Μήπως δεν είσαι ποτέ και με τίποτα ευχαριστημέν@

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 Λίγο με ότι το κυνήγι της ευτυχίας μας αφήνει τις περισσότερες φορές πολύ κουρασμένους για να τη νιώσουμε. Ίσως ακριβώς το κυνήγι της ευτυχίας να είναι η πιο κομσή μορφή εξουθένωσης. Και κάπου εκεί, κάπου κάπου σκέφτομαι ότι έλεος πια με την ευτυχία. Σε αυτό το επεισόδιο δεν θα απομυθοποιήσουμε την αναζήτησή της, αλλά θα ψάξουμε το γιατί δεν χορταίνουμε ποτέ τη χαρά μας.

00:55 θα μάθουμε τι είναι ο ιδονικός διάδρομος που τη σβήνει γρήγορα και τρόπους να τα διαχειριστούμε όλα αυτά. Αν κάπου αναγνώρισες τον εαυτό σου μέσα σε αυτό και εσύ χαίρεσαι δηλαδή όταν κερδίζεις κάτι αλλά αυτό δεν κρατάει, μείνε σε αυτό το επεισόδιο. Αν μετά από κάθε νίκη ή κάθε πίτευμα δεν κάθεσαι να το χαρείς αλλά αρχίζεις το κυνήγι του επόμενου στόχου, δεν είσαι ο μόνος.

01:19 Μα λέω, είμαστε πολλοί εμείς που πιστεύουμε ότι η ευτυχία είναι λίγο παρακάτω Ότι θα έρθει όταν πετύχουμε κάτι ακόμη Όταν θα έρθει αυτός που περιμένω θα είμαι ευτυχισμένη Όταν θα βγάλω περισσότερα χρήματα θα νιώσω ασφάλεια Όταν θα φροντίσω τη διατροφή μου και μπω στο παλιό μου τζιν Θα νιώσω επιτέλους καλά με τον εαυτό μου Και όταν έρχεται η στιγμή φτάνουμε εκεί που νομίζαμε ότι θα μας πλημμυρίσει η χαρά θα ξενυχτήσουμε τους γείτονες με κοφαντικά πυροτεχνήματα ευτυχίας ή χαρά κρατάει λίγο.

01:52 Και αρχίζουμε πάλι να κυνηγάμε το επόμενο. Και συνεχώς ζούμε μέσα στο άγχος και την ερώτηση εγώ πότε θα γίνω ευτυχισμένη ή ευτυχισμένος. Ψυχολόγοι αυτό το ονομάζουν ιδονικό διάδρομο. Δεν είμαστε αχάριστοι. Δεν είμαστε χαλασμένοι ή ανίκανοι να απολαύσουμε τη ζωή. Είμαστε απλά άνθρωποι, κανονικοί. Και συμβαίνει σε όλους μας.

02:16 Γιατί υπάρχει κάτι σαν ψυχικό, ανασωπητικό και μας φέρνει γρήγορα στα ίσα μας. Μπορεί εσύ να ζεις με το ψυχισμό σου που ζητάει κι άλλα σε μια κοινωνία που μας έχει εκπαιδεύσει να κυνηγάμε το επόμενο και όχι να αράξουμε σε μια θέα με ένα κουτάκι μπύρα ήρεμη και χαρούμενη σε αυτό που ήδη έχουμε κατακτήσει. Γιατί ο ιδονικός διάδρομος έχει άλλα σχέδια για εμάς.

02:38 Ο ειδονικός διάδρομος είναι μια από εκείνες τις αλήθειες που αν τις διατυπώσεις πολύ ξερά ακούγονται σχεδόν προσβλητικές. Είναι σαν να σου λέει κάποιος «Ήρθα αυτό που ήθελες τόσο πολύ, ωραία, θα το συνηθίσεις». Κι έτσι γίνεται. Είναι σαν ένας συναισθηματικός θερμοστάτης ο ειδονικός διάδρομος. Κάτι πολύ καλό συμβαίνει, η θερμοκρασία ανεβαίνει, λες «Να, τώρα τέλεια, γίναμε».

03:03 Και λίγο μετά το σύστημα αρχίζει ήσυχα ήσυχα να σε επαναφέρει εκεί που συνήθως είσαι. Και αυτό μας κάνει νεύρα. Γιατί πιστεύουμε λογικά και αφελέστατα ότι αυτό που τώρα αποκτάμε θα μας αλλάξει οριστικά. Ότι αυτή η σχέση, αυτή η επιτυχία, αυτά τα χρήματα, αυτή η αναγνώριση, αυτό το καινούριο σπίτι, αυτό το σώμα, αυτή η καλοκαιρινή φωτογραφία με το σωστό φως, θα μας δώσουν κάτι μόνιμο, θα μας δώσουν μια υπαρξιακή άδεια απαλλαγής από τη δυσφορία.

03:34 Αλλά δεν λειτουργεί έτσι. Ο ιδονικός διάδρομος τονίζει μια βασική αλήθεια της ζωής. Ότι δεν μπορείς να μείνεις στη χαρά δεκαμετώνω για πάντα και πάντα. Πολύ θα θέλαμε τις στιγμές που νιώθουμε την ευτυχία να χτίσουμε σε αυτό το σημείο ένα σπίτι και να ζήσουμε έτσι όλη μας τη ζωή. Όμως δεν γίνεται. ο ιδονικός διάδρομος μας λέει ότι χαρά και ευτυχία είναι απλά ένας προορισμός διακοπών είναι ένα μέρος που μπορούμε να επισκεφτούμε όλο και πιο συχνά αν κάνουμε τα σωστά πράγματα αλλά δεν μπορούμε να μείνουμε εκεί για πάντα το να ζεις ευτυχισμένα για πάντα ισχύει μόνο αν έχεις τρία λεπτά ζωής και έτσι ζοριζόμαστε πολύ και μπαίνουμε στο κυνήγι της ευτυχίας κάνουμε σεμινάρια, διαβάζουμε βιβλία, δουλεύουμε με τον εαυτό μας και όταν δεν είμαστε φούλων χαρούμενοι τα βάζουμε με εμάς που πάλι δεν τα κάναμε καλά και που πάλι είμαστε όχι αρκετοί.

04:30 Αυτό το επεισόδιο και η ερμηνεία του ειδονικού διαδρόμου μας δίνει τη μεγάλη και απελευθερωτική αλήθεια ότι είναι ok να μην είμαστε ok. Το ζήτημα με το κυνήγι της ευτυχίας έχει παρατραβήξει και ξεχνάμε κάτι πιο λεπτό και πολύ πιο αληθινό. Ότι χαρά είναι αληθινή αλλά δεν είναι αυτάρκης. ότι η απόλαυση είναι υπαρκτή αλλά δεν είναι μόνιμη η κατοικία ότι η επιτυχία έχει αξία αλλά δεν είναι φτιαγμένη για να κουβαλήσει μόνη της όλη την πείνα της ψυχής μας Με άλλα λόγια το πρόβλημα δεν είναι ότι χαιρόμαστε λίγο το πρόβλημα είναι ότι περιμένουμε να χορτάσουμε για πάντα Βέβαια το καλό με τον ειδονικό διάδρομο είναι ότι μας βοηθά να συνηθίσουμε και όλα τα άσχημα το φρυκτό χωρισμό, τη χρόνια ασθένεια, τη δύσκολη απώλεια Όπως και στη χαρά έτσι προσαρμοζόμαστε και στα δυσάρεστα Και αυτά αρχίζουν να μας στεναχωρούν όλο και λιγότερο Φημίσου εσύ ότι τέσσερις μήνες πριν καθόσουν στο κρεβάτι σου Και έκλαιγες με λιγμού σαν να ευχόσουν να πεθάνεις για έναν χωρισμό που δεν τον ήθελες

05:32 Πόσο σε πονάει αυτό τώρα Προφανώς η φύση μας έδωσε τον ειδονικό διάδρομο Και έκανε τον εγκέφαλό μας έναν παθητικό, επιθετικό προπονητή επίσης η φύση δεν είπε ποτέ δώστε τους ευδαιμονία και αφήστε τους ήσυχους είπε μάλλον δώστε τους επιθυμία λίγη ανταμοιβή και μετά ξανά επιθυμία όμως κάπως έτσι από τους αχόρταγους χτίστηκαν οι πολιτισμοί και κάπως έτσι εξηγείται και γιατί ο άνθρωπος μπορεί να πάρει αυτό που ήθελε τόσο πολύ και σε τρεις μήνες να μην του κάνει καμιά εντύπωση ευτυχώς και όλας γιατί αν ήταν αλλιώς ο πρώτος άνθρωπος που φτιάξε τροχό και έλεγε τέλεια τώρα γίναμε δεν χρειάζεται τίποτα άλλο δεν θα βλέπαμε ποτέ ούτε πλοίο ούτε τρένο ούτε διαστημόπλοιο.

06:22 Η ανικανοπήτη πλευρά μας είναι κουραστική αλλά είναι και μηχανή εξέλιξης. Λίγο ενοχλητική είναι, λίγο νευρωτική είναι αλλά είναι εξαιρετικά παραγωγική. Άμα αποδεχτούμε λοιπόν αυτή τη βιολογική συνθήκη θα πάψουμε να κυνηγάμε με τον ίδιο τρόπο τη χαρά και θα είμαστε οκ αν δεν είμαστε οκ γιατί θα ξέρουμε ότι ο εγκέφαλος συνηθίζει γρήγορα Ό,τι ήταν κάποτε συναρπαστικό γίνεται φυσιολογικό Η συνήθεια μειώνει την ένταση της χαράς όπως ο γάμος κάπως Στην αρχή λες θεέ μου που βρέθηκε αυτός ο άνθρωπος τι λαχείο ήταν αυτό και μετά από χρόνια του λες πάλι άφησες το ποτήρι εδώ Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι χάθηκε η αγάπη Σημαίνει απλά ότι το θαύμα μπήκε στο πλυντήριο της καθημερινότητας Μια άλλη παράμετρος επίσης είναι ότι συγκρινόμαστε συνεχώς Δεν καθόμαστε ποτέ ήσυχοι μέσα σε αυτό που έχουμε Πάντα κοιτάζουμε κάπου γύρω μας Και συνήθως κοιτάζουμε σε τρεις κατευθύνσεις Πρώτα κοιτάζουμε τους άλλους Παιτιαίνουμε κάτι, χαιρόμαστε, λέμε μπράβο μας Και μετά ανοίγουμε το κινητό μας

07:27 Και βλέπουμε κάποιον που έκανε κάτι πιο εντυπωσιακό Πιο γυαλιστερό πιο instagramable πιο wow γενικά και ξαφνικά αυτό που πριν από πέντε λεπτά μας φαινόταν σημαντικό τώρα δείχνει φτωχό όχι επειδή άλλαξε η πραγματικότητα αλλά επειδή μπήκε δίπλα της η άλλη πραγματικότητα του άλλου και έφαγε τη δική μας λάχανο είναι σχεδόν καλλιτεχνικό το ταλέντο μας να ξενερώνουμε τόσο εύκολα με τον εαυτό μας και δεν συγκρινόμαστε μόνο με άλλους συγκρινόμαστε και με μια φανταστική καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας.

08:04 Και αυτό είναι ακόμα πιο ύπουλο. Γιατί εκεί δεν έχεις απέναντί σου έναν αληθινό άνθρωπο. Έχεις απέναντί σου ένα εσωτερικό άβαταρ. Έναν εαυτό πιο ήρεμο, πιο όμορφο, πιο πετυχημένο, πιο όρημο, πιο παραγωγικό, πιο πειθαρχημένο, που ξυπνάει νωρίς, πίνει νερό με λεμόνι, κάνει γιόγκα, απαντάει στα e-mails, δεν τρώει βλακίες στις 11 το βράδυ.

08:27 και εσύ ο κανονικός άνθρωπος που απλώς προσπαθείς να ζήσεις βρίσκεσαι κάθε μέρα να απολογείς σε μια φανταστική εκδοχή του αυτού σου που δεν κουράζεται ποτέ και δεν έχει λογαριασμός να πληρώσει. Συγγνώμη, αλλά έτσι δεν θα νιώσεις ποτέ κανείς επαρκής. Και αυτή είναι η παγίδα που κάνει τη χαρά να μοιάζει με ένα μυστηριώδες ψυχικό ρε τυρέ στο οποίο πιστεύουμε ότι κάποτε θα μετακομίσουμε θα έχει δροσιά το καλοκαίρι, ζέστη το χειμώνα, τεράστια βεράντα με θέα την Ακρόπολη και τότε επιτέλους θα νιώσουμε πλήρεις.

08:59 Γιατί υπάρχει σύγκριση. Φυσικά βοηθάνε και τα social. Γιατί παλιότερα συγκρίνες τη ζωή σου με πέντε ανθρώπους, τη γειτονιά, στο σόι σου, κανένα συνάδερφο, το πολύ μια εξαδέρφη που πάντα ήταν πιο μπροστά. Τώρα συγκρίνεσαι με εκατοντάδες ανθρώπους τη μέρα. Με σώματα, σπίτια, σχέσεις, ταξίδια, καριέρες, πρωινές ρουτίνες, ήρεμα πρόσωπα που ξυπνάνε στις 5 το πρωί, πάνε κάνουν τζόκινγκ, μετιτέισον, τρώνε μουρα και μετά πάνε και βγάζουν λεφτά.

09:33 Λες και τους έδωσε προσωπικά οδηγίες ο Θεός Και εμείς την επιμελημένη κορυφή της ζωής τους Τη συγκρίνουμε με τη δική μας καθημερινή τρίτη Που περιλαμβάνει λογαριασμούς, κούραση, ψυχολογία στο πάτωμα, άπλυτα Και μια φέτα βούτυρο με μέλι που πέσαν άποδα πάνω στο πάπλωμα Έτσι δεν βγαίνει κανείς αρκετός Η σύγκριση παίρνει τη χαρά και την κάνει αξιολόγηση Πάβουμε να βιώνουμε τη ζωή ως εμπειρία Και αρχίζουμε να τη ζούμε ως project Ακόμη και η ηρεμία γίνεται task Έχεις ας πούμε υπενθύμηση στο κινητό 12.30 Νιώσε πληρότητα για 7 λεπτά Με υπενθύμηση Ζούμε σε μια κουλτούρα που τρέφεται Από το να μην χορταίνουμε ποτέ Γιατί αν χορτάσουμε θα σταματήσουμε να κυνηγάμε Και αν σταματήσουμε να κυνηγάμε Κάποιος θα χάσει λεφτά Απλά τα πράγματα Οπότε η πιο μεγάλη για μένα σχεδόν επαναστατική πράξη που μπορούμε να κάνουμε σήμερα Είναι πολύ απλή και δύσκολη βέβαια μαζί Είναι να μείνουμε μέσα σε μια καλή στιγμή και να πούμε Δεν θα τη μετατρέψω αμέσως σε επόμενο στόχο για κάτι άλλο

10:39 Δεν θα τη συγκρίνω Δεν θα τη μικρίνω Θα μείνω εδώ λίγο Αυτό για τώρα είναι αρκετό Για μένα αυτό είναι σχεδόν φιλοσοφικός ακτιβισμός Επίσης μπερδεύουμε την ανακούφιση με την ευτυχία και την πληρότητα Κοίτα να δεις τι γίνεται Έχεις άγχος, πιέζεσαι, ανησυχείς, κυνηγάς κάτι Λες μέσα σου Αν γίνει αυτό θα ηρεμήσω Αν το πετύχω θα είμαι καλά Αν με θέλει αυτός ο άνθρωπος θα νιώσω αλλιώς Αν λυθεί αυτό το θέμα επιτέλους θα ανασάνω Και μετά γίνεται Πετυχαίνεις το στόχο Έρχεται η απάντηση που περίμενες Κλείνει η δουλειά σε θέλει ο άνθρωπος που ήθελες, περνάς τις εξετάσεις, βγάζεις λεφτά και εκεί νιώθεις ένα έντονο αααα, αυτό το αααα.

11:29 Είναι αληθινό, αλλά δεν είναι ευτυχία. Συνήθως είναι η αποχώρηση της αγωνίας που είχαμε πριν. Και επειδή η αγωνία ήταν τόσο μεγάλη, όταν φεύγει εμείς το ζούμε σαν τεράστια χαρά. Και είναι ωραίο, δεν λέω, δεν το υποτιμώ. Η ανακούφιση είναι πολύτιμη. Ρώτα και την τραγουδίστρια πως νιώθει όταν είναι ώρες στην πίστα πάνω στο δωδεκάποντο Μόλις μπαίνει στο καμαρίνι και το βγάζει δεν νιώθει το πόδι της μόνο ανακούφιση Νιώθει το είναι της μια ευτυχία που είναι σχεδόν μυστικιστική εμπειρία Όμως δεν έφτασε στη φώτιση, απλά έβγαλε το παπούτσι Δεν είναι χαρά, είναι ανακούφιση Είναι το νευρικό μας σύστημα που λέει δόξα τω Θεώ τέλειωσε αυτό το μαρτύριο Γι' αυτό μην μπερδεύουμε την ανακούφιση με την πληρότητα. Η ανακούφιση είναι συχνά απότομη, έντονη, είναι σωματική σχεδόν. Η πληρότητα είναι πιο ήσυχη, πιο βαθιά, πιο σταθερή. Η ανακούφιση είναι στιγμιαία. Η αίσθηση πληρότητας, επάρκειας και εσωτερικής ησυχίας είναι κάτι βαθύτερο. Και κανένα εξωτερικό επίτευμα, όσο σημαντικό κι αν είναι, δεν μπορεί να το κάνει αυτό για πολύ.

12:38 παράδειγμα, λες αν βρω σχέση θα είμαι καλά βρεις και σχέση στην αρχή νιώθεις υπέροχα ναι αλλά πόσο από αυτό είναι αγάπη και πόσο είναι η ανακούφιση ότι δεν είσαι πια μόνη μόνος δεν απορρίφτηκες σε διάλεξαν, επιβεβαιώθηκες και αν δεν ξεμπερδέψουμε τη διαφορά της ανακούφισης με την πληρότητα θα ζητάμε διαρκώς νέους στόχους νέους ανθρώπους, νέα επιτεύγματα να μας ξαναδώσουν εκείνο το άτης ανακούφησης, όπως όταν βγάζει τραγουδίστρια τα τακούνια. Όμως αυτό δεν είναι αυτό που ψάχνουμε και δεν θεραπεύει πάντα το μέσα μας. Γιατί άλλο η επιτυχία, άλλο η εσωτερική επάρκεια. Αν κάποιος κουβαλάει από τα παιδικά του χρόνια, από τα τραυματά του ντροπή, ανασφάλεια, τραύμα εγκατάληψης, χαμηλή αυταξία, δεν θεραπεύεται αυτόματα με στόχους.

13:31 Μπορεί να πετυχαίνει και να νιώθει πάλι κενός. Και το όταν θα να είναι η ψυχική άδεια να αναβάλουμε να ζήσουμε. Γιατί για αυτόν τον άνθρωπο το οικείο είναι η αγωνία, η έλλειψη το κυνηγητό, η αβεβαιότητα οι δύσκολες σχέσεις του να προσπαθεί συνεχώς να κερδίσει κάτι που δεν του δίνεται εύκολα να νιώθει παράξενα όταν όλα πάνε καλά να μην απολαμβάνει πραγματικά την επιτυχία του, να χορταίνει δύσκολα ακόμη και όταν παίρνει αυτό που θέλει γιατί μέσα του υπάρχει μια παλιά εκπαίδευση που λέει μην χαλαρώνεις μην εμπιστεύεσαι μην κάθεσαι πολύ στη χαρά το γνώριμο είναι αλλού η ελπίδα είναι ότι αυτό το οικείο δεν είναι μοιραίο δεν σημαίνει ότι επειδή έμαθες την ένταση είσαι καταδικασμένος να ζεις μόνο έτσι αλλά σημαίνει ότι χρειάζεται χρόνος για να γίνει οικεία ή ηρεμία χρειάζεται επανάληψη για να εμπιστευτείς το καλό χρειάζεται δουλειά με τον εαυτό σου για να μην φαίνεται βαρετή η σταθερότητα και η υποπτυχαρά χρειάζεται δουλειά να γίνεσαι ο άνθρωπος που μπορεί επιτέλους να μείνει

14:34 λίγο περισσότερο μέσα στο καλό χωρίς να τρομάζει σε σχέση τώρα με τους στόχους, την επιτευχή τους και τα λοιπά, δεν θέλω να μπερδευτούμε και να βγει το συμπέρασμα ότι οι στόχοι είναι κακοί όχι, οι στόχοι είναι σημαντικοί το πρόβλημα αρχίζει όταν περιμένουμε από το στόχο να μας σώσει. Του φορτώνουμε την αξία του εαυτού μας.

14:53 Και ζούμε μόνο για την επόμενη κορυφή. Καταλάβαμε, ελπίζω μέχρι εδώ, ότι ο άνθρωπος συνηθίζει, συγκρίνεται, κυνηγάει, μπερδεύει την ανακούφιση με την πληρότητα και γενικά έχει μια πολύ ιδιαίτερη ικανότητα να χαλάει μόνος του και τη χαρά του και το Σαββατοκύριακό του. Το ερώτημα τώρα είναι, βγαίνουμε από αυτό? Ή είμαστε καταδικασμένοι να τρέχουμε μια ζωή πάνω σε ένα ψυχικό διάδρομο γυμναστηρίου, λαχανιασμένοι, δρομένοι και υπαρξιακά, ανολοκλήρωτοι.

15:21 Όχι, δεν είμαστε καταδικασμένοι. Αλλά χρειάζεται να κάνουμε κάτι που το βρίσκουμε εμείς πια σχεδόν προσβλητικό. Να μην τρέξουμε αμέσως στο επόμενο. Μερικά πράγματα χρειάζονται απλώς να τα νιώσουμε. Ας κάτσουμε λίγο εκεί. Ακούγεται απλό και είναι απλό Αλλά όχι εύκολο Γιατί προτιμάμε συχνά να τρέχουμε παρά να αισθανόμαστε Πρέπει να μάθουμε να αντέχουμε την αρκετότητα Αυτό είναι μεγάλη τέχνη Οι περισσότεροι ξέρουμε να αντέχουμε τη στέρηση Την έχουμε μάθει Αλλά να αντέξουμε το αυτό για τώρα είναι αρκετό Μας δυσκολεύει Το να λες αυτό είναι αρκετό δεν είναι παρέτηση Δεν είναι μιζέρια, δεν είναι έλλειψη φιλοδοξίας Είναι ψυχική οριμότητα Είναι η ικανότητα να μην μετατρέπουμε κάθε καλή στιγμή σε σκαλοπάτι για την επόμενη Και επίσης ψυχική ωριμότητα είναι να χτίζουμε νόημα όχι μόνο ερεθίσματα Εδώ είναι όλη η διαφορά Ο ιδονικός διάδρομος τρέφεται κυρίως από ερεθίσματα Κάτι καινούριο, κάτι έντονο, κάτι εντυπωσιακό Κάτι που ανεβάζει για λίγο τη θερμοκρασία μέσα μας

16:32 Αλλά η βαθύτερη ικανοποίηση έρχεται από το νόημα Δηλαδή από πράγματα που δεν είναι απλώς ευχάριστα Αλλά μας συνδέουν Με τους ανθρώπους μας, με τις αξίες μας Με κάτι που δημιουργούμε Με κάτι που υπηρετούμε Με κάτι που έχει διάρκεια Η απόλαυση μας δίνει μια ωραία εμπειρία Το νόημα μας δίνει την αίσθηση Ότι κάτι μας αγγίζει βαθιά Μας χτίζει ή μας συνδέει Ας πούμε παράδειγμα Ένα ωραίο δείπνο Η απόλαυση λέει τι ωραία φάγαμε Τι ωραία περάσαμε Το χάρηκα πάρα πολύ.

17:07 Το νόημα λέει, αυτό το τραπέζι με ανθρώπους που αγαπώ μου θύμισε ποιος είμαι και τι αξία έχει να μοιράζομαι τη ζωή. Και έτσι μαθαίνουμε ότι άλλο είναι το μου δώσε λίγη τοπαμίνη και άλλο το μέθρεψε. Ένας ακόμα τρόπος να πάψουμε να είμαστε ανικανοποίητοι είναι να δουλέψουμε το εσωτερικό κενό στη ρίζα του. Εδώ είναι πιο δύσκολη αλλά και πιο τίμια κουβέντα.

17:31 Μερικές φορές δεν φτιάει ότι χαρά κρατάει λίγο. Φταίει ότι μέσα μας υπάρχει μια τόσο παλιά και τόσο βαθιά πείνα που κανένα εξωτερικό πράγμα δεν μπορεί να τη γεμίσει για πολύ Και τότε κάνουμε το εξής ανθρώπινο αλλά κουραστικό Ζητάμε από μια σχέση, από μια επιτυχία από ένα σώμα, από μια δουλειά, από μια αναγνώριση να μας λύσει τώρα πράγματα που γεννήθηκαν πολύ βαθύτερα Να μας λύσει την ανασφάλεια, την τροπή το ότι νιώθουμε ότι είμαστε ανάξιοι, τα παλιά τραύματα το φόβο ότι δεν είμαστε αρκετοί Συγγνώμη αλλά αυτό είναι πολλή δουλειά για ένα στόχο Είναι σαν να λες ας πούμε στο καινούριο σου αυτοκίνητο Σε παρακαλώ θεράπευσέ μου την παιδική εγκατάληψη που νιώθω Δεν είναι αυτή η δουλειά του Εδώ χρειάζεται ειλικρίνεια Να αναρωτηθείς αυτό που κυνηγάω το θέλω όντως Ή θέλω μέσα από αυτό να μην αισθάνομαι αυτό που αισθάνομαι Αυτή η ερώτηση είναι σωτήρια Όπως σωτήριο είναι να μάθουμε να φιλοξενούμε τη χαρά Γιατί πολλοί από εμάς γίναμε καλοί κυνηγοί της χαράς Αλλά πολλοί αμήχαν οικοδεσπότες της

18:38 Μόλις έρθει κάτι καλό αμέσως το χαλάμε Πόσο θα κρατήσει, κάτι θα πάει στραβά Ε, μην το πολύ χαρώ Οκ και τώρα, τώρα τι άλλο θα κάνω Η χαρά θέλει χώρο Θέλει να την νιώσεις χωρίς να την μικρίνεις Θέλει να μην βιάζεσαι να την κάνεις παρελθόν Επίσης θέλει να αποδεχτείς ότι η πληρότητα δεν είναι μόνιμο συνέσθημα Αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό Η πληρότητα δεν είναι να νιώθεις συνέχεια υπέροχα Αυτό δεν είναι πληρότητα, αυτό είναι και ύποπτο Η πληρότητα είναι κάτι πιο ήσυχο, πιο γήινο, πιο ανθρώπινο Είναι να μπορείς να πεις δεν είναι όλα τέλεια, αλλά είναι ok αυτό Και νομίζω αυτή είναι η μεγάλη έξοδος από το μηχανισμό Όχι να πάψεις να θέλεις, όχι να πάψεις να χαίρες, όχι να πάψεις να βάζεις στόχους Αλλά να πάψεις να περιμένεις ότι το επόμενο πράγμα που θα έρθει θα λύσει οριστικά την ανθρώπινη συνθήκη σου Γιατί δεν θα το κάνει Και μεταξύ μας δεν είναι και υποχρεωμένο Όμως κάτσε τώρα να δούμε τι σημαίνει πραγματικά να είμαι ευχαριστημένος, ευχαριστημένη Έχουμε μπερδέψει λίγο τα πράγματα

19:47 Εμείς νομίζουμε ότι ευχαρίστηση σημαίνει να είμαστε μόνοι μας σε μια κατάσταση ελαφριάς εφορίας Με καθαρό δέρμα, λιμένη ψυχολογία και ένα όρατο soundtrack να παίζει από πίσω Δεν είναι αυτό όμως Το να είμαι ευχαριστημένος δεν σημαίνει να είμαι συνέχεια χαρούμενος Δεν σημαίνει να μην έχω προβλήματα Δεν σημαίνει να ξυπνάω κάθε πρωί και να λέω Αχ, άλλη μια υπέροχη μέρα να υπάρχω γιατί εσύ είμαστε ειλικρινής υπάρχουν και μέρες που το μόνο που λες είναι που είναι ο καφές μου και γιατί μου μιλάνε πριν τον πιώ η πραγματική ευχαρίστηση ή μάλλον η βαθύτερη ικανοποίηση είναι κάτι πιο ήσυχο, πιο όρημο, πιο γήινο, δεν είναι κορύφωση δεν είναι έκσταση, δεν είναι wow, είναι περισσότερο το είμαι εντάξει εδώ μπορώ να σταθώ μέσα σε αυτό που ζω χωρίς να θέλω διαρκώς να ξεφύγω από αυτό Αυτό είναι το σημαντικό Γιατί πολλοί άνθρωποι περνάμε τη ζωή μας Νομίζοντας ότι θα νιώσουμε καλά μόνο όταν λυθούν όλα Όταν ηρεμήσουν όλα Όταν τακτοποιηθούν όλα Όταν απαντηθούν όλα τα μηνύματα

20:52 Όταν μικρίνει η κοιλιά μας Όταν μεγαλώσει ο λογαριασμός μας στην τράπεζα Όταν επιτέλους μας αγαπήσει ο σωστός άνθρωπος Με σταθερότητα, βάθος Και εξοχικό στο πορτοχέλη Το να είσαι όμως ευχαριστημένος Δεν είναι να μην σου λείπει τίποτα. Είναι να μην κυριαρχεί όλη σου τη ζωή αυτό που λείπει. Αυτό είναι ψυχική ωριμότητα. Η ευχαρίστηση με την πιο βαθιά έννοια έχει να κάνει με τρία πράγματα.

21:18 Να μπορείς να νιώθεις αυτό που υπάρχει. Γιατί ο ανικανοποιητός άνθρωπος δεν νιώθει αυτό που υπάρχει. Γι' αυτό και είναι διαρκώς απασχολημένος με αυτό που λείπει. Πηγαίνει για φαγητό, σκέφτεται τη δουλειά. Είναι με ανθρώπους που αγαπάς, σκέφτεται τι δεν έχει καταφέρει Πετυχαίνει κάτι και αντί να το νιώσει το αξιολογεί Ξεκουράζεται και νιώθει ενοχές Χαίρεται και αμέσως σκέφτεται πότε θα τελειώσει Έτσι δεν χορταίνει κανείς Το να είσαι ευχαριστημένος σημαίνει ότι μπορείς Έστω λίγο να κατοικήσεις την εμπειρία σου Να μείνεις εκεί, να πίνεις τον καφέ και να πίνεις τον καφέ Να είσαι σε μια όμορφη στιγμή και να μην την κάνεις αμέσως Να μην εξαρτάς όλη σου την αξία από τον επόμενο στόχο.

22:03 Πολλοί άνθρωποι δεν λένε απλά θέλω να πετύχω αυτό. Λένε κρυφά αν πετύχω αυτό τότε θα αξίζω περισσότερο. Και εκεί αρχίζει το δράμα. Γιατί τότε κάθε στόχος δεν είναι απλός στόχος. Γίνεται δικαστήριο. Κάθε πίτευμα γίνεται απόδειξη αξίας. Και κάθε αποτυχή έτσι γίνεται προσωπική καταδίκη. Αν όμως η αίσθηση του εαυτού μας εξαρτάται από το επόμενο βήμα δεν θα νιώσουμε ποτέ πραγματικά ευχαριστημένοι.

22:31 Γιατί πάντα θα υπάρχει ένα επόμενο βήμα. Το να είσαι ευχαριστημένο σημαίνει να λες θέλω, προσπαθώ, εξελίσωμαι αλλά δεν κρέμεται όλη μου η ύπαρξη από το αποτέλεσμα. Αυτό μας γιώνει, μας απελευθερώνει και μεταξύ μας μας κάνει πολύ πιο ευχάριστους ανθρώπους από ότι είμαστε. Και πριν ανέφερα την αρκετότητα είναι πολύ σημαντικό να μπορούμε να πούμε αυτό για τώρα είναι αρκετό.

22:55 Ίσως είναι και η πιο επαναστατική φράση της εποχής μας Γιατί εμείς έχουμε μάθει να λέμε κι άλλο Και μετά τι Και τώρα ποιος είναι ο επόμενος στόχος Ναι αλλά δεν έφτασα ακόμα Ναι αλλά μπορώ και καλύτερα Δεν λέω ότι είναι κακό Να ξέρεις ότι μπορείς και καλύτερα και να το θες Ούτε είναι κακό να εξελίσσεσαι Αλλά αν δεν μπορείς Ποτέ να πεις αυτό είναι αρκετό Τότε έχεις εκπαιδευτεί Όχι να ζεις αλλά να κυνηγάς Κάτσε κάπου και πες Δεν χρειάζεται αυτή τη στιγμή να μεγαλώσω κι άλλο, να αποδείξω κι άλλο, να αποκτήσω κι άλλο για να επιτραπείς τον εαυτό μου να νιώσει καλά.

23:33 Και αυτό είναι τεράστιο αν το πιστεύεις. Άρα τελικά τι σημαίνει να είμαι ευχαριστημένος. Σημαίνει να μπορώ να απολαμβάνω χωρίς να γαντζώνομαι, να μπορώ να θέλω χωρίς να εξαρτιέμαι, να μπορώ να χαίρομαι χωρίς να φοβάμαι αμέσως ότι θα το χάσω, Να μπορώ να υπάρχω χωρίς να νιώθω διαρκώς ελληπής Να μπορώ να αναγνωρίζω ότι όλα δεν είναι τέλεια Αλλά δεν χρειάζεται να είναι για να αξίζει η ζωή μου Η αληθινή ευχαρίστηση δεν είναι μόνιμη εφορία Είναι μια πιο ήσυχη σχέση με τη ζωή Με μια φράση να είμαι πραγματικά ευχαριστημένο σημαίνει Να μπορώ να ζω χωρίς να περιμένω διαρκώς ότι η ζωή θα ξεκινήσει από το επόμενο κεφάλαιο Και αυτό αν το καλοσκεφτείς είναι τεράστια ελευθέρεια.

24:21 Όπως επίσης αν σκεφτείς ότι δε φταίς που δεν κράτησαι πολύ χαρά. Δεν είσαι χάριστος, δεν είσαι χαλασμένος. Έτσι λειτουργεί σε έναν βαθμό άνθρωπος. Αλλά μπορούμε να μάθουμε να ζούμε αλλιώς. Αυτό λέμε, αυτό συζητάμε σε αυτό το επεισόδιο. Να μην βασίζουμε όλη μας τη ζωή στο επόμενο που θα έρθει. Και να μένουμε, να παραμένουμε και να χαιρόμαστε αυτό που ήδη έχει έρθει.

24:43 Δεν μας λείπουν πάντα περισσότερα πράγματα. Τις περισσότερες φορές μας λείπει η ικανότητα να χορτάσουμε. Είμαστε το μόνο πλάσμα που μπορεί να έχει φάει, να έχει αγαπηθεί, να έχει πετύχει, να έχει επιβεβαιωθεί και παρόλα αυτά να κάθετε το βράδυ και να σκέφτετε «Ναι, αλλά κάτι λείπει». Αν αυτό το «Ναι, αλλά» γίνει ο εθνικός ύμνος της ψυχής σου, τότε κινδυνεύεις να γίνεις «hungry ghost».

25:09 Τα hungry ghosts είναι η πνευματική εικόνα της αχόρταγης επιθυμίας. Σύμφωνα με το βουδισμό είναι όντα που έχουν τεράστια πείνα, αλλά δεν μπορούν ποτέ να τη χορτάσουν. Έχουν τεράστια κοιλιά, δηλαδή ατέλειωτη επιθυμία, αλλά πολύ μικρό στόμα ή στενό λαιμό, δηλαδή αδυναμία να ικανοποιηθούν πραγματικά. Και θέλουν να σταμάτητα, καταναλώνουν να σταμάτητα, αλλά δεν γεμίζουν ποτέ, όπως εμείς.

25:36 Στο πλαίσιο του ειδονικού διαδρόμου τα hungry ghosts συμβολίζουν την πλευρά μας που πεινάει συνεχώς για περισσότερα Περισσότερη επιβεβαίωση, περισσότερη επιτυχία, περισσότερη απόλαυση, περισσότερη αναγνώριση Και δεν νιώθουμε ποτέ πραγματικά πλήρεις Μετατρέπουμε το θαύμα σε καθημερινότητα στο τσάκ Βρίσκουμε τον άνθρωπο που θέλαμε και μετά λέμε δεν ξέρω κάτι μου λείπει Πιάνουμε το στόχο που κυνηγούσαμε χρόνια και ύστερα από λίγο νιώθουμε ότι εντάξει, στα ίδια είμαστε Η ψυχή μας συνηθίζει, ο εγκέφαλος προσαρμόζεται Το νευρικό σύστημα βαφτίζει κανονικό αυτό που χτες μας φαινόταν συναρπαστικό Για να μην γίνουμε λοιπόν hungry ghosts, με λεπτό λαιμό και τεράστια κοιλιά Ας κάτσουμε να δούμε μέσα μας γιατί θέλουμε το καθετί Μήπως πεινάμε για το αίσθημα που φανταζόμαστε ότι θα μας δώσει Δεν θέλουμε μόνο τη σχέση Θέλουμε να νιώσουμε ότι αξίζουμε Δεν θέλουμε μόνο την επιτυχία Θέλουμε να νιώσουμε ασφαλής Δεν θέλουμε μόνο την αναγνώριση Θέλουμε να ησυχάσει εκείνη η παλιά φωνή που ψιθυρίζει μέσα μας ότι δεν είμαστε αρκετοί

26:42 Άρα το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη της απόλαυσης Το πρόβλημα είναι η αδυναμία αφομείωσης στην απόλαυση Εδώ νομίζω είναι το σημείο που θα μπαίνει στη συζήτηση ένας σοβαρός φιλόσοφος και θα μας έλεγε κάτι πολύ απελευθερωτικό ας πούμε ότι το ζήτημα της ζωής δεν είναι να συσσωρεύσουμε όλο και περισσότερα πράγματα που θα μας ευχαριστήσουν αλλά να καλλιεργήσουμε ένα ψυχισμό που να μπορεί να δέχεται να νιώθει και να χωνεύει ό,τι ήδη έρχεται Μερικές φορές δεν είμαστε δυστυχισμένοι επειδή μας λείπει κάτι σημαντικό Είμαστε δυστυχισμένοι επειδή δεν μένουμε βαθιά σε αυτό που έχουμε ήδη Δεν σταματάμε Δεν μένουμε στο σημείο. Δεν αφήνουμε την εμπειρία να κατέβει από το κεφάλι στο σώμα και από το σώμα στην ψυχή. Τηγευόμαστε βιαστικά και αμέσως ρωτάμε πού είναι το επόμενο πιάτο.

27:36 Οπότε ίσως η πραγματική ωριμότητα είναι να μην αποκτήσεις περισσότερο. Ίσως να είναι να μάθεις να λες έστω για μια στιγμή αυτό είναι καλό, αυτό το νιώθω, αυτό το αφήνω να με θρέψει. και τελικά ίσως το μεγάλο υπαρξιακό ερώτημα να μην είναι πώς θα βρω περισσότερα αλλά γιατί όταν έρχονται δεν μένουν μέσα μου αυτό για σήμερα για να καλύψω όλους εσάς που μου είχαν στείλει μηνύματα για το γιατί δεν είμαστε ποτέ ευχαριστημένοι αν πιστεύετε ότι αυτό το επεισόδιο αξίζει να το ακούσει κάποιος που το χρειάζεται μπορείτε να του το προωθήσετε αν δεν με ακολουθείτε στο Spotify Ή στο maria.bacodimou.com Ακολουθήστε με Να είστε καλά Να μένετε στη στιγμή Να τη χαίρεστε, να τη χορτένετε Και εμείς τα λέμε στο επόμενο επεισόδιο Φιλιά πολλά