Skip to content
PodBase
Επεισόδιο 6: Μήπως η ζήλεια σου δείχνει τη ζωή που δεν τολμάς να διεκδικήσεις;

Επεισόδιο 6: Μήπως η ζήλεια σου δείχνει τη ζωή που δεν τολμάς να διεκδικήσεις;

Ζην και Νοείν
Οκτώβριος 27, 2026 00:09:24
Συνδεθείτε για να δηλώσετε αν σας αρέσει
Συνδεθείτε για να δηλώσετε αν σας αρέσει
Προσθήκη σε Λίστα Επεισοδίων
Αποθηκεύστε αυτό το επεισόδιο σε λίστα.
Όνομα Λίστας

Σχετικά με αυτό το επεισόδιο

Τι συμβαίνει όταν η επιτυχία του άλλου μάς κάνει να αμφισβητούμε τη δική μας ζωή; Και πότε η ζήλεια παύει να είναι απλώς ένα συναίσθημα και μετατρέπεται σε φθόνο;

Στο έκτο επεισόδιο του «Ζην και Νοείν» μιλάμε για τη ζήλεια, τον φθόνο, τον ζήλο και τη λεπτή διαφορά ανάμεσα στο να επιθυμούμε κάτι για τον εαυτό μας και στο να ευχόμαστε να το στερηθεί κάποιος άλλος. Με αφορμή τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη και τον Ησίοδο, εξετάζουμε την κοινωνική σύγκριση, την ανάγκη επιβεβαίωσης, τις επιτυχίες των άλλων και όσα μπορεί να μας αποκαλύπτει η ζήλεια για τις δικές μας επιθυμίες.

Μέσα από καθημερινά παραδείγματα, άβολες ερωτήσεις και μια μικρή προσωπική άσκηση, αναρωτιόμαστε αν μπορούμε να μετατρέψουμε τη σύγκριση από αιτία πικρίας σε αφορμή αυτογνωσίας και προσωπικής εξέλιξης.

Γιατί η επιτυχία του άλλου δεν είναι απαραίτητα η δική μας αποτυχία.

Πηγές / Αναφορές

  • ​ Αριστοτέλης, Ρητορική, Β΄, 10–11, 1387b–1388b.
  • ​ Πλάτων, Συμπόσιον, 200a–e.
  • ​ Πλάτων, Φίληβος, 48b–50a, ιδίως 48b–c και 49d–50a.
  • ​ Ησίοδος, Έργα και Ημέραι, στ. 11–26.
  • ​ van de Ven, N., Zeelenberg, M. & Pieters, R. (2009), “Leveling Up and Down: The Experiences of Benign and Malicious Envy”, Emotion, 9(3), 419–429.
  • ​ van de Ven, N., Zeelenberg, M. & Pieters, R. (2011), “Why Envy Outperforms Admiration”, Personality and Social Psychology Bulletin, 37(6), 784–795.

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

Έχεις νιώσει ποτέ εκείνο το παράξενο συνέστημα όταν κάποιος σου ανακοινώνει κάτι ευχάριστο. Μία επιτυχία. Μία καινούργια δουλειά. Μία σχέση. Ένα ταξίδι. Μία ευκαιρία που περίμενε καιρό. Χαμογελάς. Το συγχαίρεις. Και μπορεί πραγματικά να χαίρεσαι για εκείνον. Κι όμως κάπου μέσα σου υπάρχει ένα μικρό τσίμπημα, μία σκέψη που ίσως δεν θέλεις ούτε στον εαυτό σου να παραδεχτείς.

Γιατί εκείνος και όχι εγώ Και σχεδόν αμέσως μια δεύτερη σκέψη Δεν θα έπρεπε να αισθάνομαι έτσι Γιατί έχουμε μάθει ότι η ζήλια είναι άσχημη Ότι ζηλεύουν οι μικρόψυχοι Λες και τα συναισθήματα μας περνούν από επιτροπή θικής έγκρισης πριν εμφανιστούν Μακάρι θα γλιτώναμε πολλή αμηχανία Σήμερα όμως θέλω να κάνουμε κάτι πιο δύσκολο Από το να πούμε μη ζηλεύεις Θέλω να δούμε τι κάνουμε όταν ζηλεύουμε γιατί υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο «θέλω κι εγώ κάτι τέτοιο»

και στο «μακάρι να μην το είχε εκείνος». Και θέλω να μιλήσουμε και σε εκείνον που έχει δεχτεί φθόνο, που κάποιος υποτίμησε τη χαρά του, ηρωνεύτηκε μία επιτυχία του ή τον έκανε να αισθάνθει ότι πρέπει να ζητήσει συγνώμη επειδή του συνέβη κάτι καλό. Τι ζηλεύεις, τα αλήθεια! Ας υποθέσουμε ότι βλέπεις μία γνωστή σου να ταξιδεύει.

Πριν πεις αυτή όλα διακοπές είναι. Σταμάτα. Ζηλεύεις το ταξίδι ή την ελευθερία που νομίζεις ότι έχει. Την ανεξαρτησία, το ότι δείχνει να ζει χωρίς να ζητά άδεια. Ή βλέπεις για παράδειγμα μια σχέση και λες πόσο τυχερή είναι. Θέλεις αυτή τη συγκεκριμένη σχέση ή σου λείπουν η τρυφερότητα και η αίσθηση ότι κάποιος σε επιλέγει.

Ή ένα συνομιλικό σου πετυχαίνει επαγγελματικά. Μπορεί να σου θυμίζει μια προσπάθεια που ανέβαλες Όχι επειδή δεν είσαι ικανός Αλλά επειδή φοβήθηκες Δυσκολεύτηκες Δεν είχες τις ίδιες ευκαιρίες Ή δεν ήξερες από πού να αρχίσεις Προσοχή Δεν σημαίνει ότι κάθε ζήλια είναι κρυμμένο όνειρο Μπορεί να είναι ασφάλεια Φόβος απώλειας Ή αντίδραση σε μια πραγματική αδικία Αλλά αξίζει να την εξετάσουμε Πριν την αφήσουμε να μιλήσει εκ μέρους μας Στο Συμπόσιον ο Σουκράτης συζητά με τον Αγάθανα και θέτει ένα ερώτημα Όταν επιθυμούμε κάτι, τι σχέση έχουμε με αυτό που επιθυμούμε Στο χωρίο 200 η συζήτηση συνδέει τον έρωτα με την έλλειψη Ακόμη και όταν έχουμε κάτι, μπορεί να επιθυμούμε να συνεχίσουμε να το έχουμε στο μέλλον Δεν λέω ότι για τον Πλάτωνα η ζήλια είναι έρωτας, θα ήταν φιλοσοφικά πρόχειρο Λέω ότι η ιδέα της έλλειψης μας προσφέρει έναν καθρέφτη Τι είναι αυτό που βλέπεις τον άλλον και ξαφνικά αισθάνεσαι ότι λείπει από εσένα Και εδώ έρχεται μια άβολη ερώτηση Θα το ήθελες ακόμη αν δεν υπήρχε κανείς να δει ότι το απέκτησες

Αν κανείς δεν μπορούσε να σε συγχαρεί Αν δεν μπορούσε να τον εβάσει ούτε σε ένα story Γιατί καμιά φορά δεν επιθυμούμε το πράγμα Επιθυμούμε να φανεί ότι το έχουμε Ο Αριστοτέλης Τεριτορική στο δεύτερο βιβλίο, κεφάλαια 10 και 11, ξεχωρίζει τον φθόνο από τον ζήλο. Με απλά λόγια, στον φθόνο μας πονά ότι ο άλλος έχει ένα αγαθό.

Στον ζήλο μας πονά ότι δεν το έχουμε εμείς και αυτό μπορεί να μας παρακινήσει να το επιδιώξουμε. Δεν πρόκειται για ένα πρόχειρο κακή ζήλια, καλή ζήλια. Πρόκειται για δύο διαφορετικές κατευθύνσεις του βλέμματός μας. προς τη στέρηση του άλλου ή προς τη δική μας προσπάθεια. Και υπάρχει μια υπέροχη, ακόμη παλαιότερη εικόνα στον Ισίωδο.

Στα έργα και οι μέρες μιλά για δύο έρηδες. Η μία οδηγεί σε καταστροφική σύγκρουση, η άλλη παρακινεί ακόμη και τον αδρανή να εργαστεί όταν βλέπει τον γείτονά του να προοδεύει. Με άλλα λόγια, μπορούμε να κοιτάμε το χωράφι του γείτονα και να ξοδεύουμε όλη μας τη μέρα συζητώντας πόσο άδικο είναι που βγάζει καρπούς. Ή μπορούμε να επιστρέψουμε στο δικό μας και να το φροντίσουμε.

Ναι, ξέρω, το δεύτερο παιδί δουλειά. Γι' αυτό και το πρώτο έχει τόσο μεγάλη πέραση. Ας πάμε όμως σε μια πιο σκοτεινή πλευρά. Εκεί που ίσως δεν αισθανόμαστε τόσο άνωτα. Στον πλατωνικό φίλιβο, ο Σοκράτης παρατηρεί το παράδοξο ότι ο φθονερός μπορεί να χαίρεται με τις δυστυχίες των άλλων. Ένα συνέστημα που πονά μπορεί να συνοδεύεται από μια σκοτεινή ευχαρίστηση.

Τώρα, απάντησε ειλικρινά. Όχι σε μένα, στον εαυτό σου. Έχεις ενστανθεί ποτέ μια μικρή ανακούφιση όταν κάποιος που ζήλευες απέτυχε. Έχεις πει, εντάξει δεν είναι και τόσο σπουδαίο αυτό που πέτυχε πριν καν ακούσεις πως το κατάφερε. Και η δυσκολότερη ερώτηση Αν αύριο ο άνθρωπος που ζηλεύεις Έχανε όσα έχει Τι ακριβώς θα άλλαζες στη δική σου ζωή Θα πλήρωνες ευκολότερα το ενίκειό σου Θα βελτιωνόταν οι σχέσεις σου Θα προχωρούσες ένα βήμα προς το στόχο σου Όχι Το πιθανότερο είναι πως απλώς θα είχες χάσει προσωρινά Έναν άνθρωπο με τον οποίο συγκρίνεσαι Δεν θεωρώ ότι ένα άσχημο συνέστημα Σε κάνει άσχημο άνθρωπο Αλλά αν επιλέγεις να μειώνεις, να υπονομεύεις ή να έφυγες επανελειμμένα την αποτυχία κάποιου Τότε δεν μιλάμε μόνο για συνέστημα Μιλάμε και για στάση Και αυτή είναι δική σου ευθύνη Και αν είσαι εσύ εκείνος που ζηλεύω Θέλω εδώ να μιλήσω και σε έναν άλλο ακροατή Σε εκείνον που έμαθε να χαμηλώνει τη χαρά του Για να μην δυσαρεστεί τους γύρω του Έχεις πει ποτέ έλα μωρέ σιγά το πράγμα

για κάτι που σου κόστησε κόπο και σε έκανε πραγματικά περήφανο. Έχεις φοβηθεί να μοιραστείς μια καλή είδηση επειδή κάποιος θα σε ειρωνευτεί. Δεν χρειάζεται να απολογείσαι για τη χαρά σου. Η ενσυναίσθηση προς εκείνον που δυσκολεύεται δεν απαιτεί να παριστάνεις ότι και εσύ δεν τα κατάφερες. Αλλά εσύ είμαστε δίκοι. Δεν είναι κάθε αμήχανο βλέμμα φθόνος.

Κάποιος μπορεί να είναι κουρασμένος, αφηρημένος ή να περνά κάτι δύσκολο. Μην κάνουμε τον εαυτό μας πρωταγωνιστής σκέψης σε όλων, έχουν κι άλλη ζωή, ευτυχώς. Η δική μου άποψη είναι ξεκάθαρη. Δεν χρειάζεται να μικρύνει ο κόσμος κάποιου άλλου, για να μεγαλώσει ο δικός σου. Αν ζηλεύεις το θάρρος κάποιου, μην έβιασε να φοβηθεί και εκείνος.

Δες, πού μπορείς να τολμήσεις εσύ. Αν ζηλεύεις την επιτυχία του, μην ψάχνεις μόνο πώς να τη μειώσεις. Ρώτα τι σημαίνει επιτυχία για σένα και τι μπορείς να κάνεις προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν έχουν όλοι τα ίδια μέσα, την ίδια υγεία, τα ίδια χρήματα ή τις ίδιες ευκαιρίες. Και δεν θέλω να μετατρέψουμε τη φιλοσοφία σε ένα απλοϊκό «αν θέλεις μπορείς».

Όμως ακόμη και όταν δεν ελέγχεις το αποτέλεσμα, αξίζει να δεις ποιο μικρό βήμα βρίσκεται σήμερα μέσα στις δυνατότητές σου. Και να ανακαλύψεις ότι τελικά δεν θέλεις αυτό που έχει ο άλλος. Ακόμη καλύτερα, μόλις γλύτωσες χρόνο που το ανακυνηγάς μια ξένη ζωή. Θα ήθελα λοιπόν να δοκιμάσεις κάτι πολύ συγκεκριμένο μέσα στην επόμενη εβδομάδα.

Την επόμενη φορά που θα δεις ένα story Μία ανάρτηση ή μία ανακοίνωση Και θα αισθανθείς εκείνο το μικρό τσίμπημα Μην κάνεις αμέσως screenshot για να το στείλεις σε ένα φίλο και να το σχολιάσετε Ναι, ακόμη και αν έχεις ήδη έτοιμη την ατάκα Ας περιμένει λίγο η ομαδική Κλείσε την εφαρμογή και άνοιξε τις σημειώσεις σου Γράψε τρεις προτάσεις Ακόμα και αν είναι άβολο Ακόμα και αν αισθάνεσαι το τσίμπημα Γράψε Αυτό που ζήλεψα ήταν Και συνέχισε Αυτό που πραγματικά επιθυμώ Αν το επιθυμώ είναι Και συνέχισε Ένα βήμα που μπορώ να κάνω είναι Αν βρεις μια αληθινή δική σου επιθυμία Αφιέρωσε 10 λεπτά Μέσα στις επόμενες 24 ώρες Σε αυτήν 10 λεπτά για να ψάξεις μια δυνατότητα Να γράψεις μια αίτηση Να οργανώσεις ένα μικρό σχέδιο να μάθεις κάτι που σου λείπει.

Όχι για να φτάσεις στον άλλον, αλλά για να ξεκινήσεις τη δική σου διαδρομή. Αν δεν υπάρχει καμία επιθυμία από πίσω, απλώς αναγνώρισε το συνέστημα και άφησέ το να περάσει. Δεν χρειάζεται κάθε τσίμπημα να γίνει αποστολής ζωής. Και αν ήσουν εσύ ο άνθρωπος που κάποτε έκρυψε τη χαρά του, αυτή την εβδομάδα δοκίμασε να πεις για κάτι που πέτυχες, χωρίς να το μικρύνεις από αμηχανία.

Όχι με έπαρση, με ειλικρίνεια. Τελικά η ζήλια μπορεί να γίνει καθρέφτης. Αλλά ο καθρέφτης δεν παίρνει αποφάσεις για μας. Η επιτυχία του άλλου δεν είναι η δική σου αποτυχία. Και η δική του πτώση δεν είναι η δική σου άναδος. Οπότε την επόμενη φορά που θα ζηλέψεις, μην ενοτεθείς μόνο γιατί εκείνος. Ρώτησε και κάτι λιγότερο βολικό.

Εγώ τι θα κάνω με αυτό που μόλις ένιωσα Γιατί δεν έχει σημασία μόνο τι βλέπεις τη ζωή του άλλου Έχει σημασία και τι αποφασίζεις να κάνεις με τη δική σου

Σχόλια

Χωρίς σχόλια

Συνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση

Σύνδεση για Σχολιασμό

Δεν υπάρχουν σχόλια ακόμα

Πίσω 15 δευτ.
Play
Μπροστά 30 δευτ.
00:00:00
00:00:00