Επεισόδιο 40:Δυσκολεύομαι με τη μνήμη μου: Τι μπορεί να με βοηθήσει;
Πες ΜΑΣ ΤΟΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Σε αυτό το επεισόδιο του podcast «Πες ΜΑΣ ΤΟ» συζητάμε τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να αντιμετωπιστεί η δυσκολία στη μνήμη.
Φιλοξενούμενη του επεισοδίου είναι η Αγγελική Τσάπανου MSc,PhD,Επίκουρη Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας - Νευροψυχολογίας, Ιατρική Σχολή,Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Το podcast “Πες ΜΑΣ ΤΟ” υλοποιείται με την ευγενική χορηγία των εταιρειών: Brains ICS, Pfizer Hellas SA, UTC Διεθνείς Μεταφορές A.E.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Υπότιτλοι AUTHORS Είναι επίκουρη καθηγήτηρια κλινικής ψυχολογίας νευροψυχολογίας στην ιατρική σχολή, στο Εθνικό και Καποδιστρικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Αιγινίτιο Νοσοκομείο. Κυρία Τσάπωνου, σας καλωσορίζουμε στο πέσμα στο ευχαριστούμε θερμά που είστε κοντά μας. Και εγώ σας ευχαριστώ πολύ, είναι χαρά μου και έτοιμη ήμουν να βρίσκομαι εδώ και να έχουμε μαζί αυτή τη συζήτηση.
Θέλουμε πολύ να την κάνουμε αυτή την κουβέντα γιατί γίνεται πολλοί λόγους για τη μνήμη, πολλοί κόσμοι αγωνιά για το ότι εμφανίζουν δυσκολίες στη μνήμη, αγώνουμε μη πάθει κάτι και εμφανίζουν προβλήματα. Οπότε θα θέλουμε να την κάνουμε αυτή την κουβέντα επειδή έχετε εμπειρία στο συγκεκριμένο τομέα και εκπαίδευση σχετική.
Έτσι να μας βοηθήσετε μιλώντας για αυτό το θέμα, εξηγώντας πράγματα που μπορεί να έχουμε την ευκαιρία να δούμε στην πορεία. Οπότε ας ξεκινήσουμε με το πολύ απλό έτσι, τι είναι η μνήμη και τι ρόλο επιτελεί στον αγκεφαλό μας και στη ζωή μας. Η μνήμη είναι μια νοητική λειτουργία, δηλαδή μια λειτουργία του εγκεφάλου μας. Άλλες νοητικές λειτουργίες είναι ο λόγος, η προσοχή, η ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών.
Ίσως η πιο σημαντική είναι η μνήμη και θα εξηγήσουμε έτσι γιατί. Δεν είναι ένα πράγμα ότι δράζεται σε ένα συγκεκριμένο σημείο. Υπάρχουν αυτό που γνωρίζουμε πλέον τα νευρονικά δίκτυα που είναι και μνημονικά δίκτυα, δηλαδή διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου συνδέονται μεταξύ τους με σκοπό τη καλύτερη λειτουργία της μνήμης.
Άλλα σημεία είναι περισσότερο υπεύθυνα για την αποθήκευση, άλλα για την κωδικοποίηση, άλλα για την ανάκλυση της μνήμης. Φυσικά γνωρίζουμε ότι υπάρχουν κάποιες περιοχές συγκεκριμένες που παίζουν πιο εξειδικευμένο ρόλο στην μνήμη όπως είναι ο υπόκαμπος, μετά η αμυγδαλή, ο προμετωπιαίος φλοιός και όλα αυτά μαζί βοηθούν σε αυτή τη λειτουργία που γενικά έτσι ονομάζουμε μνήμη.
Και τι είναι αυτό που αναφέρουν πολύ συχνά σαν δυσκολία στη μνήμη οι άνθρωποι και γιατί έτσι και δημιουργεί μεγάλη αγωνία μήχαθη. Ναι, σωστά. Νομίζω ότι η μνήμη παίζει πολύ σημαντικό ρόλο. Δηλαδή, δύσκολα κάποιος θα αγχωθεί αρκετά εάν είναι λίγο πιο αργός στην σκέψη του ή αν χάσει κάποιο κομμάτι από τη λεκτική του ευχέρεια, όσο θα αγχωθεί με το να αρχίσει να ξεχνάει.
γιατί νομίζω είναι κάτι που μας ανησυχεί, είναι αυτό που φοβόμαστε και ακούμε συχνά που λέει φοβάμαι μην χάσω το μυαλό μου τι είναι αυτό ουσιαστικά φοβάμαι μην αρχίσουν και ξεχνάω πρόσωπα, καταστάσεις, γεγονότα από την ίδια μας τη ζωή και αυτό είναι λίγο πιο τρομακτικό νομίζω ειδικά στα πρώτα στάδια νοητικής έκπτωσης και αυτό νομίζω ότι φοβίζει περισσότερο τον κόσμο Τώρα από τι μπορεί να ξεκινάει συνήθως μπορεί να ξεχνάμε κάποιες λέξεις ή κάποια γεγονότα μικρά μπορεί να ξεχάσουμε για παράδειγμα που αφήνουμε τα κλειδιά μας ή μπορεί λίγο να προσανατολιστούμε σε κάποιο οικείο σε εμάς μέρος.
Βέβαια πάντα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι για όλα αυτά μιλάμε για αλλαγές σε σχέση με το παρελθόν όχι για κάποιον άνθρωπο που ανέκαθεν δεν μπορούσε να ανακαλέσει έτσι εύκολα ονόματα για παράδειγμα. Μιλάμε για αλλαγές σε σχέση με το πώς ήμασταν πριν και ειδικά όταν δεν συντρέχει κάποιος άλλος λόγος όπως όταν είμαστε πάρα πολύ αγχωμένοι ή όταν έχουμε κάποια άλλη νόση όπου εκεί όπως θα εξηγήσουμε και σε συνέχεια επιβαρύνεται το σύνολο της νοητικής μας λειτουργίας.
Νομίζω ότι μου δίνετε την πάση να κάνω μια ερώτηση που μου έρχεται στο μυαλό σε σχέση με το πώς η συναισθηματική μας διάθεση Αν και με ποιο τρόπο μπορεί να επηρεάζει τη μνήμη μας, αν ας πούμε είμαστε πιο στεναχωρημένοι, αν είμαστε πιο πολύ αγχωμένοι γιατί περνάμε κάτι σε μια περίοδο Αυτό μπορεί να επηρεάσει τη μνήμη μας Βέβαια, γνωρίζουμε από πολύ μεγάλη βιβλιογραφία ότι το άγχος και η κατάθλιψη επιβαρύνουν τα όποια νοητικά λήμματα μπορεί να υπάρχουν ή ξεκινάνε κάποιος χρόνια κλινική κατάθλιψη μπορεί να είναι και ο παράγοντας που θα οδηγήσει σε κάποια νοητική έκπτωση ενδεχομένως.
Το άγχος επίσης επιβαρύνει πάρα πολύ, πόσο μάλλον όσο όταν μιλάμε και για ασθενείς που περνάνε και από καρκίνο, που αυτό ούτως ή άλλως ενισχύει το άγχος τους και ενδεχομένως έχουν κάποια αυξημένη καταθλιπτική συμπτοματολογία, σε μία νόσο που μπορεί να συνοδεύεται από κάποια άλλη θεραπεία, από κάποιο χειρουργείο ή από κάποια χημειοθεραπεία ή ορμονοθεραπεία και ειδικά όταν μιλάμε και για το μαστό, μιλάμε για γυναίκες, μπορεί να είναι και σε ηλικία εμεινόπαυσης ή περί εμεινόπαυσης.
Επομένως όλοι αυτοί οι παράγοντες συνδυαστικά επηρεάζουν πάρα πολύ το σύνολο της υγείας του ατόμου συμπεριλαμβανωμένου και της νοητικής υγείας. Αυτό το ακούμε πολύ συχνά η αλήθεια είναι, δηλαδή μπορεί να ακούμε γυναίκες που να κάνουν χημιαθεραπεία και να αναφέρουν ότι παρατηρώ διαφορές στη μνήμη μου, δηλαδή δεν μπορώ να ανακαλύσω ποιοι κάποια ονόματα ή δεν μπορώ να ανακαλύσω λέξεις.
και αντίστοιχα γυναίκες που μπορεί να έχουν μπει σε ορμονοθεραπεία. Αναφέρνω ότι είναι σαν να... που σημαίνει ότι μπορεί να μπουν σε μια εμεινόπωση είτε γιατί είναι σε ηλικία που θα μπαίνανε είτε γιατί μπορεί να μπουν λίγο της ορμονοθεραπείας. Αναφέρνω αυτό το κομμάτι που περιγράφετε σαν να υπάρχει μια θολούρα που λέμε.
Προστά, ακριβώς έτσι περιγράφεται. Πρέπει να πούμε εδώ ότι αυτό είναι υπαρκτό. Δεν είναι κάτι που πιστεύει το άτομο ότι έχει και είναι στο μυαλό του. Υπάρχουν μελέτες που μας δείχνουν ότι υπάρχει αυτό το cancer related cognitive impairment δηλαδή νοητική έκπτωση εξαιτίας της νόσου που συσχετίζεται με την νόσο και είναι αυτό που λέμε ή cancer fog ή chemo fog αυτό το brain fog δηλαδή θολούρα αυτό σαν να έχουμε συνέχεια ένα σύννεφο μέσα στο κεφάλι μας και μάλιστα είναι εντυπωσιακότες συγκεκριμένα για τον καρκίνο του ουμαστού αυτό περιγράφεται σε ποσοστό που αγγίζει το 75%.
Έρχεται αμέσως μετά από τον καρκίνο εγκεφάλου σε ποσοστά. Επομένως, δηλαδή, οι γυναίκες που περνάνε από καρκίνο μαστού μπορεί περίπου 8 στις 10 να αντιμετωπίζουν και κάποια νοητική έκπτωση μέσα στο ταξίδι αυτό του καρκίνου, που από αυτό σε ποσοστό 30 με 40% μπορεί να παραμείνει για κάποιο χρονικό διάστημα ακόμα και μετά το τέλος της θεραπείας.
Βέβαια, σε αυτό το σημείο να πούμε ότι είναι σημαντικό ότι υπάρχει ελπίδα. Αυτό το 75% αμέσως μπορεί να κατέβει στο 30%. Επομένως, οι περισσότερες από αυτές τις γυναίκες, καλώς εγώ των των πραγμάτων, θα ανακτήσουν αυτό ότι χαμένει. Όχι ότι χαμένει, αυτό που έχουν χάσει για λίγο, προσωρινά χαμένει νοητική έκπτωση. δηλαδή θα είναι καλύτερη η μνήμη τους, καλύτερη η ταχύτητα που επεξεργάζονται πληροφορίες, καλύτερη η προσοχή τους, γιατί πολλές φορές και η προσοχή μπλέκεται με το τι είναι μνήμη, τι είναι προσοχή.
Και ακόμα και από αυτές που δεν θα βελτιωθούν άμεσα, σε βάθος χρόνου και οι υπόλοιπες έχουν πολύ μεγάλο περιθώριο και ποσοστό να ανακτήσουν τις νοητικές τους ικανότητες. Νομίζω είναι πολύ σιώδεξο, γιατί μας ακούνε σίγουρα πολλές γυναίκες, οπότε είναι και μια αγωνία που έχουν. Έχει σημασία πρώτα απ' όλα να αναγνωριστεί.
Να αναγνωριστεί ακριβώς. Το ότι μπορεί να συμβαίνει και για ποιο λόγο μπορεί να συμβαίνει και ότι υπάρχει τρόπος και όπως λέτε ελπίδα αυτό να αναστραφεί, να επανέλθει η μνήμη και οι νοητικές λειτουργίες στην πρώτερη κατάσταση. Μπορούμε να πούμε και πώς. Το πώς δεν είναι κάτι μαγικό, ναι, αλλά τι. Είναι αυτό που λέμε και σαν πρόληψη ούτως ή άλλως. Πρόληψη και για το αλσχάιμερ, πρόληψη και γενικότερα για άλλο είδος άνοιες. Έτσι και εδώ τι είναι η καλή διατροφή, η ρωνία σωστή, η παλιά μεσογειακή διατροφή, η άσκηση.
Υπάρχουν μάλιστα στην Ιατρική Σχολή Αθηνών καινούργια ερευνητικά πρωτόκολλα που εφαρμόζουν γυμναστική πριν από τα χειρουργία γιατί έχουν δείξει ότι έχουν πολύ καλύτερη έκβαση μετά σε τους ασθενείς. Άρα γυμναστική πριν από το χειρουργείο, γυμναστική μετά από τις θεραπείες σε συγκεκριμένα πρωτόκολλα φυσικά, έτσι ανάλογα με το κάθε ασθενή.
Ο ύπνος παίζει πάρα πολύ σημαντικό ρόλο, ειδικά όταν έχουμε και γυναίκες και περί εμεινόπαυσης, ο ύπνος παίζει πολύ σημαντικό ρόλο να κοιμόμαστε συγκεκριμένες ώρες, συγκεκριμένη διάρκεια ύπνου και να φροντίζουμε έτσι να έχουμε αυτό που λέμε μη διακοπτώμενο ύπνο το βράδυ. Αυτές είναι απλές μέθοδοι που βοηθάνε πραγματικά και βέβαια υπάρχουν και εξειδικευμένοι κλινικοί αν κάποιος θέλει να ζητήσει βοήθεια και στην Ατρική Σχολή Αθηνών έχει και το μεταπτυχιακό πρόγραμμα που είναι το μοναδικό εξειδικευμένο για τον καρκίνο του μαστού που έχει συνεργασίες με υπηρεσίες που προσφέρουν στα άτομα που χρειάζονται και για νοητική ενδυνάμωση.
Υπάρχει και για τις απομακρυσμένες περιοχές επίσης το πρόγραμμα τηλεατρικής που επίσης κάνουν νοητική εξέταση και εξειδικευμένα και σε άτομα με καρκίνο για να δουν αν όντως είναι το πρόβλημα κατά πόσο σχετίζεται με τον καρκίνο ή αν υπάρχει και κάτι άλλο. και γενικότερα υπάρχει τρόπος να απευθυνθεί κάποιος σε κάποιον ειδικό και να βοηθηθεί από αυτό.
Και φυσικά χρησιμοποιούμε το μυαλό μας όσο μπορούμε, το use it or lose it, όσο το αφήνουμε θα μας αφήσει. Έτσι να κάνουμε νοητική ενδυνάμωση μαζί με τη φυσική ενδυνάμωση, δηλαδή ασκήσεις που βοηθάνε και ενισχύουν αυτές τις δυνατότητες και ικανότητες τις οποίες μπορεί κάπως να έχουμε χάσει την ικανότητά μας. Υπάρχουν έτσι μικρά τρικ που μπορούμε να εμφαρμοστούμε στην καθημερινότητα Γιατί φαντάζομαι, σίγουρα μόλις το είπατε ότι το χρησιμοποιούμε το μυαλό μας Δηλαδή για παράδειγμα, εγώ λέω ένα πολύ απλό παράδειγμα το οποίο το εφαρμόζω και προσωπικά Αν είμαι σε ένα καινούριο μέρος, δεν θέλω να βάλω GPS και να απλά να ακολουθώ οδηγίες Θέλω να δω το χάρτη, ας πούμε να απομνημονεύσω λίγο τους δρόμους από τους οποίους θα περάσω και να κάνω λίγα και αυτό το τεστάκι να κοιτάζω που είμαι ή να δω τώρα και να το θυμάμαι.
Σωστά, αυτό βοηθάει. Γιατί έχουμε αυτό που ονομάζουμε νευροπλαστικότητα εγκεφάλου. Δηλαδή ο εγκέφαλος έχει την ικανότητα να βελτιώνεται, να εξελίσσεται, να γυμνάζεται. Πώς γυμνάζεται ένας εγκέφαλος κάνοντας ασκήσεις. Αυτό πλέον που χρησιμοποιούμε το κινητό μόνο για να περνάει η ώρα μας και έχουμε τις γρήγορες απαντήσεις σε όλα, δεν μας βοηθάει.
Καλύτερα μπορείτε να ανοίξουμε το χάρτη, να ψάξουμε λίγο μόνοι μας, ακόμη και αν δεν το βρούμε, μετά θα μας έρθει η λύση, αλλά θα έχουμε γυμνάσει τον εγκέφαλό μας στο να βελτιωθεί. Και τι γίνεται, δηλαδή, ουσιαστικά αυτές οι συνάψεις που είπαμε στην αρχή ενισχύονται, πυροδοτούνται και δημιουργούνται και καινούριες συνάψεις νευρονικές στον εγκέφαλό μας που έχουν σχέση και με τη μνήμη.
Άρα τους βοηθάμε. Ή να σημειώνουμε πράγματα. Δεν είναι κακό να σημειώνουμε κάποιες φορές. Να σημειώνουμε και μετά ας προσπαθήσουμε να τα ανακαλέσουμε μόνοι μας. Ένα τηλέφωνο ας πούμε που είναι κάτι σύντομο, μικρό. Να το επεξεργαζόμαστε, να το επαναλαμβάνουμε συνέχεια, συνέχεια. Σίγουρα θα βοηθήσουμε τον εγκέφαλό μας παρά θα τον αφήσουμε.
Αφήσουμε. Οπότε είναι ασκήσεις νοητικής ενδυνάμωσης απλές που μπορούν να κάνουν στην καθημερινότητά μας. Πέρα από ένα ιατήριο εξειδικευμένου γηθικού. Σωστά. Σε όστα που υπάρχουν βέβαια και εξειδικευμένα ασκήσεις τόσο με χαρτί και μολύβι όσο και με υπολογιστές. Υπάρχουν προγράμματα μέσω υπολογιστών που μπορεί να ακολουθήσει κάποιος που ενδιαφέρεται και αφορούν την ενδυνάμωση της μνήμης και των άλλων φυσικά νοητικών λειτουργιών.
Αλλά αυτά είναι καθημερινά που μπορούμε να τα κάνουμε μόνοι μας καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας. Είναι και με τη μορφή της πρόληψης καταλαβαίνω. Ακριβώς. Ποιος εποτέ μπορεί να το κάνει με αυτόν τον τρόπο να προκαλεί τον εγκεφαλότηπο. Ακριβώς. Και έτσι επειδή υπάρχουν όπως είπατε και εξειδικευμένα κέντρα και ιατρία στα οποία μπορεί να πιστυνθεί κανείς Στην ουσία πότε είναι καλό να κάνει μια τέτοια αναζήτηση Ναι καλό είναι όχι όταν έγινε κάτι μία φορά που μπορεί να ήμασταν πολύ αγχωμένοι να μην ξανάγινε να ήταν οι συνθήκες Όταν κάτι επιμένει ακόμα και αν το βλέπουμε μόνο εμείς και οι άλλοι γύρω μας δεν το βλέπουν αλλά εμείς αισθανόμαστε ότι κάπου έχουμε έλλειψη τότε είναι καλό να απευθυνόμαστε σε κάποιον ειδικό.
Έχουμε δει ότι αυτό που ονομάζουμε υποκειμενικά νοητικά παράπονα, το subjective cognitive complaints ή decline, συνήθως πολύ μεγάλο ποσοστό από αυτά τα άτομα έχουν ένα μικρό ποσοστό μεγαλύτερο στο όντως να νοσήσουν σε βάθος χρόνου. Απλά μπορεί να έχουν αυτό που ονομάζουμε πολύ ψηλό γνωστικό απόθεμα και ο εγκέφαλός τους να το καλύπτει ακόμα αλλά οι ίδιοι γνωρίζοντας τον εαυτό τους αντιλαμβάνονται ότι όντως κάτι δεν πάει καλά ακόμα και αν δεν το βλέπουν γύρω τους.
Επομένως οι άνθρωποι που το έχουν αυτό και δεν είναι κάτι συμπεριφορικό δηλαδή τώρα μου φταίει η μνήμη μου, μετά μου φταίει να πάω σε έναν δερματολόγο μετά μου φταίει να αλλάξω τα μαλλιά μου Έτσι όταν υπάρχουν συγκεκριμένα παράπονα τότε είναι καλό να πάει σε κάποιον ειδικό νευρολόγο ή νευροψυχολόγο και να κάνει μια πρώτη εκτίμηση.
Ή ακόμα και αν είναι σιγά σιγά, μικρή δηλαδή σταδιακή έκπτωση, αλλά παραμένει, δεν φεύγει. Ή τότε πάλι είναι καλό να απευθυνθεί σε κάποιον ειδικό ώστε να βεβαιωθεί ότι δεν υπάρχει κάτι άλλο ή να γίνει όποια πρόληψη μπορεί να έχει ο καθένας εμείς. Οπότε οι ειδικότητες που εμπλέκονται έτσι στο κομμάτι της μνήμης είπατε νευρολόγος, νευροψυχολόγος.
Σωστά, κυρίως ένας εξειδικευμένος νευρολόγος που έχει εξειδικεύσεις στις άνοιες είναι ο πρώτος που θα εκτιμήσει τέτοια περιστατικά και φυσικά ο νευροψυχολογικός έλεγχος γίνεται από εξειδικευμένους νευροψυχολόγους που είναι αυτοί ουσιαστικά, είμαστε αυτοί που μετράμε το πόσο σκοράρει ο καθένας σε αυτές τις νοητικές λειτουργίες, σε σχέση με ένα μέσο όρο που βγαίνει από άλλα άτομα του ίδιου φίλου, της ίδιας ηλικίας και του παρόμοιου εκπαιδευτικού επίπεδου.
Άρα στη μνήμη για παράδειγμα ένας 85χρονος, λέω, μπορεί να σκοράρει σε ένα τεστ ο μέσος όρος να είναι 8 στα 10. Άρα είμαστε στα 8 στα 10. Είμαστε στα 9 στα 10 γιατί μπορεί να ήταν πιο ικανός, πιο έξυπνος να κάνει πολλή εξάσκηση με το μυαλό του, άρα είναι καλύτερα. Είναι χαμηλότερα και αν είναι χαμηλότερα πόσο χαμηλότερα.
Είναι λίγο ή είναι παθολογικά χαμηλότερα. Αυτό γίνεται ουσιαστικά. Και μιας και αναφέρεται έτσι την ηλικία σαν ένα παράγοντα, Από ποια ηλικία και μετά παρατηρούμε ότι μπορεί να υπάρχουν αλλαγές στη μνήμη μας. Ναι, όταν δεν έχουμε κάποια ασθένεια που μπορεί σε μικρές ηλικίες να συσχετιστεί με νοητική έκπτωση, για παράδειγμα, μπορεί να έχουμε κάποια κρανοκεφαλική κάκωση, κάποιο εγκεφαλικό ή άλλες ασθένες νόσους που μπορεί να επηρεαστεί ανεξαρτήτως η ηλικίας, τότε το σύνυθες για τις άνοιες είναι από τα 65 και μετά που είναι και το όριο που έχει εδρεωθεί παγκοσμίως για την τρίτη ηλικία.
Αυτό δεν αποκλείει να υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις που μπορεί να ξεκινάνε σε μικρότερη ηλικία, ωστόσο είναι περισσότερο σπάνιες. Ο τρόπος αξιολόγησης είναι στην ουσία όπως πω το νευροψυχολογικός έλεγχος που γίνεται... Ο νευρολογικός και ο νευροψυχολογικός έλεγχος σωστά ηλικία είναι ο νούμερο ένα παράγοντας που μπορεί να οδηγήσει σε κάποια άνεα.
Δηλαδή θεωρητικά αν όλοι ζούσαμε μέχρι 120, μάλλον όλοι θα νοσούσαμε από άνεα. Δεν μπορούμε βέβαια αυτό να το ελέγξουμε, αλλά όσο μεγαλώνουμε τόσο αυξάνονται και τα ποσοστά ανάπτυξης κάποιας ανοικής συνδρομής. Άρα μια γυναίκα που μπορεί να είναι κοντά σε αυτή την ηλικία, γύρω στα 60-65, η διαγνωσία της να γίνει σε εκείνη την ηλικία, οπότε να χρειαστεί να λάβει έτσι και μια φαρμακευτική αγωγή, μπορεί να είναι ακόμα περισσότερη δυσκολία, μεγαλύτερη δυσκολία που μπορεί να βιώνει.
και εκεί πολλές φορές αυτό που παρατηρούμε είναι ότι μπορεί να έρχεται και ο παράγοντας του άγχους με το ότι δεν το θυμάμαι, γιατί δεν το θυμάμαι και το άγχος να έρθει και να παρέμβει και στην σύνορα μας ο Λαβής και να δημιουργηθεί ένα σφαβλικό κύκλο. Σωστά, γι' αυτό πολλές φορές ειδικά σε μικρότερες ηλικίες ή σε πολύ προεμαρχικά στάδια προσπαθούμε πρώτα να αντιμετωπίσουμε το άγχος και την κατάθλιψη για να δούμε μετά τι έχει μείνει πραγματικά από αυτή την νοητική έκπτωση.
Βέβαια πλέον επιβεβαιώνεται συγκεκριμένες άνοιες και μέσω απεικονιστικών εξετάσεων και μεγατολογικών εξετάσεων, αλλά γενικότερα αν υπάρχει άγχος και κατάθλιψη θέλουμε είτε αρχικά είτε παράλληλα να το αντιμετωπίσουμε αυτό. είτε με κάποια συμβουλευτική ψυχοθεραπεία, είτε με φαρμακευτική αγωγή όπου χρειάζεται, έτσι ώστε το άτομο να έχει καλύτερο υπόβαθρο για να αντιμετωπίσει μετά την επόμενη νόσο.
Πόσο μάλλον αν έχουμε και κάποιον καρκίνο σε αυτό που αυξάνει φυσικά τα επίπεδα άγχους και στρες και ενδεχομένως και κατάθλιψης. Έτσι από τη δική σας εμπειρία, επειδή είπατε πριν ότι υπάρχει ελπίδα, όντως υπάρχει ο τρόπος να αντιστραφεί, να αντιστραφούν αυτές οι δυσκολίες στην μηχανή ακόμα και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Υπάρχει ελπίδα, ναι, και πρέπει να το κρατήσουμε αυτό. Υπάρχει ελπίδα γιατί όπως είπαμε υπάρχει πρόληψη καταρχάς που πλέον περισσότερος κόσμος γνωρίζει τι σημαίνει η πρόληψη και πώς να το κάνει.
και δεύτερον υπάρχουν πλέον πολύ περισσότεροι εξειδικευμένοι επαγγελματίες υγείας που μπορούν να βοηθήσουν αυτούς τους ανθρώπους με τις κατάλληλες μεθόδους και τις κατάλληλες θεραπείες στην καθημερινότητά τους και στην λειτουργικότητά τους. Γιατί αυτό θέλουμε, να είμαστε όσο το δυνατόν περισσότερο λειτουργικοί στην καθημερινότητά μας.
Και όπως έτσι πολύ ωραία εξηγήσατε, αναφέρετε ότι υπάρχουν πολλοί λόγια για τις οποίες μπορεί να επηρεαστεί η μνήμη μας, που μπορεί να είναι η διάθεσή μας, το άγχος ή η θλίψη που μπορεί να βιώνουμε, οι θεραπείς που μπορεί να χρειαστεί να λάβουμε για την αντιμετώπιση ενός θεματοσυγείας. Οπότε υπάρχουν λόγοι για τις οποίες μπορεί να επηρεαστεί και είναι και η ηλικία φυσικά που κάποιοι άνθρωποι μεγαλώναν μπορεί να εμφανίσουν δυσκολίες, αλλά έχουμε τρόπους παρέμβασης με εξειδικευμένους ειδικούς, όπως λέτε και υπάρχουν και τρόποι με τους οποίους μπορούμε να λειτουργήσουμε και προληπτικά να ενδυναμώσουμε στην ουσία το μυαλό μας για να μπορέσει να διαχειριστεί και τις αλλιές.
Σωστά, σωστά και ποτέ δεν είναι αργά γι' αυτό. Βλέπουμε ότι αυτή η νευροπλαστικότητα του εγκεφάλου υπάρχει και ισχύει και σε μεγάλες ηλικίες. Δεν είναι όπως παλιά που πιστεύαμε ότι μέχρι τα 5 εξελίσσεται ο εγκεφαλός μας, μετά μέχρι τα 18 εξελίσσεται ο εγκεφαλός μας. τώρα γνωρίζουμε ότι μπορούμε να τον βοηθήσουμε σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας.
Όσο νωρίτερα βέβαια, τόσο καλύτερο. Και με πολλά μέτωπα, στην ουσία υπάρχει διατροφή όπως είπατε, υπάρχει άσκηση ή απλή άσκηση ακόμα και το να περπατάμε, να γίνουμε στα συγκίνηση. Με τη ώρα κάθε πρωί που βοηθάει και ο ήλιος ειδικά εδώ στην Ελλάδα, άρα έχουμε πολλαπλά ωφέλη. Γυμναστική, να είμαστε συνέχεια σε κίνηση Σωστά, βοηθάει πάρα πολύ Ο ύπνος Και η νοητική ενδυνάμωση Τώρα προκαλούμε το αναγκεφαλό μας Όπως είπατε, γράφουμε, σημειώνουμε Το παλιό με τον παλιό καλό τρόπο Ακριβώς, και να προσπαθούμε να τα θυμηθούμε από μόνοι μας Ή να πούμε και να νομίζουμε Μπορούμε να το κάνουμε και από διπλότε βρισκόμαστε Αυτό το αναπόμουνι μας έβδομα στην ουσία Και για κάθε λειτουργία, όπως λέτε θέλω να ψάξω κάτι, ας το ψάξω με τον παλιό τρόπο διαβάζοντας την πηγή που είναι διαθέσιμη.
Πολύ ωραία κυρία Τσαπάνου, νομίζω ότι μας μεταφέρετε πολύ χρήσιμες πληροφορίες και οι γυναίκες που μας ακούν πρώτα απ' όλα θα αναγνωρίσουν το ότι μου συμβαίνει, ότι άρα είναι αναμενόμενο να μου συμβεί αλλά υπάρχει και τρόπος να το αντιμετωπίσω. Ακριβώς. Εάν κάποια γυναίκα αισθάνεται έτσι και οποιοςδήποτε άνθρωπος αισθάνεται έτσι, δεν χρειάζεται ούτε να αγχωθεί πάρα πολύ, ούτε να το κρύψει από τον εαυτό του πρώτα και από τους οικείους του.
Δεν είναι μόνος του, που είναι πολύ σημαντικό αυτό. Είναι πάρα πολλοί άνθρωποι που αντιμετωπίζουν τα ίδια ή παρόμοια προβλήματα και πλέον υπάρχουν τρόποι να βοηθηθεί. Αν ας μου θέλει να έρθει στο εγγενήτειο νοσοκομείο, με ποιο τρόπο μπορεί να το κάνει, μπορεί να απευθυνθεί στο... Μπορεί να απευθυνθεί σε εμάς βεβαίως και το Αττικό Νοσοκομείο και ο κύριος Αρκαδόπουλος που εξειδικεύεται και στο καρκίνο του μασθού έχουν ειδικά προγράμματα και εκεί και στο εγγενήτειο σε εμάς κλείνοντας ραντεβού.
μπορεί βέβαια να έρθει για αξιολόγηση της μνήμης και για παροχή υπηρεσιών που μπορούν να βοηθήσουν σε μια πιο ληστική αντιμετώπιση του προβλήματος. Εξαιρετικά. Χαιρόμαστε πολύ που γίνονται πολλοί εξειδικευμένες πια μονάδες, εξειδικευμένοι ειδικοί που αντιμετωπίζουν όπως είπατε ληστικά έναν ασθενή. Και είπαμε και για τις απομονωμένες περιοχές. Ο κ. Παπαγεργίου έχει την τηλεοίσια.
Γιατί είναι σημαντικό, δεν είναι μόνο για τους ανθρώπους που μένουν στην Αθήνα και στην Αττική, αλλά σε όλα τα χωριά, σε όλες τα νησιά, σε όλες τις άλλες μεγάλου πόλεις που είναι εκτός Αττικής υπάρχει και εκεί πρόγραμμα χωρίς να χρειαστεί να έρθουν στην Αθήνα να βοηθηθούν. Πώς κάνουν αναζήτηση στον συγκεκριμένο τρόπο στην ουσία...
Αν αναζητήσουν τη ΛΕΙΑΛΕΙΑΤΡΙΚΗ ΕΓΙΝΗΤΙΟ πάλι θα το βρουν. Εξαιρετικό και αυτό γιατί είναι πολλοί κόσμος που ούζει και εκτός περιεχείας Βέβαια Αττικής ομπότο να ξέρει ότι υπάρχει αυτή η δυνατότητα Βέβαια και πολλοί βέβαια συνάδελφοι που μπορεί από μόνοι τους να έχουν αντίστοιχη υπηρεσία Που μπορεί και εγώ προσωπικά να μην το γνωρίζω Σίγουρα πλέον ξέρω ότι γίνεται, υπάρχει και είναι διαθέσιμο Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ Εγώ σας ευχαριστώ Έτσι πριν κλείσουμε, αν έγινε να πείτε ένα μήνυμα που θέλετε να κρατήσει μια γυναίκα να σας δώσει, ένας άνθρωπος που σας ακούει σήμερα και λίγο δυσκολεύεται και λέει, όχι τώρα γιατί μου συμβαίνει αυτό, τι θέλετε να κρατήσει?
Θα έλεγα υπάρχει ελπίδα, δεν είστε μόνοι ή μόνος. Σας ευχαριστούμε πολύ. Κι εγώ σας ευχαριστώ, να είστε καλά. Αυτό ήταν το πες μας το για σήμερα Ελπίζουμε να απολαύσατε και να βρήκατε χρήσιμη τη συζήτησή μας Μπορείτε να κάνετε εγγραφή για να μην χάσετε τα επόμενα επεισόδια και να ακολουθήσετε το Άλλη Μαζοή στα social media για να ενημερώνεστε για τα νέα και τις δράσεις του συλλόγου Μέχρι το επόμενο επεισόδιο να είστε όλες και όλοι καλά
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
