Οι θεές δεν ήταν ποτέ ίδιες
ΑλήθειεςΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Τι μας λένε πραγματικά οι θεές για τις γυναίκες, το σώμα, τη δύναμη, τη μητρότητα, την επιθυμία και τον φόβο μέσα στους αιώνες;
Σε αυτό το επεισόδιο ταξιδεύουμε από τις πρώτες Μεγάλες Μητέρες της προϊστορίας μέχρι τις θεές της αρχαίας Ελλάδας, τις μάγισσες του Μεσαίωνα, τις αγίες, τις «επικίνδυνες» γυναίκες και τις σύγχρονες γυναικείες ταυτότητες.
Η Άρτεμις, η Αφροδίτη, η Αθηνά, η Δήμητρα, η Περσεφόνη, η Εκάτη και η Μέδουσα δεν είναι απλώς μυθολογικές μορφές. Είναι ψυχικοί χάρτες. Είναι τρόποι με τους οποίους κάθε εποχή προσπάθησε να εξημερώσει, να διαιρέσει, να λατρέψει ή να φοβηθεί το θηλυκό.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Διαφορετικό. Όχι σαν θέμα, γιατί το θέμα τριγυρίζει γύρω από τις γυναίκες. Όλα τα θέματα, όπως έχετε καταλάβει τα τελευταία. Μητέρα, γυναίκα, η σχέση της με τον πατέρα, η σχέση της με το γιο, η σχέση της με τη μητέρα της. Εδώ όμως θα μιλήσουμε σήμερα για τις θέες Τις θέες που τελικά άλλαζαν και αλλάζουν ανάλογα με την εποχή Υπάρχει κάτι παράξενο όταν αρχίζεις να μελετάς τις θέες μέσα στην ιστορία Στην αρχή πιστεύεις πως πρόκειται απλώς για μύθους Για αρχαίες ιστορίες, για πολιτισμούς που χάθηκαν Και μετά σιγά σιγά αρχίζεις να καταλαβαίνεις κάτι βαθύτερο Οι θεές δεν μιλούσαν μόνο για τις γυναίκες Ή τέλος πάντων όποιος διάβαζε για τις θεές δεν διάβαζε μόνο για τις γυναίκες Οι θεές συμβολίζουν κάτι άλλο παρουσιάζουν μέσα στην ψυχή μας τους φόβους, τις επιθυμίες όλα όσα άντεχαν να αντικρίσουν και να μην αντικρίσουν όσα δεν άντεχαν λοιπόν οι εποχές και οι άνθρωποι γύρω από τα θηλυκά γιατί οι θέες αλλάζουν και όταν αλλάζουν οι θέες στις ιστορίες αλλάζει και η θέση της γυναίκας μέσα στον κόσμο.
Για σκεφτείτε το. Πάμε να κάνουμε μαζί ένα μεγάλο ταξίδι. Ένα ταξίδι από τις πρώτες μεγάλες μητέρες της προϊστορίας μέχρι τις αρχαιοελληνικές θεές, τις βιβλικές μορφές, τις μάγισσες του μεσαίωνα, τις αγίες, τις μοιραίες γυναίκες και τη σύγχρονη γυναίκα που προσπαθεί ακόμα να καταλάβει σε ποια κομμάτια του θηλυκού μέρους της επιτρέπεται να κατοικεί χωρίς ενοχή.
Γιατί αν κοιτάξουμε προσεκτικά την ιστορία θα δούμε πως κάθε εποχή δεν δημιούργησε απλώς διαφορετικές θεές. Δημιούργησε διαφορετικούς επιτρεπτούς τρόπους να είναι γυναίκα. Οι πρώτες θεές, οι αρχαιότερες γυναικείες θεότητες, δεν ήταν όμορφες, δεν ήταν γλυκές, δεν υπήρχαν για να είναι επιθυμητές. Το θηλυκό εκείνη την περίοδο αφορούσε μια κοσμική δύναμη.
Οι θέες ήταν τεράστιες, γόνιμες, σκοτεινές, συνδεδεμένες με το αίμα, τη γη, τη γένα, τη φύση, τον θάνατο. Η μεγάλη μητέρα των νεολυθικών πολιτισμών δεν ήταν απλώς μητέρα. Ήταν ολόκληρος ο κύκλος ζωής και θανάτου. Γεννούσε, έτρεφε, κατάπινε, ξαναγεννούσε. Το θηλυκό τότε δεν είχε ακόμη εξημερωθεί. Δεν είχε διαχωριστεί από τη φύση.
Δεν είχε περιοριστεί σε ρόλους. Ήταν δύναμη. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Οι πρώτες θεότητες δεν ήταν μόνο θεές της ζωής. Ήταν και θεές της καταστροφής. Γιατί οι αρχαίοι άνθρωποι ήξεραν κάτι που ο σύγχρονος κόσμος συχνά αρνείται. Ότι η ζωή και ο θάνατος είναι αδιαχώριστοι. Προχωρώντας στην αρχαία Ελλάδα το θηλυκό αρχίζει να διασπάται και μετά φτάνουμε εκεί που συμβαίνει κάτι τεράστιο ψυχικά και πολιτισμικά.
Το θηλυκό αρχίζει να παίρνει διαφορετικές μορφές. Η γυναίκα δεν είναι πια μία. Γίνεται η μητέρα, η παρθένα, η αιρωμένη, η μάγισσα, η σοφή, η επικίνδυνη, η άγρια, η υπάκουη. Η Αθηνά για παράδειγμα δεν μοιάζει καθόλου με την Αφροδίτη. Η Άρτεμις δεν μοιάζει με τη Δήμητρα. Κι όμως όλες είναι κομμάτια του ίδιου θηλυκού ψυχισμού.
Η Αθηνά είναι η γυναίκα που επιτρέπεται να υπάρξει επειδή απομακρύνεται από το σώμα Γεννιέται από το κεφάλι του Δία, χωρίς μήτρα, χωρίς μητέρα Δεν είναι τυχαίο αυτό Είναι σαν ο πολιτισμός να λέει η σοφή γυναίκα είναι αποδεκτή όταν δεν θυμίζει πολύ Τι γυναίκα Όταν θυμίζει πιο πολύ τον άντρα Αντίθετα η Αφροδίτη γίνεται το σώμα η επιθυμία, η έλξη, η απορρίθμιση η Άρτεμις είναι το άγριο κορίτσι που δεν ανήκει σε κανένα η Δήμητρα, η μητέρα και το πένθος η Περσεφόνη, η μετάβαση από το κορίτσι στη γυναίκα μέσα από την απώλεια η ελληνική μύθη είναι στην ουσία ένας τεράστιος ψυχικός χάρτης της γυναικείας εμπειρίας δεν θα μπω ακόμα τουλάχιστον σε αυτό πολύ βαθιά Θέλω να προχωρήσουμε τη διαδρομή μας στο χρόνο.
Πάμε στις θέες που αρχίζουν και τρομάζουν. Όχι που τρομάζουν οι ίδιες, που εμφανίζονται τρομακτικές. Οι τρομακτικές μορφές του θηλυκού. Η μέδουσα, οι σιρήνες, η λάμια, η εκάτη. Και εδώ νομίζω ότι χρειάζεται να σταθούμε λίγο. Γιατί σχεδόν σε όλους τους πολιτισμούς, Όταν μια γυναίκα αποκτά δύναμη έξω από τον έλεγχο του συστήματος, μετατρέπεται σε τέρας.
Η γυναίκα που επιθυμεί πολύ, που γνωρίζει, που γερνά, που δεν υπακούει, που αποσύρεται από τη μητρότητα, που δεν υπηρετεί, γίνεται επικίνδυνη. Προχωρώντας στο Μεσαίωνα, η Μάγισσα, για παράδειγμα, δεν γεννήθηκε από το κενό. Ήταν η συνέχεια των αρχαίων θεών που κάποτε είχαν γνώση του σώματος, της φύσης, της γέννας, των βοτάνων και του θανάτου, των θεοτήτων, των γυναικών.
Και αυτό είναι συγκλονιστικό. Πολλές γυναίκες που κάποτε λατρεύονταν ως ιέρειες σε άλλους αιώνες κάηκαν ως μάγισσες. Και έτσι σιγά σιγά έρχεται ξανά μπροστά η πατριαρχία και η ανάγκη ελέγχου του θηλυκού. Όσο οι κοινωνίες γίνονται πιο πατριαρχικές όπως βλέπουμε και σε αυτή τη διαδρομή τόσο το θηλυκό χωρίζεται σε δύο επιτρεπτές κατηγορίες.
Η Αγία ή η Επικίνδυνη. Θυμάστε πριν που είπαμε ότι χωριζόταν σε διάφορα κομμάτια. Τώρα έχουμε δύο και σε αυτά βάλτε βελάκια. Η Παναγία γίνεται η καθαρή μητέρα. Άρα η Αγία είναι χωρίς επιθυμία, χωρίς σώμα και χωρίς ερωτισμό. Και απέναντί της στέκεται η αμαρτωλή. Σαν να μην μπορεί η κοινωνία να αντέξει ότι μία γυναίκα μπορεί να είναι ταυτόχρονα τρυφερή, ερωτική, σοφή, θυμωμένη, μητέρα, ανεξάρτητη, πνευματική, σωματική, δηλαδή πλήρης άνθρωπος.
Στο σήμερα άρα γιατί γίνεται. Ξέρετε οι θέες δεν εξαφανίστηκαν. Απλώς άλλαξαν ρούχα. Σήμερα βλέπουμε παντού την τέλεια μητέρα Boss woman Cool girl Τη γυναίκα που τα προλαβαίνει όλα Τη γυναίκα που δεν γερνά Τη γυναίκα που πρέπει να είναι επιθυμητή Αλλά όχι πολύ Δυναμική Αλλά όχι απειλητική Οι αρχαίοι μύθοι συνεχίζουν να ζουν Μέσα στα social media Στις σχέσεις Στη μητρότητα στη σεξουαλικότητα, στον φόβο της γυναικείας φωνής.
Και ίσως το πιο μεγάλο ερώτημα σήμερα να μην είναι ποια θεά είσαι, αλλά ποια κομμάτια του θηλυκού σου αναγκάστηκες να εξορίσεις για να μπορέσεις να αγαπηθείς. Ίσως τελικά οι θεές να μην χάθηκαν ποτέ, Ίσως να ζουν ακόμα μέσα στις γυναίκες Στο κορίτσι που θέλει να τρέξει ελεύθερο σαν την Άρτεμη Στη μητέρα που θρυνεί σαν τη Δήμητρα Στη γυναίκα που μαθαίνει να επιθυμεί χωρίς ντροπή σαν την Αφροδίτη Στη σοφή γυναίκα που κουβαλά την νύχτα και τη διέστηση της εκάτης Και ίσως η ψυχική ορίμανση μιας γυναίκας να μην είναι να διαλέξει μία από αυτές τις θέες αλλά να αντέξει ότι μέσα της χορούν όλες.
Ήταν ένα ακόμα επεισόδιο του podcast Αλήθειες και σας ευχαριστώ πολύ που ήσασταν μαζί μου και ακολουθήσατε αυτή μου τη διαδρομή.
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα