευθεί στη ζωή. Η ζωή είναι δύσκολη, η ζωή είναι απαιτητική, η ζωή είναι ανταγωνιστική. Η ζωή προϋποθέτει η δυνατότητα να μπορεί κανείς να πάρει ευθύνες για να μπορέσει να επιβιώσει, και όχι μόνο να επιβιώσει, αλλά να μπορέσει να κάνει κάτι με τη ζωή του.

46:29 Δεν μπορεί κανείς πάντοτε να είναι κάτω από την προστασία της μητέρας του, όπως δεν μπορούσε και η Περσεφόνη να είναι πάντοτε κάτω από την προστασία της Δήμητρες. Παρενεύει ο Δίας και έτσι την άρπαξε ο Άτς. Μία άλλη εξίσου σημαντική επίπτωση της υπερπροστατευτικής μητρότητας είναι ο φόβος της αποτυχίας. Βλέπουμε ανθρώπους που έχουν μεγαλώσει με υπερπροστατευτικές μητέρες, οι οποίες υπερπροστατευτικές μητέρες ήταν μητέρες οι οποίες δεν επέτρεπαν στα παιδιά τους να αποτύχουν.

47:09 Και τι σημαίνει δεν επέτρεπαν στα παιδιά τους να αποτύχουν. Σημαίνει ότι ήθελαν να γίνονται όλα σωστά, ήθελαν να γίνονται όλα άριστα, όλα τέλεια και το πρόβλημα με αυτό είναι ότι δεν επέτρεπαν σε ένα παιδί να μπορέσει να πειραματιστεί. διότι είναι αναγκαίο να μπορέσει να πειραματιστεί ένα παιδί για να νιώσει ότι είναι δημιουργικό.

47:35 Και νομίζω ότι ένα πολύ σημαντικό επίσης χαρακτηριστικό των ανθρώπων αυτών και με αυτό θα κλείσω το κομμάτι των επιπτώσεων της υπερπροστατευτικής μητέρας στα παιδιά είναι οι δυσκολίες στον αποχωρισμό και στις ερωτικές σχέσεις. Δηλαδή είναι άνθρωποι οι οποίοι παρουσιάζουν δυσκολίες με την υγιή εξάρτηση και την προσκόλληση.

47:57 Το προηγούμενο επεισόδιο που έκανα αφορούσε την προσκόλληση και τις ερωτικές σχέσεις Ως να είναι βοηθητικό αν θέλεις κάποιος να το δει Όπου μιλάω αναλυτικά για την προσκόλληση Αλλά όταν η μητέρα είναι υπερπροστατευτική Εκεί μπορεί να έχουμε είτε Μια προσκόλληση όπου κανείς δεν θέλει να εξαρτηθεί από τον άλλον Διότι συνείδητα θυμάται το τι συνέβη όταν εξαρτήθηκε από την μητέρα Και η μητέρα δεν τον άφηνε να την αποχωριστεί ή μπορεί να έχουμε έναν δεσμό προσκόλλησης ο οποίος να είναι πάρα πολύ ανασφαλής και αγχώδης διότι κανείς δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς τον άλλον, τα οποία είναι και τα δύο εξίσου προβληματικά.

48:39 Κλείνοντας το επεισόδιο θα ήθελα να κάνω μία σύγκριση των τριών μορφών, των δύο μορφών με συγχωρείτε, προβληματικής μητρότητας. Λέω τριών γιατί σκέφτηκα να πω και δύο πράγματα για την αρκισιστική και να ξεκινήσω με το κύριο κίνητρο. Στην υπερπροστατευτική μητέρα είπαμε ότι το κύριο κίνητρο είναι ο φόβος και η ανασφάλεια για το παιδί, ενώ η καταβροχθιστική μητέρα βλέπει το παιδί ως προέκταση του εαυτού της και υπάρχει ο φόβος της απώλειας του παιδιού.

49:07 Ενώ η ναρκισιστική μητέρα θέλει να θαυμάζεται και θέλει να σκένει έναν έλεγχο παντοδύναμο και ναρκισιστικό πάνω στο παιδί. Όσον αφορά τώρα τη σχέση με το παιδί, η υπερπροστατευτική μητέρα βλέπει το παιδί ως ένα ευάλωτο πλάσμα, ένα παιδί το οποίο χρήζει προστασίας και φροντίδας, ένα παιδί το οποίο δεν μπορεί να επιβιώσει μόνο του, ενώ η καταβροχθιστική μητέρα βλέπει το παιδί ως μέρος του εαυτού της.

49:33 Φυσικά είναι αρκισιστική, για να φέρω και ένα αρκισιστικό κομμάτι της μητρότητας μέσα, βλέπει το παιδί ως ένα εργαλείο, ως έναν καθρέφτη ο οποίος καθρεφτίζει το πόσο καλοί και ικανοί είναι οι ίδιοι. Όσον αφορά τον τρόπο αγάπης, και βάζω το αγάπης εδώ εντός εισαγωγικών και θα εξηγήσω γιατί, η υπερπροστατευτική μητέρα παρέχει μία υπερβολική φροντίδα με τον φόβο μην πάθει κακό το παιδί.

49:57 Η καταβροχθιστική καταπίνει την αυτονομία του παιδιού, καταπίνει την ταυτότητά του και έτσι οδηγεί στην συγχώνευση του παιδιού, ενώ η ναρκισιστική μητέρα παρέχει ένα είδος εντός αγωγικών αγάπης, το οποίο είναι μια υποκριτική αγάπη, η οποία φυσικά εξυπηρετεί τις ανάγκες. Και το αποτέλεσμα στο παιδί, όσον αφορά τώρα την υπερπροστατευτική μητέρα και όπως συζητήσαμε, είναι ο φόβος του κινδύνου.

50:26 Το παιδί γίνεται φοβικό, φοβάται ως ανήλικας αργότερα να εκτεθεί στην ζωή. η χαμηλή αυτοπεποίθηση και δυσκολία ανεξαρτησίας. Στην καταβροχθιστική μητέρα έχουμε μια ψιολογική κατάποση του παιδιού και αδυναμία να διαχωριστεί από τους άλλους. Είναι ακόμα πιο έντονη η επίδραση της καταβροχθιστικής μητέρας από την υπερπροστατευτική.

50:48 Ενώ στην αρκεστική μητρότητα το αποτέλεσμα στο παιδί είναι η ενοχή, το αίσθημα ότι είναι αόρατο και φυσικά η αέναη αναζήτηση της έγκρισης από τους άλλους ανθρώπους. Όσον αφορά τώρα τη μορφή του ελέγχου που ασκεί το εκάστοτε μοντέλο προβληματικής μητρότητας, την υπερπροστατευτική μητέρα, έχουμε στην πραγματικότητα ένα είδος προστασίας και υπερβολικής βοήθειας η οποία πηγάζει από την ανασφάλεια, ενώ στην καταβροχθιστική έχουμε την συγχώνευση, έχουμε την υπονόμευση των εξωτερικών σχέσεων και κυρίως έχουμε έναν έλεγχο ο οποίος είναι πολύ πιο έντονος και πολύ πιο περιοριστικός από την υπερπροστατευτική.

51:28 Και φυσικά στην αρκιστική μητέρα έχουμε τον πιο προβληματικό τύπο ελέγχου, έχουμε μια χειραγώγηση, κυρίως μια χειραγώγηση μέσα από την ενοχή. Και είπα ότι η αγάπη αυτή είναι εντός εισαγωγικών, διότι στην πραγματικότητα η ουσία της πραγματικής αγάπης, και θα κλείσω το επεισόδιο με αυτό, είναι να επιτρέπει και η ουσία της μητρικής αγάπης, όπως τουλάχιστον εγώ την αντιλαμβάνομαι, είναι να επιτρέπει μία μητέρα στο παιδί της να υπάρχει πέρα από την επιθυμία της και να χαίρεται με τη χαρά του, ακόμα και αν αυτή η χαρά του παιδιού δεν ικανοποιεί την ίδια την μητέρα.

52:12 Και θα ήθελα λοιπόν να πω ότι ο αποχωρισμός από την μητέρα και η αναγκαιότητα της αποτυχίας της προσαρμογής της μητέρας, η αναγκαιότητα της λύσης αυταπάτης είναι σημαντική. Και επανέρχομαι στο μύθο της Περσεφόνης. Η Περσεφόνη έπρεπε να φύγει από τη θεά Δήμητρα, από τη μητέρα της, για να μπορέσει να γίνει βασίλισσα του κάτω κόσμου, για να μπορέσει να πραγματώσει τις δυνατότητές της.

52:40 Και μόνο όταν ένας άνθρωπος απογορίζεται τη μητέρα του, μόνο όταν ενηλικιώνεται ψυχικά μπορεί να πραγματώσει τις δυνατότητές του. Συνεπώς, ο αποχωρισμός και η αποτράβηξη της φροντίδας και της υπερβολικής προστασίας είναι η βασιλική οδός η οποία οδηγεί στην αυτονομία και στο δημιουργικό ζήν. Σας ευχαριστώ πολύ.