Πού σκοντάφτει ο σχεδιασμός;

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 ταπτυχιακών σπουδών στο δίκαιο περιβάλλοντος ο οποίος σε αυτό το επεισόδιο θα μας εξηγήσει γιατί ο φορικός σχεδιασμός μας αφορά όλους. Είναι εύκολο πάνω στο χαρτί να σχεδιάσω το μαρούσι ή το μεσολόγγι. Όταν πάω να το εφαρμόσω πάνω στη γη δηλαδή πάνω σε ιδιοκτησίες και να πω ότι εκεί που κάποτε θα είναι χωράφι ή κόπεδο θα περάσει ένας δρόμος ή αρχίζουν τα δράματα.

01:30 Και θέλω να ξεκινήσουμε από εκεί. Γιατί πολεοδομία, το λέει η λέξη, πως δομό την πόλη. Είναι ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος απαντά στα πρώτα διλήμματα βιωσιμότητας που συνάντησε στη διάρκεια του πολιτισμού. Πώς οργανώνει τα μέρη στα οποία ζει. Γιατί εκεί. Μα γιατί εκεί είναι η πρώτη φορά που αντιμετωπίζει τη στενότητα του χώρου.

01:50 Ανταγωνιστικές χρήσεις, έτσι. Ανταγωνιστικά δικαιώματα. ενώ έξω από τις πόλεις η φύση και η γη περισσεύουν. Επομένως, και θα ρωτήσουμε στη συνέχεια, η χωροταξία είναι έξω από τις πόλεις, είναι συνολική. Η πολυδομία καταρχήν εστιάζει στους οικισμούς. Λέτε πως η πολυδομία αφορά κτίρια και δρόμους. Είναι κάτι πιο σημαντικό, είναι σημαντικό για πολλούς λόγους.

02:10 Όχι μόνο για την καθημερινότητά μας εκεί που ζούμε. Σκεφτείτε ότι οι πόλεις αποτυπώνουν αισθητικές επιλογές μιας κοινωνίας, Ίσως ο καλύτερος τρόπος για να το αναδείξουμε είναι από τον Ηρόδοτο. Όταν ο Ηρόδοτος μιλάει για τα προαιόρτια των Περσικών πολέμων, αποδίδει στον Κύρο μια απαξιωτική εκφορά για τους Έλληνες. Λέει ο Ηρόδοτος ότι ο Κύρος είχε πει για τους Έλληνες, δεν νιώθω καμία εκτίμηση για ένα λαό οι οποίοι συγκεντρώνονται στον ίδιο χώρο και εξαπατούν ο ένας τον άλλον με όρκους.

02:49 Ο κύριος το είπε αυτό γιατί στις ελληνικές πόλεις υπήρχε η αγορά, εκεί που συναντιόμαστε και συναλλασσόμαστε, μιλάμε, φιλοσοφούμε και ουσιαστικά παζαρεύουμε, ενώ αγορά δεν υπήρχε λέει ο Ηρώδητος στις περσικές πόλεις. Τι αντιλαμβάνομαι εγώ Η αγορά θα γεννήσει και το Δήμο Θα γεννήσει τη Δημοκρατία Αντίστοιχα το Ρωμαϊκό Φόρουμ θα γεννήσει τη Ρεσπούμπλικα Την Ρωμαϊκή βερσιά της Δημοκρατίας Είδατε πως το πολίτευμα ουσιαστικά αποτυπώνται στην πόλη Τα μεγάλα ανάκτορα κάπου αλλού Το χιλιαδικό καθεστώς πως διαμόρφωσε το Βερολίνο Για να δείξει μια συγκεκριμένη πολιτική θέση τεράστια οικοδομήματα για να δείξουν πόσο μικρός είναι ο άνθρωπος μπροστά στην εξουσία Επομένως κάθε πόλη στην πραγματικότητα λέτε είναι μια αντανάκλαση ουσιαστικά της κοινωνίας που τη δημιούργησε Μια ζωντανή αντανάκλαση Υπάρχουν πόλεις οι οποίες άνθησαν και μετά εξαφανίστηκαν γιατί άλλαξαν τα υγειοφυσικά δεδομένα έφυγε η θάλασσα γιατί το ποτάμι προχώρησε την ξηρά λίγο παρακάτω ή και γιατί άλλαξαν οι πολιτισμοί.

03:53 Η Δήλος. Η Δήλος ήταν το μονακό για τρεις αιώνες. Και σήμερα είναι κάτι υπέροχο, αλλά από τότε, δηλαδή από το δεύτερο αιώνα μετά Χριστού νομίζω, μαράζωσε. Υπάρχει μόνο ως αρχαίο κατάληπο. Να το πάμε από την αρχή. Όταν μιλάμε για πολεοδομικό σχεδιασμό, ποιες είναι οι βασικές αποφάσεις που θα πρέπει να λάβει μια οργανωμένη πολιτεία.

04:13 Και εγώ θα σας γυρίσω στην κλασική αρχαιότητα, στον υπόδαμο. Υποδάμιο σύστημα. Ο υπόδαμος ήταν από τη Μίλητο. Είναι ο πρώτος πολεοδόμος, τουλάχιστον στη δικιά μας μεριά του πλανήτης, στη δικιά μας μεριά του πολιτισμού. Αυτός σχεδίασε τη Μίλητο, αυτός σχεδίασε τον Πειραιά. Περίπου ο Πειραιάς είναι όπως τον είχε σχεδιάσει ο υπόδαμος τότε.

04:31 Τι κάνει ο υπόδαμος, και αυτό είναι η πρώτη λειτουργία της πολεοδομίας. διακρίνει τους κοινόχρηστους από τους δομήσιμους χώρους. Κοινόχρηστοι χώροι είναι οι δρόμοι, τα πεζοδρόμια σήμερα, οι πλατείες, τα πάρκα, έτσι, και οι δομήσιμοι χώροι μπορεί να είναι δημόσιοι ή ιδιωτικοί. Δομήσιμος χώρος είναι οι κοινοφελείς υποδομές. Τα σχολεία, τα νοσοκομεία, το δημαρχείο, το θέατρο και φυσικά υπάρχει και το μεγαλύτερο κομμάτι της πόλης που είναι τα ιδιωτικά ακίνητα, αυτά που λέμε οικόπεδα, εκεί που θα μπορώ να χτίσω τον οίκο και αυτά υπάρχουν στα οικοδομικά τετράγωνα δηλαδή οι διοκτησίες που μπορούν να χτιστούν. Και πώς χτίζονται αυτά τα οικόπεδα?

05:11 Με σύστημα. Βασική προϋπόθεση μιας σωστής πολεδομίας είναι να έχει ένα σύστημα, δηλαδή να έχει ομοιόμορφους κοινούς άξονες. Το σύστημα πώς επιτυχάνεται? με δύο τρόπους. Με αυτό που λέμε οριδόμησης και χρήσης γης. Δύο κρισιμότατες έννοιες που πρέπει να τις γνωρίζουμε όλοι. Οριδόμησης είναι πόσους ορόφους χτίζω. Αν βάζω σε πόσο ύψος. Αν βάζω στέγη ή όχι. Και κυρίως πόσο κομμάτι του οικοπαίδου μου μπορώ να χτίσω και πόσα τετραγωνικά.

05:43 Αυτό είναι ο συντελεστής κάλυψης που λέμε σήμερα και ο συντελεστής δόμησης, αν μου επιτρέπετε ένα παράδειγμα φανταστείτε ένα οικόπεδο χιλίων τετραγωνικών, ένας στρέμματος αν οι όροι δόμησης προβλέπουν συντελεστή κάλυψης 0,50 θα χτίζεις μόνο στα 500 τετραγωνικά του ακινήτου αν προβλέπεις συντελεστή δόμησης 3 σημαίνει ότι μπορεί να χτίσεις 3000 τετραγωνικά σε αυτό το ακινήτο, φανταστείτε σε 6 ορόφους των 500 τετραγωνικών δείτε τη διαφορά αυτού που σας είπα που περίπου είναι η αμπελόκηπη από την Εκάλλη που έχει συντελεστεί κάλυψης πολύ μικρότερο και συντελεστεί δόμηση 0,4 αλλά στα 1000 τετραγωνικά θα έφτιαχνες μια μάλλον διόροφη βίλα των 400 τετραγωνικών.

06:27 Η χρήσης γης τώρα είναι τελικά σε αυτό το σημείο, σε αυτό το κτίριο, σε αυτό το οικοδομικό τετράγωνο, σε αυτή τη γειτονιά ή σε έναν ευρύτερο χώρο, μια ευρύτερη ζώνη τι δραστηριότητες μπορεί να υποδεχθεί αυτό το κομμάτι γης. Θα είναι κατοικία, θα είναι εμπορικές χρήσεις, θα είναι βιοτεχνία, θα είναι βιομηχανία, τουρισμός αναψυχής.

06:51 Όλα αυτά είναι οι χρήσεις γης σε κάτι οργανωμένο οικιστικά. Βασικό ζήτημα να μην συνυπάρχουν ασύμβατες χρήσεις γης. Φανταστείτε μια βαριά βιομηχανία, ακόμα και ο αστικός ιστός στην Αντική που εξαπλώθηκε έχει εντάξει βιομηχανίες μέσα, ο βοτανικός, κλασικό παράδειγμα και δίπλα να έχεις κατοικίες μια αχλούσα βιομηχανία και κατοικίες αυτό είναι παράδειγμα κακού πολυδομικού σχεδιασμού που πρέπει να λυθεί Ποια είναι η λύση?

07:20 Και η πόλη συμπνοτήρια δεν είναι η λύση δηλαδή να τα κάναμε όλα εκάλλη δεν είναι η λύση, είναι ψόφιες πόλεις αλλά να μπορείς να φτιάξεις σηματές χρήσεις να ξέρω κάπου που είναι αυτό είναι η χρήση γενική κατοικία όπως λέγεται Δηλαδή εκεί μπορώ να έχω και σπίτια Και γραφεία, μικρά εμπορικά καταστήματα Ενδεχομένως ένα μικρό κινηματογράφο Αν θέλω όμως να φτιάξω ένα πολυκινηματογράφο Ή ένα εμπορικό κέντρο Θα είναι σε μια άλλη χρήση Έτσι καταλάβατε μπορεί να είναι πάνω στον οδικό άξονα Πάρτε το μαρούσι Οι οδικοί άξονες έχουν πιο βαριές χρήσεις Από ότι έχει μέσα το μαρούσι Το χαλάνδρι στο ιστορικό του Και όταν βγαίνουμε έξω από την πόλη τότε πια μιλάμε για χωροταξία.

07:59 Χωροταξία. Τι καλύτερα να λύσει η χωροταξία. Τάξη στο χώρο. Έτσι. Γιατί. Πάλι να γυρίσουμε σε αυτά που είπαμε στο προηγούμενο podcast. Είμαστε πολλοί πια. Πιέζουμε τη φύση. Δεν είναι άπλετη η φύση. Δεν είναι ανεξάντλητη. Άρα σιγά σιγά θα πρέπει να δω που καλλιεργώ, που δεν κάνω τίποτα γιατί είναι δάση ή προστατεύομαι σε φυσικές περιοχές που χτίζω ξενοδοχεία, που βάζω ανεμογεννήτριας, φυλακές, πανεπιστήμια, βιομηχανίες κλπ.

08:27 Άρα αυτό είναι μια δημόσια πολιτική, μας αποσχολεί μετά το Συνταγμα του 1975 και ο σκοπός της είναι ακριβώς να βάλει τάξη στο χώρο. Δεν αφορά μόνο το περιβάλλον, αφορά και το πώς προχωράει και η δημόσια οικονομία. Αν δεν έχω χωροταξία, η αξία των ακινήτων και η προβλεψιμότητα των επενδύσεων είναι ασαφής. μπορώ τελικά να αναπτύξω τουριστικά αυτή την περιοχή και αν γίνει άναρχα γιατί να το κάνω θα χάσει αξία στη συνέχεια είδατε πόσο σημαντική είναι η χωροταξία Σύνταγμα λοιπόν υπάρχει υπάρχει εδώ και μισό αιώνα και εφόσον έχουμε αυτή τη συνταγματική πρόβλεψη γιατί οι δυσκολίες παραμένουν γιατί το Σύνταγμα έχει αναθέσει την πολιτεία την ευθύνη για την χωροταξία και την πολεδομία Ναι, να δούμε τι λένε τα χαρτιά και ποια είναι η πραγματικότητα.

09:11 Το Σύνταγμα τα λέει μια χαρά. Μας λέει ότι η πολεδομία και η χωροταξία που για μένα είναι τα ξαδέρφια της προστασίας της περιβάλλοντος, είναι το ανθρωπογενές περιβάλλον, είναι δημόσιας πολιτικές και υποχρέωση της πολιτείας. Για να υπάρξει χωροταξία, λέει το Σύνταγμα, χρειάζεται σχεδιασμός. Τη λέξη σχεδιασμός τη βρίσκουμε στο Σύνταγμα.

09:30 Δεν τη βγάζουμε από το κεφάλι μας. και μετά σου λέει ότι ο σχεδιασμός αυτός πρέπει να είναι επιστημονικά άρτιος δεν είναι μια πολιτική απόφαση, δεν είναι μια κοινωνική ανάγκη είναι μια επιστήμη του πολυτεχνείου, η χωροταξία και η πολυοδομία το δεύτερο που απαιτείται και το επαναλαμβάνει το Συμβούλιο Επικρατείας είναι να είναι ορθολογικός και συνεκτικός ο σχεδιασμός τι σημαίνει αυτό να ακολουθεί με συνέπεια τις επιστημονικές παραδοχές να μην συνεπάρχουν όπως είπαμε ασύμβατες χρήσεις να τηρείται συνολικά, να μην τηρείται αποσπασματικά.

10:04 Να τηρείται σε βάθος χρόνου. Να μην μπορεί ανα πάσα στιγμή η Βουλή με ένα νόμο, με ένα πόνο, να αλλάξει το σχεδιασμό. Και επίσης να είναι και επίκαιρος. Γιατί είναι ζωντανό πράγμα η χρονοταξία. Άρα, κατά 5-10 χρόνια να έχουμε επικαιροποίηση. Και μια τρίτη προϋπόθεση. Φαντάζομαι ότι καταλαβαίνουμε όλοι. Είναι καθετοποιημένος ο σχεδιασμός.

10:26 Έχω θα λέγαμε επιτελικό σχεδιασμό σε επίπεδο περιφέρειας, σε επίπεδο όλης της Ελλάδας και έχω πιο τοπικό σχεδιασμό. Δεν μπορεί ο κατώτερος σχεδιασμός να αντιφάσκει με τον ανώτερο. Θα σας δώσω και ένα επίκαιρο παράδειγμα. Ευτυχώς και θα ξανάρθουμε αυτή την περίοδο, επικαιροποιούμε τον ειδικό χωρικό σχεδιασμό για τις ΑΠΕ, Ανανοιώσιμες Πηγές Ενέργειας, για τη βιομηχανία και τον τουρισμό.

10:48 Δεν μπορεί ο χωρικός σχεδιασμός, το ειδικό χωρικό σχέδιο για τις ΑΠΕ, για παράδειγμα να απαγορεύει πάνω από ένα ύψος στα βουνά ή σε περιοχές συγκεκριμένες την χωροθέτηση φωτοβουταϊκών ή αναμογεντριών και να έρθει το περιφερειακό της Θεσσαλίας και να προβλέπει το ανάποδο. Δεν μπορεί το ρυθμιστικό σχέδιο της Αθήνας που πιάνει περίπου όλη την Αττική να προβλέπει ότι σε βασικούς οδικούς άξονες μπορώ να έχω υπεραγορές πάνω στην Εθνική Οδό και να έρθει για παράδειγμα το σχέδιο της Κάτω Κηφισιάς και να πει το απαγορεύω.

11:25 Εκεί θα είχαμε αντίφαση του σχεδιασμού, το καταλαβαίνετε. Η χώρα μας πάντως για πολλά χρόνια λειτουργούσε χωρίς χωροταξικό σχεδιασμό. Πώς λαμβάνονταν οι αποφάσεις τότε? Υπάρχει κάτι το οποίο είναι προθύστερο. Η λογική θα έλεγε αν πατάγαμε το κουμπέ να ξεκινάγαμε σήμερα, πρώτα κάνεις χωροταξικό σχεδιασμό και μετά κάνεις πολεοδομικό σχεδιασμό.

11:59 Αλλά όπως είπαμε, πρώτα ήταν ιστορικά ενάγκη για την πόλη και μετά για το χώρο γύρω-γύρω, το περιαστικό χώρο. Πολεδομία, συγγνώμη Κουτσά στραβά έχουμε τη δεκαετία του 20 Έτσι Χωροταξικό σχεδιασμό χρειάζεται να αποκτήσουμε Από το 1975 για το λέει το Σύνταγμα Η πολιτεία απλά δεν έκανε Χωροταξικά σχέδια και ανακάλυψε Μια πατέντα που λέγεται Σημειακή χωροθέτηση Τι σημαίνει αυτό Σημαίνει ότι αν κάποιος από εμάς ήθελε να φτιάξει Ένα εξοδοχείο, μια βιομηχανία πήγαινε και αγόρεζε συνήθως φτηνά κάποια γεωργική γη, κάποια παραθαλάσσια γη και του έδινε ένα συγχωροχάρτη η διοίκηση ότι αυτό το κομμάτι γης προσφέρεται για να κάνει αυτή την βαριά επέμβαση και δεν θα είναι ασύμβατο με το μελλοντικό χωρικό σχεδιασμό σαν να λέμε ότι έχω μια γυάλινη σφαίρα βλέπω πως θα σχεδιάσω το χώρο αργότερα και σου δίνω από τώρα ένα προσωρινό συγχωροχάρτη Έτσι έγινε ο ασωπός, δηλαδή το πρόβλημα του ασωπού που συζητάμε τώρα, η άναρχη συγκέντρωση βιομηχανικών μονάδων με ό,τι συνέπειες έχει για την τοπική κοινωνία και για το ποτάμι.

13:05 Γιατί έγινε και όχι σε μια βιομηχανική περιοχή οργανωμένη, διότι υπήρχε αυτή η δυνατότητα το να πηγαίνω όπου θέλω και να παίρνω αυτή την σημειακή χωροθέτηση. Κάποιες στιγμές τόσο το Συμβούλιο της Επικρατείας άρχισε να βάζει φρένο σε τέτοιες πρακτικές. Αυτή θεωρείτε ότι ήταν και μία καμπή για το χωρικό σχεδιασμό στη χώρα μας.

13:22 Ήτανε καμπή για το χωρικό σχεδιασμό και καμπή για πάρα πολύ περισσότερα πράγματα. Είναι κομβικό σημείο της ιστορίας στην Ελλάδα, της σύγχρονης, είναι η δημιουργία του 5ου Τμήματος του Συμβουλίου Επικρατείας το 1993. έχει και έναν πολύ ακτιβιστή πρόεδρο την εποχή εκείνη Μιχάλης Δεκλερής ο οποίος το πρώτο που κάνει είναι να αρχίζει να ακυρώνει αυτές τις σημειακές χωροθετήσεις είτε είναι για τις ηχθιοκαλλιέργειες, είτε είναι για εξενοδοχεία είτε είναι για τουριστικές εγκαταστάσεις Αυτό θα οδηγεί σε μια κόντρα με το πολιτικό σύστημα Το σίγουρο είναι ότι αναγκάζεται η διοίκηση στο γύρισμα του αιώνα επιτέλους να φτιάξει χωροταξικό σχεδιασμό κόμι, αποσπασματικά.

14:09 Σίγουρα είμαστε καλύτερα σήμερα, αλλά όχι αναγκαστικά καλά. Γιατί είμαστε καλύτερα, γιατί σε επιτελικό επίπεδο ειδικά χωρικά σχέδια και περιφερειακά χωρικά σχέδια, γιατί η Θεσσαλία, η Κεντρική Μακεδονία υπάρχουν. Και σε τοπικό επίπεδο εκπονούμε τώρα τα τοπικά πολυδομικά σχέδια που είναι το χωρικό εργαλείο τελευταίας κοπής της νέας γενιάς.

14:33 Αυτά θα καταλαμβάνουν είτε συνολικά έναν ή περισσότερους δήμους, είτε μια δημοτική ενότητα. Και αυτά δεν θα αριθμίζουν μόνο το αμυγός οικιστικό κομμάτι, το κομμάτι μιας περιοχής που είναι χτισμένη, το παλιό σχέδιο πόλης, αλλά και το περιαστικό κομμάτι. Για παράδειγμα θα υπάρχει το τοπικό πολεδομικό σχέδιο για την Πάρο, θα έχει και το κομμάτι της Νάουσας, της Παρικιάς, της Λεύκες που είναι τα χωριά, οι οικισμοί, αλλά θα ρυθμίζει και τις χρήσεις γης και τους όρους δόμησης και τα πάντα για όλο το νησί.

15:05 Άρα δύο σε ένα είναι αυτό κάπως, πολεδομία και χωροταξία μαζί. Ναι, ουσιαστικά γι' αυτό και μια περίοδο δεν λεγόταν πολεδομικά, λεγόταν τοπικά χωρικά σχέδια που το θεωρώ και σωστότερο όρο. Αυτό σημαίνει καθετοποιημένος επιστημονικός συνεκτικός σχεδιασμός Από όλα αυτά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο χωρικός σχεδιασμός Εσείς ποιο θα αξιολογούσατε ως το πιο σοβαρό Θα σας πω, σε κάθε επίπεδο έχουμε και ένα σοβαρό πρόβλημα Δηλαδή, σε επίπεδο επιτελικό σας είπα ότι τα περιφερειακά μας και τα ειδικά μας χωροταξικά είναι ανεπίκαιρα Χρειάζονται επικαιροποίηση κάτι που γίνεται αυτή την περίοδο και το χαιρετίζω δηλαδή και για να συνδέσω με τα διαδικαστικά μας δικαιώματα που λέγαμε στο προηγούμενο podcast μπορούμε να συμμετάσχουμε στη διαβούλευση για το χωροταξικό σχέδιο για τον τουρισμό ή για τις βιομηχανίες ή για τις ΑΠΕ αυτό είναι λοιπόν κρίσιμο σε δεύτερο επίπεδο δηλαδή σε επίπεδο τοπικών πολυεδομικών σχεδίων εδώ το πρόβλημα δεν έχει σχέση με το περιεχόμενο

16:05 ενδεχομένως του σχεδιασμού αλλά με την εφαρμογή τους και η εφαρμογή αργεί για δεκαετίες. Είναι εύκολο πάνω στο χαρτί να σχεδιάσω το μαρούσι ή το μεσολόγι όταν πάω να το εφαρμόσω πάνω στη γη, δηλαδή πάνω σε ιδιοκτησίες και να πω ότι εκεί που κάποτε θα είναι χωράφι ή κόπεδο θα περάσει ένας δρόμος για να αρχίσουν τα προβλήματα. Τα δράματα.

16:30 Τα δράματα, ακριβώς. Και τελικά τραβάει για δεκαετίες η εφαρμογή του σχεδιασμού. Για τον ίδιο λόγο, εγώ δεν είμαι τόσο αισιόδοξος όπως ακούω από τα επίσημα χείλη της πολιτείας ότι τώρα που βρήκαμε λεφτά από το Ταμείο Ανασυγκρότησης και εκπονούμε τα καινούρια τοπικά χωρικά σχέδια σε όλη την Ελλάδα, πολύ σημαντικό, σίγουρα συμφωνώ ότι θα λύσουμε και τα προβλήματά μας.

16:53 Όταν φτάσουμε στο σάδιο της εφαρμογής μπορεί να είμαστε στο 2030 και να συζητάμε τα ίδια προβλήματα. Έτσι εννοείται και αυτή η δυσανεξία που έχουμε απέναντι στο σχεδιασμό στην Ελλάδα? Σίγουρα, γιατί όπως νομίζω ότι ήδη διαφαίνεται, το πρόβλημα δεν είναι μόνο πώς σχεδιάζουμε και τι αποφασίζει η πολιτεία, αλλά και πώς υποδεχόμαστε εμείς τον σχεδιασμό.

17:14 Ξέρετε, προσωπικό παράδειγμα. Η μακαρέτσια γιαγιά μου είχε λιωστάσια στο Μεσολόγγι. Έξω από το Μεσολόγγι, έξω από τα τείχη της Ιεράς Πόλεως. κάποια στιγμή μπήκαν στο σχέδιο τι σημαίνει αυτό ότι από ένα λιωστάσι 15 στρεμάτων τα 7 τα έπαιρνε το σχέδιο για τη γιαγιά ήταν δράμα μου παίρνουν 7 στρέματα της δίνανε 3 στρέματα οικόπεδα σε διάφορα σε μία το οικόπεδο έχει πολλαπλάσια αξία γιατί δομείται με αυξημένους συντελεστές σε σχέση με το χωράφι που έχανες αλλά η εμφυτητάση του ανθρώπου ακριβώς είναι να το θεωρεί αυτό ως πρόβλημα Να μην του παίρνουν τη γη του Ναι και όταν καθυστερούμε τόσο Επειδή αντιστεκόμαστε Εμφανίζεται ένα τρίτο πρόβλημα Πρέπει να αναπτυχτούμε κάπως Το είδαμε στην κρίση Αν η εφαρμογή του σχεδιασμού καθυστερεί Τότε πρέπει να φτιάξω μια λύση Ποια είναι η λύση Ειδικά εργαλεία Θα φτιάξω ένα ειδικό εργαλείο για το ελληνικό Πολλά αρκτικόλεξα υπάρχουν Για παράδειγμα Το ελληνικό εκπονείται με βάση ένα σοά σχέδιο οργανωμένης ανάπτυξης έτσι έγινε και ο αστέρας στη Βουλιαχμένη

18:23 τα αστέρια στη Κλειφάδα οι μαρίνες με ειδικά εργαλεία καλό, σίγουρα καλό γιατί δεν μπορεί η ανάπτυξη να χάσει το momentum είδατε τι έγινε με το βοτανικό που δεν έγινε πριν από 15 χρόνια και ακόμα δεν έχει ολοκληρωθεί την ίδια στιγμή η γενίκευση του εμβαλωματικού, τα μπαλώματα δηλαδή ειδικού σχεδιασμού είναι κακό διότι ανατρέπει την σημασία και τη συνεκτικότητα του γενικού χωροταξικού σχεδιασμού.

18:49 Άρα αυτά είναι τρία προβλήματα. Εφαρμογή σε τοπικό επίπεδο, επικαιροποίηση σε στρατηγικό επίπεδο και πολλαπλασιασμός των ειδικών εργαλείων. Τρία προβλήματα μόλις απαριθμίσατε στη σειρά. Πραγματικά πιστεύετε ότι στην Ελλάδα υπάρχει μια δυσανεξία απέναντι στο σχεδιασμό. Καταρχάς δεν το πιστεύω απλώς, είμαι επεπισμένος πρέπει να σας πω και το κακό της δυσανεξίας είναι ότι είναι καθετοποιημένη.

19:10 Δηλαδή, από τη μια έχω μια δυσανεξία από πάνω προς τα κάτω των κυβερνώντων. Τι σημαίνει σχεδιασμός? Σχεδιασμός για την πολιτεία, άρα για τους πολιτικούς, είναι αυτοδέσμευση σε βάθος χρόνου. σχεδιασμό σημαίνει ότι στην Ελλάδα έχω καταλήξει ότι θα έχω 10 γήπεδα γκολφ σε συγκεκριμένες περιοχές όχι 11 δεν θα έχω πεντάστερα κτίνη στη Φολέγανδρο ή στην Ιό σε κάποια πιο μικρά νησιά αυτό τι σημαίνει για ένα πολιτικό ότι δεν μπορώ να ικανοποιήσω τον Άραβα επενδυτή τον Ολιγάρχη φίλο που με χρηματοδοτεί ενδεχομένως την τοπική κοινωνία που με εκλέγει άρα έχω μια δυσανεξία για ένα προκαθορισμένο σχεδιασμό ο οποίος με δεσμεύει.

19:55 Επίσης, ξέρετε, αν είναι σαφής ο χωρικός σχεδιασμός τότε πάνε οι μεσάζοντες. Έτσι πώς τα πάνε ρουσφέτια, αλυσβερίσια, τα πάντα, χάνουν αξία τους σε ένα σύστημα πελατειακό όπως είναι το ελληνικό. Αυτό είναι η μία όψη γιατί πάντα τα ρίχνουμε στους από πάνω και οι από κάτω έχουμε πρόβλημα. Χωροταξία και σχεδιασμός σημαίνει περιορισμή στην ιδιοκτησία. Περιορισμής της χρήσης γης, δεν πάνε κανείς ότι θες στο ακίνητό σου. Περιορισμής στη δόμηση.

20:22 Δεν χτίζεις όσο θες στο ακίνητό σου. Και εμείς οι Έλληνες λατρεύουμε την ιδιοκτησία. Τη θεωρούμε ιερή. Και δεν είναι τυχαίο, γιατί ξέρετε, ένα μεγάλο κομμάτι των Ελλήνων δεν είχαν ιδιοκτησία γης για χρόνια. Ήταν πρόσφυγες, ήταν ακτήμονες. οι εκτίμονες δεν ψήφισαν μέχρι το 1860 άρα νομίζω στα γωνίδια μας αυτή η ιερότητα της ιδιοκτησίας είναι σημαντική και επομένως θέλουμε να εκμεταλλευτούμε βουληνικά σαν αθληπιβάτες άρα εκεί αρχίζει το πρόβλημα νομίζω ότι και στην καθημερινή είχατε στο ρεπορτάζ πέρυσι τέτοια εποχή όταν πήγαν οι πολιοδόμοι να εξηγήσουν στους μηκονιάτες το νέο σχέδιο για τη Μύκονο τους προπυλάκησαν θα χρειάζονται περισσότερα στρέμματα για να χτιστούν ξενοδοχεία και σε κάποιες περιοχές δεν θα είχαμε ξενοδοχεία.

21:14 Αυτό λοιπόν δείχνει ακριβώς τη δυσενεξία και τη δική μας απέναντι στο σχεδιασμό. Εδώ βέβαια πρόκειται για ακραία δυσενεξία, θλιβερά παραδείγματα. Ας περάσουμε στους δασικούς χάρτες και στην εκτός σχεδίου δόμηση. Είναι ακόμη δύο ζητήματα που συνεχώς προκαλούν αντιδράσεις. Θα μας εξηγήσετε για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό Και τα δύο συμβολίζουν Το πρόβλημα αυτής της καθοδομημένης Δυσανεξίας Πάμε πρώτα στα δάσικες δασικούς χάρτης Γιατί το έχουμε ιεροποιήσει Αυτό το πράγμα Γιατί ό,τι είναι δασικό Με βάση τη νομοθεσία και κυρίως το Συμβούλιο Επικρατείας Δεν χτίζεται Άρα και το Συμβούλιο Επικρατείας Όσο έβλεπε ότι δεν προχωράει Ο χωρικός σχεδιασμός διέστειλε την προστασία των δασών και των δασικών εκτάσεων τουλάχιστον να υπάρχουν κομμάτια στην Ελλάδα που δεν θα χτιστούν ποτέ.

22:03 Τι κάναμε λοιπόν για τα δάση. Την αντίστοιχη πατέντα με τη σημειακή χωροθέτηση. Αν είχαμε όσοι έχουμε έξω από τις πόλεις ένα χωράφι από τους γονείς μας στο χωριό και θέλαμε να χτίσουμε κάτι είναι το μειονταβιβάσιμο έπρεπε να πάρουμε μία πράξη των δασαρχείων των δασικών υπηρεσιών ότι αυτό δεν είναι δασικό. Αυτή λεγόταν πράξη χαρακτηρισμού Αποσπασματική αφορούσε μόνο το κομμάτι γης Για το οποίο ζήταγα να πάρω αυτή την άδεια Ότι δεν έχει πάνω δάση Δασική βλάστηση Αυτό το πράγμα δεν έχει μέλλον Το Συμβούλιο Επικρατείας πίεζε για δασικούς χάρτες Τελικά εκβίασε την πολιτεία Λέγοντας ότι δεν σου εγκρίνω το κτηματολόγιο Αν δεν φτιάξεις τους δασικούς χάρτες και έτσι αρχίσαμε να φτιάχνουμε δασικούς χάρτες.

22:49 Καλά είμαστε εκεί, προχωράμε αρκετά. Το τι σκελετούς ανέδειξαν οι δασικοί χάρτες είναι πραγματικά ενδιαφέρον. Συγκεντρώσεις παράνομων κτισμάτων σε ορεινές περιοχές ή σε παραθαλάσσια. Γενικά, ένα κράτος το οποίο η διοίκηση, η πολιτική ηγεσία, αλλά και ο καθημερινός άνθρωπος θα θέλαν να παρακάπτουν τις απαγορεύσεις αυτές.

23:15 Οι δυσκολίες στους δασικούς χάρτες αποτυπώνουν τη δυσκολία να φτάσουμε σε ένα ολοκληρωμένο σχεδιασμό, αν μη τι άλλο σε αυτό το ευαίσθητο οικολογικά κομμάτι της ελληνικής επικράτειας. Ας μιλήσουμε και για το θέμα της εκτός σχεδίου δόμησης. Είναι και αυτό ένα θέμα που προκαλεί διαρκώς αντιδράσεις. Είναι το θέμα, αν μιλάμε για σχεδιασμό.

23:34 Η εκτός σχεδίου δόμηση είναι ο ελέφαντας στο δωμάτιο. Καταλαβαίνει κανείς την αντίφαση Εκτός σχεδιασμού δόμηση Στην Ελλάδα ιστορικά Με το που φτιάξαμε την νομοθεσία για τους οικισμούς μας Προβλέψαμε ότι μπορεί Στην ελληνική επικράτεια Να χτίζεις και εκτός οικισμών Γενικά Δεν είναι παντού αυτό Αν πάει κανείς στη Γερμανία, αν πάει κανείς στη Γαλλία Στην Ιταλία δεν θα δει ότι επιτρέπεται γενικά Εκτός σχεδιοδόμηση Στην Ελλάδα που σχεδόν κάθε ελληνικό νοικιό κυριό το ξέρει ότι αν έχω τέσσερα στρέμματα μπορώ να χτίσω 200 τετραγωνικά μια βιλίτσα ένα σπίτι σε αυτά τα τέσσερα στρέμματα οπουδήποτε δεν απαγορεύεται είναι ανάποδα δηλαδή οπουδήποτε δεν είναι νατούρα περιοχή δεν είναι δάσος αυτό τι σημαίνει ανατροπή του σχεδιασμού σημαίνει επίσης αλλαγή του τοπίου σε περιοχές που είναι τουριστικά ενδιαφέρουσες διάχυτη δόμηση Δεν είναι καν μόνο αυτό. Δεν είναι μόνο οι κατοικίες που χτίζονται εκτός σχεδίου.

24:34 Επιτρέπεται να χτίσει μια βιομηχανία ή ένα ξενοδοχείο. Με συντελεστή δόμησης με την τωρινή νομοθεσία 0,18. Δηλαδή αν αγοράσεις 100 στρέμματα γης, δεν είναι τόσο ακριβά, χτίζεις ένα ξενοδοχείο που θα έχει 19.000 τετραγωνικά. Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι αυτό το πράγμα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο να ρυθμιστεί. όταν ήμουν μικρός θυμάμαι τις διαφημίσεις για οικόπεδα με φως νερό τηλέφωνο σε διάφορες δηλειακές περιοχές της Αττικής ή όλης της Ελλάδας δείχνει τη διαφορά μεταξύ της πραγματικότητας και του τρόπου που την αντιλαμβανόμαστε αυτά τα οικόπεδα με φως νερό τηλέφωνο δεν ήταν καν οικόπεδα ήταν χωράφια τα οποία όμως στη λογική μας μπορούν να χρηστούν επίσης δεν είχαν φυσικά ούτε δίκτυα ηλεκτρισμού ούτε δίκτυα τηλεπικοινωνιών αλλά ήτανε ουσιαστικά μια προσδοκία των ιδιοκτητών τους ότι αυτό το πράγμα κάποια στιγμή θα μπορεί να χτιστεί είτε από τους ίδιους είτε από τους αγοραστές τους.

25:36 Και πού βρισκόμαστε σήμερα. Σήμερα είμαστε και αυτό είναι επίκαιρο στην εξής κατάσταση. Το Συμβουλίο Πικρατείας προσπαθεί να ανασχέσει την εκτός σχεδιοδόμηση τουλάχιστον οριοθετώντας τα κίνητα που μπορεί να χτιστούν. Ποια είναι αυτά τα κίνητα, αυτά που έχουν πρόσωπο σε δρόμο. Πρόσωπο σε δρόμο σημαίνει ότι το γήπεδο, γιατί δεν είναι οικόπεδο, δεν είναι εντός σχεδίου, το χωράφι το οποίο έχω αγοράσει έχει 25 μέτρα πρόσβαση τουλάχιστον σε οδικό δίκτυο.

26:06 Στην πράξη αυτό το πράγμα ειδικά στα κυκλαδίτικα νησιά παρακάμπτεται με δουλείες, με δημιουργία δρόμου που δεν είναι στο οδικό δίκτυο. Το Συμβούλιο Επικρατείας είναι σήμερα αντίθετο σε αυτό. Οι μεγάλες αντιδράσεις που ακούμε για το Συμβούλιο Επικρατείας αυτή την περίοδο ακριβώς αφορούν την αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας για το πρόσωπο στα δρόμου.

26:29 Ποια είναι η λύση? Η λύση είναι πάλι να ολοκληρώσουμε το σχεδιασμό. το σχεδιασμό για παράδειγμα του οδικού δικτύου στην Ελλάδα να ξέρουμε πού υπάρχει δρόμος πού δεν υπάρχει δρόμος, άρα τι μπορεί να χτιστεί και το δεύτερο κάποια στιγμή να μην υπάρχει μια γενική άδεια δόμησης εκτός σχεδίου, αλλά σε κάθε περιοχή όταν ολοκληρωθούν τα τοπικά σχέδια που λέγαμε νωρίτερα να ξέρει κανείς τον περιαστικό χώρο με πόση αρτιότητα, δηλαδή με πόσα στρέμματα και με ποια χαρακτηριστικά μπορεί, αν μπορεί, να χτίσει κανείς κάτι.

27:03 Και κάπως έτσι μας δώσατε μια πρώτη γεύση για το θέμα του επόμενου επεισοδίου στο οποίο θα θέσουμε το ερώτημα. Άν ο σχεδιασμός συναντά τόσες αντιστάσεις, μπορούμε να χτίσουμε νόμιμα στην Ελλάδα. Κύριε Δελή, είμαι βέβαια ότι θα έχετε πολύ ενδιαφέρουσες απαντήσεις. Προς το παρόν, σας ευχαριστώ θερμά. Ευχαριστώ πολύ.