«Αν το κρασί μοιάζει ίδιο παντού, κάτι έχει πάει λάθος»
Το κρασί με απλά λόγιαΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
O Στεφάν Ντερενονκούρ, ένας από τους σημαντικότερους συμβούλους οινοποίησης στον κόσμο, μιλά για τον κόσμο του κρασιού πέρα από το marketing, την εμπειρία του από το Μπορντό μέχρι τη Συρία και εξηγεί γιατί σήμερα το πιο δύσκολο δεν είναι να φτιάξεις καλό κρασί αλλά να παραμείνεις αυθεντικός.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Γεια σου Ήρω! Γεια σου Παναγιώτη μου! Τι κάνεις, πώς είσαι? Είμαι καλά! Είμαστε στην καρδιά της άνοιξης! Αμφίζουν τα λουλουδάκια! Το καλοκαιράκι έρχεται! Έχουμε περισσότερο φως! Τι άλλο να ζητήσει κάποιος από τη ζωή του! Όντως! Λοιπόν, και σε βλέπω και ακόμα καλύτερα σήμερα γιατί έχουμε σήμερα τρομερό podcast! Κοιτάξτε να δεις!
Σήμερα είναι σαν ένα όνειρό μου να γίνεται πραγματικότητα. Όχι, είναι σαν ένα όνειρό μου να γίνεται πραγματικότητα. Για πες. Κοίτα, έχουμε σήμερα τη χαρά να μιλήσουμε και να ακούσουμε με τον Στεφάντερ Εννοκούρντ. Στεφάντερ Εννοκούρντ, ωραία. Αυτό είναι κάτι τρομερό για όσους γνωρίζουν από κρασί. Για όσους δεν είναι τόσο μη μένοι στον χώρο του κρασίου, τι σημαίνει αυτό.
Για πες μας δυο λόγια και θα τον ακούσουμε τον ίδιο μετά Λοιπόν, ένα όνειρό μου γίνεται πραγματικότητα Γιατί διαβάζω και θαυμάζω τον Στεφάν Τερενοκούρτ πάρα πολλά χρόνια Είναι ένας από τους top συμβούλους εινοποιούς στον κόσμο Και δεν θα ξεχάσω πόσο ξεκίνησε όλη αυτή η επιθυμία μου να τον γνωρίσω Ήμουνα στο Λίβανο και είχα πάει στο Σατώ Μαρσιάς, στα αδέρφια Σάντε Αφού είχα διαβάσει για αυτούς τον Ντικάντερ Και έτυχε να πάω σε ένα ταξίδι στο Λιβάνο Γνωρίζω αυτά τα αδέρφια που είχα γνωρίσει Ότι κάνουν κρασί στη Συρία μες στον πόλεμο Και ότι ο Στεφάντερ Εινοκούρτη είναι συμβουλός τους Και πως φτιάχνει κρασί από μια εμπόλεμη ζώνη Και λέω αυτούς θέλω να τους γνωρίσω Πάω στο Λιβάνο γνωρίζω τους Άντε Μιλάμε και μου λένε για τον Στεφάντερ Εινοκούρτη τους λέω σας παρακαλώ θέλω πάρα πολύ να το γνώρισω.
Μου λέει την επόμενη φορά που θα έρθεις στο Λίβανο θα σε πάρουμε να στο πούμε, να έρθεις να το γνωρίσεις. Λέω πραγματικά το εννοώ. Τέλος πάντων εκεί βομβαρδίζονται εξής γίνεται χαμός. Δεν ξανά πήγα στο Λίβανο. Από τότε μου είχε μείνει. Τέλος πάντων έρχονται κάποιοι άνθρωποι από το Ταφίνο, στο Κλώστα Εγάστα, στο μαγαζί, στο Πέριπλους και λέω θέλω να γνωρίσω τον Στεφάν Τερενοκούρτ δεν είχε γίνει όμως και πάω σε μια έκθεση τώρα στην Αθήνα στην έκθεση της Σούβα και είμαι με το φίλο μου τον Χρήστο που είναι σωμελιέ στην Κουκουβάγια και τον πιάνω και του λέω ο Τερενοκούρτ ήταν μπροστά μου τον έφερε το σύμπαν παιδί μου τον έφερε μετά από χρόνια βέβαια τον έφερε λέει ναι είναι πελάτης μου Του λέω, ρε εσύ ξεστεί, έχω τόσο μεγάλη επιθυμία να του πάρω συνέντευξη Αλλά σήκω να ασχοληθείτε, τώρα αυτός είναι Δηλαδή άμα γκουγκλάρεις, γκουγκλάρ, ένα top wine consultant, winemakers in the world Θα στο βγάλει, αν δεν στο βγάλει η νούμερο ένα, θα το βγάλει μέσα στην πρώτη τριάδα
Και μου λέει, Ρώμη, να ανησυχείς καθόλου Πάμε λοιπόν στον πάγκο του, γιατί έχει ένα εινοπείο άνθρωπος Και έτσι ήταν, εκπροσωπούσε το εινοπείο του τέλος πάντων φίλε μου Στεφάν δεν θυμάσαι έρχεσαι με τον κύριο Αλέξανδρο στο εστιατόριο μας να σου γνωρίσω την ηρώ που είναι διάσημη εγώ τώρα να έχω φέστη να τι μου λέει κάνει podcast το καλύτερο podcast λέω τώρα δεν βαριέσαι άστονα να πει ότι είναι και έτσι γνωριστήκαμε ήταν απίστευτο γελάσαμε πάρα πολύ δηλαδή ένας τόσο πραγματικά σεμνός άνθρωπος όχι λέω ότι είμαι σεμνός αλλά είμαι καρδινάλιος είμαι σεμνός το εννοώ και είμαι τέτοια προσωπικότητα ρε παιδί μου και του μίλησα για το podcast μας και μου λέει βεβαίως Ιρώ κάναμε ένα μήνα βέβαια εδώ πηγαίνε να τα γράψουμε όλα αυτά αλλά εντάξει ευχαριστώ πάρα πολύ με ευνόμων που αυτός ο άνθρωπος μας μίλησε Θα μας πεις και δυο λόγια για τη ζωή του ή θα μας τα πει ο ίδιος Θα μας τα πει ο ίδιος γιατί τα λέγει πολύ ωραία Εγώ να πω αυτά που δεν λέει να πούμε ότι το 2012
τέσσερα κρασιά του πήραν την απόλυτη βαθμολογία 100 από τον Ρόμπερτ Πάρκερ πάρα πολλά από τα κρασιά του έχουν να πάρει τις top βαθμολογίες, όπως και από το Ταφίνος. Είναι ένας άνθρωπος που δεν έχει σπουδάσει νολογία, το λέει, δεν είναι κάτι που κρύβει, δεν λέει ψέματα. Ο άνθρωπος είναι εμπειρικός, θα μάθε όλα πάνω στη δουλειά.
Θα μας τα πει και ο ίδιος. Έχει κατακτήσει τον κόσμο, έχει δουλέψει με τα πιο σημαντικά σπίτια στον Πορντό. έχει κάνει πάρα πολλές συμβουλευτικές σε διαφορετικά σημεία και τον βλέπεις και τα μάτια του γυαλίζουν σαν έφηβος ακόμα και τι να σου πω Παναγιώτη μου εύχομαι πραγματικά να έρθει εδώ γιατί είπε ότι θα έρθει και να πάμε να φάμε και να πιούμε μαζί για να τον γνωρίσεις προσωπικά και θα καταλάβεις Τέλεια πάμε να τον συστήσουμε να μας συστηθεί μάλλον και ο ίδιος να τον ακούσουμε τον ίδιο Εδώ στο Κρασί με Απλά Λόγια Ναι πάμε να τον ακούσουμε και να δούμε τη φωνούλα σου που θα τα μεταγλωτίζεις με τι θα τα λες Ακούτε ακόμα ένα podcast της σειράς το Κρασί με Απλά Λόγια με την Ινοχώο Diploma WSET η Ρόκο Λιακουδάκη και τον Παναγιώτη Ορφανίδη Μια συνεργασία της Λάιφο με το δίκτυο FM 91,5 Για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο της σειράς Το Κρασί με Απλά Λόγια ακολουθήστε μας στο Spotify, στα Apple Podcast, στο κανάλι της LIFO στο YouTube και στο LIFO.gr Πρώτα απ' όλα
πρέπει να ξέρεις ότι δεν είμαι από τον Πορντό. Κατάγομαι από τον βορρά της Γαλλίας. Η περιοχή μου ήταν κάπως θλιβερή. Μια φτωχή περιοχή. Δεν υπήρχε ένα μπελόνιση εκεί. Μόνο μπύρα. Και ο καιρός ήταν πάντα κακός. Πολύ βροχερός. Πολύ γκρίζος. Με έναν ουρανό σαν μολύβι. Έτσι αποφάσισα να αλλάξω τη ζωή μου πολύ νωρίς. Όταν ήμουν 18 χρονών.
Και τυχαία συνάντησα έναν παλιό μου φίλο. Ήταν ένας χαμένος τύπος. Ήθελε να εγκατασταθεί κάπου, αλλά δεν ήξερε πού. Και εγώ, χωρίς να το πολυσκεφθώ, αποφάσισα να τον ακολουθήσω με λίγα χρήματα. Έπειτα μάζεψα τα πράγματά μου σε ένα σακίδιο και με την παλιά μου κιθάρα αποφάσισα να κάνω το στομπέχτο Μπορντό γιατί ήταν περίοδος τρίγου.
Εφτάσα στο Μπορντό το 1982. Ήταν μια εξαιρετική χρονιά και ο τρίγος ήταν φανταστικός για μένα γιατί ήταν πολύ ιδιαίτερος ως προς την ποιότητα της δουλειάς. Όλοι ήταν πολύ χαρούμενοι. Ήταν μια υπέροχη εισοδιά με πολύ ποσότητα και τέλεια ορίμανση και ο καιρός κατά τη διάρκεια του τρίγου ήταν απλός ιδανικός. Αποφάσισα λοιπόν να μείνω.
Βρήκα ένα πολύ παλιό σπίτι, σε πολύ κακή κατάσταση, αλλά για μένα ήταν απλός τέλειο. Εκείνη την εποχή είχα μόνο ένα ποδήλατο για να πηγαίνω στη δουλειά και παντού. Ήταν λίγο δύσκολο να βρω δουλειά. Έτσι, για δύο-τρία χρόνια έκανα μικροδουλειά σε διάφορα κτήματα, κυρίως αμπελόνες. Ήταν πολύ σκληρά. Δεν μου άρεσε. να βλέπεις τον Θεό. Κάτι εξαιρετικά συναρπαστικό.
Δεν τα λέει πολύ ωραία. Συναρπαστικό το πώς ξεκίνησε. Ε, ναι. Με ότο στοπ, κοίτα, αυτά όλα είναι πνευστικά, είπαμε. Εμείς δεν κάνουμε μόνο πόντο-πότκα στο κράσιο. Κάνουμε πόντο-πότκα ζωής. Λοιπόν, τον ρώτησα, λοιπόν, ότι του λέω ότι εσείς βιοδυναμικά άρχισατε να δουλεύετε στα αμπέλια και στα και Λάρια και είστε ένας από τους πέντε πιο διάσημους και αναγνωρίσιμους συμβούλους του κρασιού και του κόσμου του κρασιού. Ποιο είναι το μυστικό σας να είστε από τον πορτό στην Καλιφόνη και από την Ελλάδα στη Σύρια. Ποιο είναι αυτό το element, αυτό το χαρακτηριστικό που έχετε και σας έχει βοηθήσει να πετύχετε και να φτάσετε σε αυτό το απίστευτο επαγγελματικό σημείο.
Πάμε να δούμε τι μας είπε. Πάντα με εξέπλητε όταν δοκίμαζα τις διαφορετικές δεξαμενές. Γιατί παρόλο που κάναμε την ίδια διαδικασία εινοποίησης για όλες, η γεύση διέφερε πολύ από τη μια στην άλλη. Από την αρχή, αυτό έγινε η βάση της φιλοσοφίας μου, πίστεψα ότι η διαφορά προέρχεται από τον αμπελόνα και το έδαφος. Και έτσι ξεκίνησε το πάθος για να καταλάβω το μήνυμα του εδάφους.
Εκείνη την εποχή, αυτό ήταν κάτι πολύ νέο και διαφορετικό. Μιλούσαμε για στυλ, όχι για τερουάρ, ειδικά στον πορντό. Ίσως έφερα κάτι φρέσκο, γιατί δεν είχα οικογενειακή παράδοση, δεν είχα τον πατέρα μου ή τον παππού μου στο χώρο του κρασιού και αυτό μου έδωσε την ελευθερία να είμαι δημιουργικός. Γι' αυτό, σε όλη μου την επαγγελματική ζωή, πιστεύω ότι η γεύση, η ποιότητα και η ταυτότητα του κρασιού προέρχονται από το έδαφος.
Τα πρώτα δέκα χρόνια της καριέρας μου τα πέρασα σε μικρά κτήματα, πάντα όμως με βιοδυναμική καλλιέργεια. Για να είμαι ειλικρινής, δεν ήξερα ότι υπήρχαν άλλοι τρόποι για να φτιάξεις καλό κρασί. Αυτή ήταν η εκπαίδευσή μου. Το 1990 είχα την ευκαιρία να πάω στο Σαν Εμιλιόμ. Η πρόκληση ήταν να αναλάβουμε ένα κτήμα που λέγεται Pavimakan.
Πολύ όμορφο, αλλά το οποίο ήταν σε πολύ κακή κατάσταση τότε. Από την αρχή είχαμε μεγάλη επιτυχία. Εξαιτίας αυτής της επιτυχίας, το 1996, ο κύριος Von Neiperg μου ζήτησε να συνεργαστώ μαζί του. Ήταν ο ιδιοκτήτης του Canon Langafaguer και του Cloloratouar. Ήταν μια πολύ δύσκολη απόφαση για μένα, αλλά τελικά δέχτηκα. και από τον πρώτο χρόνο δημιουργήσαμε ένα κρασί που λεγόταν La Mondote, άγνωστο τότε.
Ήταν πολύ κοντά στο Παβή Μακάν και εγώ ήξερα πολύ καλά αυτό το τερουάρ και έτσι κάναμε ένα φανταστικό κρασί και είχαμε τεράστια επιτυχία παγκοσμίως. Αυτό ήταν ουσιαστικά η αρχή της επιτυχίας μου. Τότε το Μπορντό ήταν διάσημο σε όλο τον κόσμο και οι διεθνείς εινοκριτικοί έδωσαν μεγάλα σκορ. Έτσι, ας πούμε, εγώ έγινα γνωστός κάπως διεθνώς, ας πούμε, στους ανθρώπους που τους άρεσαν τα καλά κρασιά και άρχισαν να εργάζομαι στην Ισπανία, την Ιταλία και τελικά σε πολλές διαφορετικές χώρες.
Ωστόσο, επέλεξα να παραμείνω στον παλιό κόσμο. Απέριψα προτάσεις από Νότια Αφρική, Αργεντινή, Χιλή και Καλιφόρνια. γιατί ήθελαν από εμένα να φτιάξω κρασιά σαν του Μπορντό όμως εμένα κάτι τέτοιο δεν με ενδιέφερε να αναπαράγω δηλαδή ένα στυλ Μπορντό αλλού. Δεν ήταν αυτό το πάθος μου. Το πάθος μου ήταν να πάω στην ύπαρξη της αμπελουργίας στη Μεσόγειο αλλά και στη Μέση Ανατολή.
Η μόνη εξαίρεση ήταν η Καλιφόρνια. Αγαπώ την Καλιφόρνια αλλά ήταν δύσκολο για εμένα να κάνω το στυλ που μου αρέσει εκεί. Όμως δεν μου αρέσει το στυλ των κρασιών Για μένα ήταν πολύ όρημα, πολύ βαριά, πολύ ξυλό Έτσι δημιούργησα τη δική μου εταιρεία Και για έξι χρόνια δούλευα ως νεγκοσιάν Αυτή την περίοδο θυμάμαι με αγάπη Γιατί νίκιαζα ένα αυτοκίνητο στο Σαν Φρανζίσκο Και οδηγούσα στα αμπέλια από πάνω ως κάτω Στην Άπα, στη Σονώμα για να κάνω συνεργασίες με παραγωγούς και τότε νοικιάζα έναν χώρο να μπορώ να κάνω τα δικά μου κρασιά.
Είχα μεγάλη επιτυχία με ένα οικονομικό κρασί στην Napa Valley και μάλιστα εμφανίστηκε στην πρώτη σελίδα του Wine Spectator ως το καλύτερο κρασί σε σχέση ποιότητας τιμής στην Καλιφόρνια. Αυτό οδήγησε σε συνεργασία με τον Francis Ford Coppola ο οποίος διάβασε αυτό το άρθρο και μου ζήτησε να συναντηθούμε και να τον βοηθήσω στο δικό του project.
Πήγα λοιπόν, είδα τα αμπέλια, μίλησα με τους ανθρώπους και πέρασα μια ολόκληρη μέρα με τον Φράνσις Φορτ Κόπολα και τελικά βρεθήκαμε να δουλέψουμε μαζί για 14 χρόνια. Πώς τα φέρνει η ζωή, πες μου τώρα. Με λίγα φράγκα, γιατί τότε ήταν φράγκα, δεν είχαμε γιούρο. Με λίγα φράγκα στην τσέπη, με ότο στοπ, με το φίλο του που ήταν χαμένο στο διάστημα, με την κιθάρα του, γιατί και αυτός ήταν χαμένο στο διάστημα, Πήγαν τώρα να κάνουν ετρίγω στο Μπορντό.
Ποιος του το έλεγε. Και ξαφνικά βρέθηκε στην Καλιφόρνια να εινοποιεί με τον Φράνσις Φορτκόπολα. Να είναι του Κόπολα ο σύμβουλος. Είναι μωρέ αυτό να ακούς την καρδούλα σου και να ακολουθείς αυτό που αγαπάς και σε αρέσει. Ξέρεις τι και αυτό που είπε επίσης ότι εγώ δεν είχα παππού και πατέρα. Και ήμουν ελεύθερος να πειραματίσω.
Δηλαδή αφήστε τα παιδιά σας να πειραματιστούν. να ανοίξουν τα φτερά τους δεν ξέρεις ποτέ τι μπορεί να γίνει γιατί είναι πολύ σημαντικά αυτά που λέει και πλησιάζουν και οι πανελληνίες να το πάμε και εκεί για τα νέα παιδιά μη φοβάστε βρε βγείτε έξω, κάντε auto-stop εντάξει auto-stop μη κάνατε τώρα το 2026 γενικά να μην βάζεις νομίζω όρια στη φαντασία σου και να μην βάζεις στεγανά του στυλ πόσα λεφτά θα βγάλω και πόσα θα...
Αν είναι σκοπός πόσα λεφτά θα βγάλεις ποτέ η αρχική απόφαση δεν είναι σωστή νομίζω. Κοίταξε να δεις, αυτό που λες είναι το πιο σημαντικό. Δεν πρέπει να σκεφτόμαστε πόσα χρήματα θα βγάλουμε αλλά να κάνουμε αυτό που αγαπάμε όσο καλύτερα γίνεται. Όταν το κάνουμε αυτό θα έρθουν όλα, θα έρθει και ενταμιβή. Δεν πρέπει να είναι αυτό σκοπό στα χρήματα.
αυτό πρέπει να είναι το αποτέλεσμα η ανταμοιβή της καλής δουλειάς που κάνουμε έτσι ακριβώς και η φήμη επίσης να είναι αποτέλεσμα της καλής μας δουλειάς να μην είναι αυτός ο σκοπός ο αθέλων γεννωδίας γιατί θες να γίνει δουλειά δηλαδή κάνε το καλά και όλα τα άλλα θα έρθουν πολύ ωραίο όσο δηλαδή ξέρεις ότι εγώ τώρα όταν μιλάγαμε ήμουνα λοιπόν το ρώτησα λοιπόν στην επόμενη ερώτηση ότι τώρα η εμπειρία του είναι 40 τρίγε.
Και ποιες είναι αυτές οι διαφορές σε όλα αυτά τα 40 χρόνια δουλειάς από τότε που άρχισε, εκτός φυσικά από την κλιματική αλλαγή που θα τον ρωτήσω ούτως ή άλλως και αργότερα, ποια είναι η διαφορά κυρίως στον τρόπο σκέψης των ανθρώπων στην εινοποίηση και στην κατανάλωση του κρασιού βασισμένοι αυτή η ερώτηση βέβαια στην δικιά του προσωπική εμπειρία.
Ο κόσμος του κρασιού ήταν πολύ διαφορετικός πριν από 40 χρόνια. Θυμάμαι όταν ξεκινούσα υπήρχαν δύο κατηγορίες. Τα δημοφιλή θηνά κρασιά, κυρίως χαμηλής ποιότητας για όλο τον κόσμο και τα μεγάλα κρασιά. Τότε δεν υπήρχαν πολλοί κριτικοί, ούτε πολλή πληροφόρηση όπως σήμερα. Ήταν μια φανταστική εποχή για εμένα, γιατί έφτιαχνα κρασί για μένα όπως το αγαπούσα.
Το έφτιαχνα αρχικά για τον εαυτό μου. Και ήμουν τυχερός, γιατί πολλοί άνθρωποι ευχαριστιώδησαν με αυτά τα κρασιά που έφτιαχνα και τους άρεσαν. Στην αρχή του αιώνα όμως, τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν. Έγινε μια επανάσταση στην επικοινωνία. Σήμερα όμως είναι διαφορετικά. Η τεχνολογία και τα social media έχουν αλλάξει τα πάντα.
Είναι πιο εύκολο να φτιάξεις καλό κρασί από ό,τι στο παρελθόν. Αλλά σήμερα πρέπει να κάνεις το κρασί για την αγορά. Δεν νοιάζει τόσο το terroir ή τι κάνεις. Πιο πολύ νοιάζει το marketing και το storytelling και η ιστορία του παραγωγού και έχουν γίνει πιο σημαντικά από το ίδιο το terroir. Πιστεύω πάντως πως είναι λιγότερο αληθινό από ό,τι ήταν στο παρελθόν.
Και πιστεύω πως είναι δυσκολότερο να πουλήσεις και να πετύχεις σήμερα. Λιγότερο αληθινό το κράσι σήμερα από ό,τι παλιά. Πολλή επικοινωνία, λιγότερη ουσία. Γενικότερα θα μπορούσαμε να πούμε στη ζωή μας. Ναι, εντάξει. Αυτό πιστεύω ότι είναι κάτι που νιώθει πολύ έντονα στη μεγάλη προσπάθεια όντως οι άνθρωποι να πουλήσουν και μην ξεχνάμε και κάτι.
Ότι έχουν πολλαπλασιαστεί τα εινοποιεία. και οπότε είναι το πολύ περισσότερο προϊόντα από τις 40 χρόνια πριν Σαφώς αν και νομίζω εδώ ότι ο Ντερένο Κούρν μιλάει περισσότερο για τους καταναλωτές για αυτούς που πίνουν κρασί παρά για αυτούς που φτιάχνουν κρασί Ναι μεν αυτοί που φτιάχνουν κρασί πρέπει να το επικοινωνήσουν αλλά το θέμα είναι ότι εμείς πώς διαλέγουμε το κρασί μας λόγω της καλής διαφήμισης ή λόγω της ωραίας γεύσης που έχουμε ψάξει να βρούμε Ναι, ισχύει. Αυτό πολύ σωστά το λες και εσύ, το λέει και ο Στεφάν. Ας προβληματιστούμε.
Τον ρώτησα λοιπόν και για την αλλαγή του κλίματος. Του είπα λοιπόν ότι είναι ένα θέμα που μας απασχολεί όλους και ότι μπαίνουν καινούριες ποικιλίες, διαφοροποιούνται τα σύστηματα κλαδέματος και γίνονται τέλος πάντων πολλές αλλαγές για να ανταπεξέλθει ο κόσμος παράγει κρασί σε αυτές τις νέες προκλήσεις. Και τον ρώτησα ποια είναι η γνώμη του στο θέμα τέλος πάντων της κλιματικής αλλαγής. Για πάμε να δούμε.
Η κλιματική αλλαγή είναι πλέον πραγματικότητα και πολλοί επιστήμονες ασχολούνται με αυτό. Ανησυχώ ιδιαίτερα για την αλλαγή ποικιλειών γιατί μπορεί να αλλοιώσει την ταυτότητα ενός τόπου. Κάτι που για μένα είναι το πιο σημαντικό Για μένα το κλειδί είναι η διαχείριση του εδάφου Πρέπει να κάνουμε τα πάντα για να έχουμε υγιή εδάφη Να βοηθήσουμε να υπάρχει ζωή στη ρίζα και να έχουμε βάθος Να κάνουμε καλλιέργειες κάλυψης Να μην κάνουμε μόνο καλλιέργεια Πρέπει να είμαστε ακριβείς Να σεβόμαστε το φυτό Να έχουμε αυτόν τον τύπο καλλιέργειας Αρία, απελέησιον, εξαιτήρα Αυτή είναι η απόψή του σου λέει μην αρχίσουμε να αλλάζουμε τις ποικιλίες και να βάζουμε άλλες πάμε να διαβάσουμε με αυτά που έχουμε τι μπορούμε να κάνουμε είναι του παλιού κόσμου και δεν θέλει και πολλές αλλαγές στο στυλ ας πούμε της κάθε περιοχής θέλει να κρατήσουμε την παράδοση εγώ το ακούω σημαντικό είναι αυτό και το σέβομαι η αλήθεια είναι ότι γυρνάμε προς τα πίσω ας γυρίσουμε λίγο προς τα πίσω
δεν χρειάζεται να παρέμβουμε Νομίζω ότι όσο προχωράμε, γυρνάμε στους παππούδες και τους προπαππούδες μας και προσπαθούμε να σταματήσουμε να παρεμβαίνουμε εμείς, που ξαφνικά νιώσαμε ότι μπορούμε να τα κάνουμε όλα, ακόμη και με φάρμακα και δεν ξέρω τι, και ας γυρίσουμε πίσω και ας δούμε λοιπόν εμείς να αφούγκραστούμε τη φύση και τι έχει να μας πει, παρά να νομίσουμε εμείς ότι μπορούμε να τα κάνουμε όλα.
Νομίζω ότι κάπως έτσι ίσως αυτό αντιλαμβάνομαι τουλάχιστον εγώ. Εγώ πιστεύω ότι καλά τα λέει. Μ' αρέσει αυτός ο τρόπος αντιμετώπισης. Σίγουρα πάντως θέλει μελέτη και σεβασμό. Σεβασμό νομίζω πάνω απ' όλα. Λοιπόν, τον ρώτησα ότι εσείς του λέω σαν ένας σύμβουλος εινοποιός και αμπελουργός. Έχετε ένα ρίσκο να επαναλαμβάνετε το στυλ σας, δηλαδή να έχετε ένα ομογενοποιημένο στυλ όπου και να πάτε, αντί να παράγετε κρασιά που να εκφράζουν τον τόπο, να εκφράζουν περισσότερο εσάς, το χαρακτήρα σας.
Και για να δούμε τι μας είπε πάνω σε αυτό. Οι Ινωποί μοιάζουμε λίγο με σεφ. Έχουμε το δικό μας στυλ. Αν όμως κατανοήσεις το έδαφος, αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα. Έχω δουλέψει με 28 κτήματα στο Σαν Εμιλιόν και οργάνωνα στο Παρίσι tasting με δημοσιογράφους, Υποστηρίζω και ο Γράφος, Κρητικούς και Σομελιέ και ποτέ δεν άκουσα ότι τα κρασιά μοιάζουν μεταξύ τους.
Φυσικά κάποιοι λένε ότι τους αρέσει ή δεν τους αρέσει το στυλ μου. Γιατί φυσικά έχεις ένα στυλ. Εγώ προτιμώ κρασιά χωρίς κληρότητα, πικράδα. Θέλω κάτι αισθησιακό, με όριμα σταφύλια αλλά φρεσκάδα. Αν όμως το εγώ σου είναι μεγάλο, το στυλ μπορεί να υπερισχύσει του τερουάρ. Και αυτό δεν κρατάει μακροπρόθεσμα. Αν θέλεις η δουλειά σου να κρατήσει για χρόνια Πιστεύω μόνο όταν δείχνεις το τερουάρ μπορείς να το κάνεις αυτό Σωστά τα λέει Γιατί όντως υπάρχει αυτό ρε παιδί μου Να είσαι σύμβουλος και να Όπου και να πας τα κρασιά σου να είναι ίδια Και να δοκιμάζεις ας πούμε Ασύρτικα ας πούμε ένα παράδειγμα Και όλα να είναι ίδια Δεν πανάνε στην Αφρική Δεν πανάνε στην Πιερία Δεν πανάνε στη Σαντορίνη Δεν ξέρω πού να είναι όλα ίδια Εντάξει δεν είναι ωραίο αυτό Εντάξει είναι μια γραμμή αυτή Είναι μια γραμμή στο κρασί Και η αλήθεια είναι ότι ο συγκεκριμένος το έχει κάνει Γιατί άλλοι το κάνουν Δηλαδή είναι άλλοι σύμβουλοι Όλα τα κρασιά τους όπου και να τα κάνουν πολύ καλά
Είναι ίδια Εντάξει και έχουν πετύχει Είναι πετυχημένες προσπάθειες Φυσικά Λοιπόν Ανάλογα βρίσκουν ανθρώπους που τους αρέσουν Γιατί είναι αναλόγως τι ψάχνει και ο καθένας Σωστά και ο πελάτης που ψάχνει Είναι αυτό που έχουμε πει πολλές φορές Που είναι λίγο έτσι σκληρό ίσως να ακουστεί Αλλά για να καταλάβουμε είναι αυτό που λέτε στον χώρο του κρασιού Τα κρασιά τύπου κόλλα Με την έννοια ότι κάθε χρόνο Το κρασί είναι ίδιο με τις προηγουμένες χρονιάς Δεν καταλαβαίνεις λοιπόν το έδαφος Όπως μας έλεγε και ο Λόρεντς Χάρτμαν νομίζω συγκεκριμένα για αυτό Α ναι μας το έλεγε και ο Λόρεντς Το έλεγε πολύ έντονα και όλο Ότι κάθε χρόνο το κρασί πρέπει να βλέπεις Και να καταλαβαίνεις το ποτήρι σου Και τι υπήρξε στον τρίγο Ή τι προηγήθηκε Είχε βροχές δεν είχε βροχές Παρ' όλα αυτά Πολλοί νομίζω καταναλωτές Θέλουν να ανοίγουν τη φιάλη και κάθε χρόνο να είναι ίδιο Να μην αλλάζει κάτι όλα καλά πάμε παρακάτω υπάρχουν κρασιά για όλους μας λοιπόν τον ρώτησα να μας πει ποια είναι η πιο δύσκολη
περιοχή που έχει δουλέψει ποτέ είναι η Συρία λόγω των πολέμων και των καταστάσεων εκεί, είναι το Μπορδό λόγω των καιρικών συνθήκων και των υψηλών προσδοκιών είναι κάποια άλλη περιοχή για να δούμε τι μας λέει Από άποψη αμπελουργίας, το Μπορντό είναι ίσως το πιο δύσκολο μέρος για να παράγεις καλά σταφύλια λόγω του κλίματος και της επιρροής από τον Ατλαντικό και τελικά της υγρασίας.
Υπάρχουν πολλές ασθένειες και χρειάζεται συνεχής προσπάθεια. Πάντα έλεγα στους ανθρώπους μου και στους νέους συνεργάτες μου αν μπορείς να φτιάξεις καλό κρασί στο Μπορντό, μπορείς να το κάνεις οπουδήποτε στον κόσμο. Η Συρία ήταν επίσης μια πολύ δύσκολη εμπειρία. Ξεκίνησα να φυτέυω αμπέλια στις αρχές του 2000. Όμως με τον πόλεμο το 2011 όλα έγιναν εξαιρετικά δύσκολα.
Για παράδειγμα, για τον τρίγο έπρεπε να πηγαίνω στη Βυριτό, όπου έφερναν τα σταφύλια από τη Συρία με ταξί. Τα δοκίμαζα στη Βυριτό, εκεί, και έδινα οδηγίες για το πρωτόκολλο και την ημερομηνία του τρίγου χωρίς να μπορώ να δοκιμάσω το κράσι. Καταλαβαίνετε πόσο δύσκολο είναι αυτό Να φτιάξεις κρασί χωρίς να είσαι εκεί Παρ' όλα αυτά συνεχίσαμε να παράγουμε κρασί Για 13 χρόνια μέσα στον πόλεμο Και το αποτέλεσμα δεν ήταν κακό Ήταν και παραμένει μια πολύ ιδιαίτερη εμπειρία αυτή η συνεργασία μου Πραγματικά όμως έτσι Δηλαδή είναι φοβερό αυτό Να φτιάχνεις κρασί και να μην μπορείς Να πηγαίνεις να τσεκάρεις τις δεξαμενές σου τι γίνεται να στα φέρνει να δοκιμάζεις κάπου αλλού και τώρα και να είναι πιο πόλεμος και στην οικογένεια Σάντε που εκεί επιμένει γιατί η Συρία είναι μια από τις πρώτες γινοπαραγωγικές περιοχές στον κόσμο. Μετά από την Γεωργία και την Αρμενία οι Ασσύριοι φτιάχνανε κρασί.
Οι επόμενες ερωτήσεις που του έκανα του Στεφάν είναι πού ανήκει η καρδιά του αν η καρδιά του αμπελουργικά και εινοποιητικά ανήκει στον Μπορντό που έχει και ο ίδιος το εινοποιείο του τον Ντομέντελα ή στην Τίνο ή στην Καλιφόρνια που έκανε και εκεί κράση που χτυπάει η καρδούλα του και που του αρέσει περισσότερο να κάνει κράσια στην Ευρώπη που είναι πιο δύσκολα λόγω νομοθετικών θετικών κανόνων ή στην Καλιφόρνια για παράδειγμα μπορεί να κάνει ό,τι γουστάρει.
Για να δούμε τι μας λέει. Ναι, θα έλεγα ότι η καρδιά μου ανήκει στην ενοποίηση του Μπορντό. Ίσως επειδή εκεί ξεκίνησα και εκεί ζω. Εκεί έχω και το δικό μου κτήμα. Όταν αποφάσισα πριν από 25 χρόνια να γίνω σύμβουλος, ήταν πολύ σημαντικό για μένα να έχω την δική μου παραγωγή. Ίσως επειδή ήμουν αυτοδημιούργητος, αλλά και επειδή το έβλεπα σαν ένα εργαστήριο.
Γιατί όταν είσαι σύμβουλος, υπάρχουν πάντα περιορισμοί, οικονομικοί ή τεχνικοί. Στο δικό μου κτήμα όμως, ήμουν απόλυτα ελεύθερος. Έτσι μπορούσα να φτιάχνω το κρασί όπως το αγαπώ χωρίς περιορισμούς. Φυσικά πρέπει να σέβεσαι και την οικονομική πλευρά, αλλά μπορώ να φτάσω πολύ μακριά για να πετύχω την ποιότητα που θέλω. Ο Λέξανδρος, ο ιδιοκτήτης, με εμπιστεύεται πολύ.
Γι' αυτό αγαπώ ιδιαίτερα αυτό το εγχείρημα στο Κλωσστεγάστα στην Τίνο. Το πρώτο μου ταξίδι στην Καλιφόρνια ήταν το 2005 και εντυπωσιάστηκα πολύ από την ομορφιά της. Γι' αυτό αποφάσισα να δοκιμάσω τα κρασιά εκεί. Πρέπει όμως να πω ότι δεν μου άρεσαν ιδιαίτερα. Γιατί εκείνη την περίοδο ήταν πολύ βαριά. Πολύ αλκοόλ, έντονη εκχείληση, πολύ ξύλο, επηρεασμένα από το στυλ πάρκερ Έτσι αποφάσισα να δημιουργήσω τη δική μου εταιρεία Για να προτείνω κάτι διαφορετικό Πιο κομψό, πιο ισορροπημένο Και πρέπει να πω ότι ήταν πολύ εύκολο να ξεκινήσεις επιχείρηση στις ΗΠΑ Μέσα σε δύο μέρες μπορούσες να ιδρύσεις εταιρεία Αγάπησα πολύ αυτό το project γιατί ένιωθα πολύ ελεύθερος Θυμάμαι να φτάνω στο Σαν Φραντζίσκο, να νοικιάζω αυτοκίνητο και να πηγαίνω σε αμπελόνες στη Σονόμα και στη Νάπα για να γνωρίσω παραγωγούς και να αγοράσω σταφύλια.
Νίκιαζα εινοποιία και είχαμε μεγάλη επιτυχία. Στη ΣΥΠΑ υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία σε όλα. Από την άλλη στην Ευρώπη υπάρχει ιστορία, παράδοση και ονομασίες προέλευσης. Κάτι που έχει δημιουργηθεί μέσα από πολύ χρόνο. Για μένα η παράδοση είναι πολύ σημαντική. Η Καλιφόρνια είναι νέος κόσμος. Η εινοποιητική της ιστορία είναι μόλις ενός αιώνα.
Το πρόβλημα σήμερα είναι το μάρκετινγκ. Μιλάμε για το κρασί με τον ίδιο τρόπο παντού, ενώ θα έπρεπε να είναι διαφορετικός ανάλογα με την προέλευση. Είναι εντελώς διαφορετικό να μιλάμε για τα κρασιά που έρχονται από μια ιστορική περιοχή, όπως ο παλιός κόσμος, και κάτι εντελώς άλλο να μιλάμε για τα κρασιά που έρχονται από τον νέο κόσμο.
Την πρώτη φορά που άκουσα για την Τίνο ήταν από τον Ζεράρ Μαρζόν, που ήταν ο επικεφαλής ομελιέ των εστιατορίων Αλέντι Κάς. Ήταν πολύ κοντά με τον Αλέξανδρο, τον ιδιοκτήτη του έργου στην Τίνο. Έρχονταν συχνά στις γευσιγνωσίες που διοργάνωνα για τους πελάτες μου με περίπου 70 κτήματα. Συζητούσαμε συχνά και με ενθάρρυνε να πάω στην Τίνο.
Το πρώτο μου ταξίδι εκεί ήταν σοκ. Τόσο όμορφο, τόσο καθαρό, γεμάτο ενέργεια. Πάντα προσπαθώ να έχω μια συνολική αίσθηση ενός τόπου. Την ενέργεια, το έδαφος, τον άνεμο. Τα γρανιτικά εδάφη, όπως στη Στίνου, δίνουν κρασιά καθαρά, κρυστάλλινα. Ο άνεμος δίνει και μια φυσική αλμύρα. Πρέπει να λαμβάνεις υπόψη όλες τις λεπτομέρειες του Τερουά.
κλίμα, έδαφος, υψόμετρο, άνεμο, ξηρότητα και να προσπαθείς να φτιάξεις κρασιά όσο πιο κοντά γίνεται στον τόπο τους. Η Ελλάδα έχει μεγάλη ιστορία συνεινοποίηση και εξαιρετικές ποικιλίες. Πιστεύω ότι τα ελληνικά κρασιά γίνονται όλο και πιο ενδιαφέροντα. Στην αρχή υπήρχαν πολλές ξένες επιρροές αλλά σιγά σιγά οι Έλληνες βρίσκουν το δικό τους στυλ.
Για μένα το μέλλον της ελληνικής αμπελουργίας είναι πολύ μεγάλο. μεγάλο. Η παράδοση υπάρχει. Χρειάζεται απλώς μια μικρή ανανέωση στο στυλ. Η δυναμική είναι απίστευτη για το ελληνικό κρασί. Τι ωραία! Μπορώ να τον ακούω ώρες. Λοιπόν, τον ρώτησα όπως και για τις πωλήσεις του κρασιού παγκόσμια που πέφτουν. Και τι γίνεται με αυτό. Δηλαδή ποια είναι η δικιά του οπτική πάνω σε αυτό που συζητάμε σε τόσα podcast με το ότι δεν βρισκόμαστε στα χρυσά χρόνια του κρασιού στις πωλήσεις.
Η κατανάλωση κρασιού μειώνεται όλο ένα και περισσότερο. Αυτό είναι γεγονός. Όμως πιστεύω ότι υπάρχουν δύο κατηγορίες κρασιού. Υπάρχει το κρασί για απλή κατανάλωση, για διασκέδαση χωρίς πολλή σκέψη με φίλους κτλ. Και αυτή η κατανάλωση μειώνεται πολύ γρήγορα. Αλλά υπάρχει και μια άλλη κατηγορία κρασιών που θα την αποκαλούσα κρασιά έμπνευσης.
Για μένα, σε αυτή την κατηγορία, δεν υπάρχει κρίση. Γιατί αυτά τα κρασιά είναι κάτι περισσότερο από ένα απλό ποτό. Πιστεύω ότι υπάρχει μεγάλο μέλλον για τα μεγάλα κρασιά, για τα κρασιά που εμπνέουν. Και δεν είναι θέμα τιμής, γιατί η ποσότητα αυτών των κρασιών θα είναι πάντα μικρότερη από τη ζήτηση των καταναλωτών. Γι' αυτό δεν ανησυχώ ιδιαίτερα.
Υπάρχει μια μεγάλη κρίση στον κόσμο του κρασιού τα τελευταία χρόνια και πολλοί προσπαθούν να βρουν λύσεις Για κάποιους τα κρασιά χωρίς αλκοόλ φαίνονται ως μια πιθανή λύση για το μέλλον της παραγωγής Για μένα όμως αυτό είναι απλώς μάρκετινγκ Ένα προϊόν χωρίς αλκοόλ δεν είναι πλέον κρασί Είναι κάτι τελείως διαφορετικό και δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιούμε τις ίδιες λέξεις ή το ίδιο μάρκετινγκ για αυτό το είδος προϊόντος Και πρέπει να πω ότι δεν είναι καλά.
Μερικές φορές μοιάζουν λίγο με κρασί. Αλλά ποτέ δεν είναι πραγματικό κρασί. Το κρασί βασίζεται στη ζύμωση των σταφυλιών και περιέχει αλκοόλ. Αν δεν υπάρχει αλκοόλ, τότε δεν πρόκειται για κρασί. Τελείωσε. Δεν δέχεται, ρε παιδί μου. Να σου πω κάτι. Καλά κάνει. Καταλαβαίνω την ανάγκη και εγώ το χρησιμοποιώ. Έχω αρχίσει να αλλάζω λίγο την κοσμοθεωρία μου σε αυτό, στο μηδενικό αλκοόλ.
Και ο Φραγκιόν με είχε επηρεάσει πάρα πολύ σε αυτό. Τέλος πάντων, έχει δίκιο. Κρασί χωρίς αλκοόλ δεν είναι κρασί. Πάρε βρούτο χύμα. Είναι αυτό που μου είχε πει ο Φραγκιόν όταν ήμουν εκεί. Βάζεις σε ένα ποτήρι λίγο κρασί, γέμισε το μανθρακούχο νερό, το αλκοόλ του μειώνεται στο 0, τόσο. Εντάξει άμα δεν είναι λόγω θρησκείας να έχεις το θέμα σου Είσαι μια χαρά και να πάρεις το κρασί Δηλαδή καλύτερα να κάνεις αυτό παρά να φτιάξεις και να ξοδέψεις τόσο πολύ ενέργεια Γιατί σου λέει ξοδεύεις τόσο πολύ νερό και τόσο πολύ ενέργεια Για να κάνεις την αποαλκοολοποίηση που είναι κακό για τη φύση Μπορείς να κάνεις νηστεία και ψάχνεις να βρεις νηστήσιμο τύρι Ε μη φας τύρι Θα είσαι σωστό και αυτό Λοιπόν τον ρώτησα επίσης Τι κρασιά Του αρέσει να πίνει Και τι του Του αρέσει να απολαμβάνει αυτός Όταν στον ελευθερό του χρόνο Για πάμε να δούμε τι μας λέει Αυτό που προτιμώ Είναι να πίνω παλιά κρασιά, παλιές χρονιές Γιατί είναι ένας άλλος κόσμος Καταλαβαίνω ότι σήμερα είναι πολύ δύσκολο
Να κρατάς το κρασί για πολλά χρόνια Όταν πηγαίνω σε wine bars ή εστιατόρια, τα κρασιά είναι σχεδόν πάντα πολύ νέαρα, γιατί η παλαίωση απαιτεί χώρο και χρήματα και αυτό είναι δύσκολο. Ζούμε σε έναν κόσμο όπου όλα γίνονται πολύ γρήγορα. Δεν παίρνουμε πια τον χρόνο να περιμένουμε. Ευτυχώς ασχολούμαι με το κρασί σχεδόν 40 χρόνια, οπότε έχω στο προσωπικό μου κελάρι χιλιάδες φιάλες από πολλές διαφορετικές χρονιές και το αγαπώ αυτό.
Όταν δοκιμάζεις ένα νεαρό κρασί, καταλαβαίνεις την οριμότητα του φρούτου, την ποιότητα της συνοποίησης και ίσως την παλαίωση. Όμως μετά από 10, 15 ή 20 χρόνια, όλα αυτά εξαφανίζονται και έρχεσαι πολύ πιο κοντά στο τερουά, στην ψυχή του κρασιού. Και αυτό το αγαπώ, γιατί είναι μια ειλικρινή σαντανάκλαση. Δείχνει αν το κρασί ήταν καλά φτιαγμένο, αν είχε ισορροπία.
Το κρασί δεν λέει ψέμα. με τον χρόνο αποκαλύπτει πάντα την ψυχή του τόπου και του εδάφους και γι' αυτό αγαπώ αυτό το είδος τον αγαπώ τελείωσε μα αρέσει ρε παιδί μου για να είναι αληθινός καταλαβαίνεις δεν τον παίζει αυτός ο άνθρωπος είναι κορυφαίος, είναι άνθρωπος έχει βαθιά γνώση ο άνθρωπος έχει φιλοσοφία ζωής αγαπάει αυτό που κάνει τόσα χρόνια το υποστηρίζει Ναι και το υποστηρίζει.
Λοιπόν τον ρώτησα αν υπάρχει κάποια περιοχή στον κόσμο που δεν έχει κάνει κρασί και θα θέλει πάρα πολύ να κάνει. Τον ηρώτερο παιδί μου. Ή αν είναι εντάξει ευτυχισμένος με ό,τι έχει κάνει ως τώρα. Έχω υπάρξει πολύ τυχερό στη ζωή μου. Γιατί έχω ανακαλύψει τόσα πολλά μέρη. Τόσα όμορφα τερουάρς. Τόσες χώρες. Τόσους πολιτισμούς.
Τόσους ανθρώπους. Τόσες ποικιλίες. Αλλά πρέπει να πω ότι αν είχα την ευκαιρία να φτιάξω κρασί σε ένα σπουδαίο τερουάρι στην Βουργουνδία, θα ήμουν πάρα πολύ, πάρα πολύ ευχαριστημένος. Επίσης, αν και έχω δουλέψει πολύ στην Τοσκάνη της Ιταλίας, ωστόσο πιστεύω ότι το Μπαρόλο θα ήταν ένα ωραίο μέρος για μένα. Γιατί αγαπώ τα κρασιά από το Μπαρόλο. Αγαπώ τον Εμπιόλο.
Είναι κοντά στη φιλοσοφία της Βουργουνδίας στην πραγματικότητα. Οπότε ναι, το όνειρό μου θα ήταν να πάω στη Βουργουνδία και στο Μπαρόλ Ποτέ ξέρουμε που θέλει να πάει ο άνθρωπος Τι ωραίο! Ξέρεις, ναι ρε παιδί μου, έχω πάρει κατοστάρια Έχω φτιάξει κρασάρες Ήμουνα στα Χόλιγουντ Αλλά εντάξει, το όνειρό μου να πάω στη Βουργουνδία και στο Μπαρόλ Του το εύχομαι, δεν του το ευχόμαστε Είμαι σίγουρος ότι το καταφέρει Μακάρι, πραγματικά Σαν παιδάκι Δηλαδή να τα λέει αυτά Και φίλο για λύστο το μάτι του Λοιπόν, τον ρώτησα Ποια είναι για αυτόν Ρε παιδί μου Η πεμπτουσία του κρασιού τελικά Ποια είναι η χαρά Που παίρνουμε από αυτό Και για να δούμε τι μας λέει Την περασμένη εβδομάδα είχα μια επίσκεψη στο Ντομέντελα και ήταν ένας άντρας και μια γυναίκα οι οποίοι μου είπαν ότι λίγο πριν από την COVID περίοδο και στην αρχή της δικής τους ιστορίας αγάπης είχαν ένα δείπνο σε ένα όμορφο εστιατόριο στο Παρέσι.
Ήταν ερωτευμένοι και αποφάσισαν να παραγγείλουν ένα κρασί Ντομέντελα. Νομίζω ότι η χρονιά ήταν το 2015 και το κρασί είχε κάτι ξεχωριστό για αυτούς. Αποφάσισα λοιπόν να βρουν αυτό το κρασί σε ένα wine shop και το βρήκανα αμέσως μετά το δείπνο. Στη συνέχεια εμφανίστηκε η COVID και ο κόσμος έκλεισε εντελώς. Πέρασαν την περίοδο της καραντίνας στο σπίτι μαζί με δύο κυβότια ντομέντελα και μου είπαν ότι από τότε κάθε Κυριακή πίνουν και μοιράζονται ένα μπουκάλι από το κρασί μου.
Για μένα αυτή είναι μια όμορφη ιστορία και αυτή είναι η μαγεία του κρασίου. Ε, δεν είναι? Είναι, όντως. Όσον αφορά στο κρασί ή την υνοποίηση, είναι πολύ δύσκολο για μένα να αποφασίσω ποια είναι η μεγαλύτερη προσωπική επιτυχία. Και νομίζω ότι δεν είχα πολλές αποτυχίες και δεν έχω καμία μεταμέλεια. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι μερικές φορές, όταν είσαι σύμβουλος, όπως εγώ, είναι πάντα μια ανθρώπινη περιπέτεια.
Και μερικές φορές έχω απογοητευτεί από πελάτες μου. Πολλές φορές. Γιατί όταν έχουν επιτυχία με το κρασί τους, αλλάζουν λίγο. Είναι θέμα εγωισμού Αλλά πρέπει επίσης να πω ότι είναι πάντα χαρά για μένα Όταν ξεκινάς με έναν πελάτη Και με τον χρόνο και την επιτυχία του κρασιού Γίνεται σιγά σιγά ένας πολύ καλός φίλος Και αυτό είναι πολύ σημαντικό για μένα Ωραία μας τα λέει και συνεχίζει Τον ρώτησα με ποιον Αυτό που ρωτάμε δεν τον έβαλε να στήσει τραπέζι αλλά με ποιον θα ήθελε παιδί μου άνθρωπο ζωντανό ή μη θρύλο ότι θέλει να απολαύσει μαζί τα κρασιά του και για να δούμε με ποιον θέλει να πιει τα κρασιά του ο Στεφάν. Καλά που δεν τον έβαλες να βάλει τραπέζι, να μας τρώσει τραπέζι γιατί τα κρασιά που θα έβαζε δεν θα τα βλέπαμε ούτε σε ράφια.
Αν μπορούσα να επιλέξω κάποιον σίγουρα θα ήταν ο Τόμ Γουέιτς γιατί ο Τόμ Γουέιτς είναι τραγουδοποιός και τραγουδιστής. Είναι από την Καλιφόρνια. Και νομίζω ότι άρχισα να γνωρίζω τον Τόμ Γουέιτς στις αρχές της δεκαετίας του 80. Αυτός ο καλλιτέχνης είναι πολύ κοντά στη ζωή μου. Ακόμη και σήμερα. Και νομίζω ότι δεν περνάω περισσότερες από δύο ή τρεις μέρες χωρίς να ακούσω τον Γουέιτς.
Αγαπώ αυτό το σύμπαν. Οπότε ναι, θα ήταν ο Τόμ Γουέιτς σίγουρα. Τι έχεις να πεις Απορώ πως δεν τον γνώρισε Μπορεί να τον έχει Αυτό τον γουστάρει Με αυτό τον Θα ήθελα να μην έχουμε αυτές Τις αγγυλώσεις Με τις μουσικές Και να παίζει Tom Waits Στο podcast του Θα ήταν πολύ ωραίο Ο Tom Waits παίζει και στην τελευταία ταινία Του Τζάρμους Δεν την έχω δει, την έχεις δει father, mother, sister, brother είναι τζάρμος αυτό έχω να πω μόνο είναι κορυφαίος, εμένα μου αρέσει πάρα πολύ και οι μουσικές σου αφού όταν ξέρεις ετοίμαζα όλα αυτά τώρα για να τα μεταφράσεις και όλα αυτά άκουγα Tom Waits για να μπω στο κεφάλι του Στεφάν εντάξει το έχω ζήσει ρε παιδί μου σου λέω αυτό που μου συμβαίνει το έχω απολαύσει 100% με όλο μου το κορμί Το είναι.
Όλο μου το είναι. Λοιπόν, τελευταία ερώτηση που του έκανα είναι φυσικά για τους νέους ανθρώπους. Ποια είναι η συμβουλή του στους νέους ανθρώπους που θέλουν να γίνουν εινολόγοι, αμπελουργοί, εινοποιοί, τέλος πάντων να φτιάξουν κρασί. Τι τους συμβουλεύει αυτός ο άνθρωπος να κάνουν. Στους νέους ανθρώπους που ξεκινούν να ασχολούνται με την εινοποίηση, θα έλεγα διάφορα πράγματα.
Ίσως το πρώτο και το πιο σημαντικό είναι το πάθος. Χρειάζεσαι πολύ πάθος για να κάνεις αυτή τη δουλειά. Γιατί δεν μπορείς να φτιάξεις κρασί με νόημα, χωρίς πάθος. Θα έλεγα επίσης ότι πρέπει να μάθεις την εινολογία πολύ σοβαρά. Και ο μόνος στόχος του να μάθεις την εινολογία είναι τελικά να την ξεχάσεις και να είσαι ο εαυτός σου σε επίπεδο ευαισθησίας.
Γιατί ξέρεις, Ίσως το 85 έως 90% της δουλειάς, αν θέλεις να φτιάξεις ένα μεγάλο κρασί, δεν γίνεται στο κελάρι, αλλά στο αμπέλι. Συνείδηκα να λέω στους νέους ότι αυτή δεν είναι πραγματικά μια δουλειά που μπορείς απλώς να μάθεις. Φυσικά, μπορείς να μάθεις κάποια πράγματα, ίσως δίπλα σε μεγαλύτερους ανθρώπους, σαν και εμένα, με μεγάλη εμπειρία.
Αλλά πιστεύω ότι δεν είναι μια δουλειά που μαθαίνεται μόνο έτσι. Είναι μια δουλειά που πρέπει να την αναπνεύσεις. Γι' αυτό πάρε τον χρόνο να δουλέψεις το αμπέλι, να παρατηρείς, να κοιτάς το χώμα, να κοιτάς τα αμπέλια. Και το κρασί δεν είναι απλώς ένα ποτό. Είναι κάτι περισσότερο. Χρειάζεσαι λίγη φιλοσοφία, λίγη ψυχολογία.
Και δεν είναι κάτι πολύ ορθολογικό. Πρέπει να είσαι ο εαυτός σου και να δουλεύεις με την ψυχή σου και με την ευαισθησία σου. Τι έχεις να πεις. Πες μου, πες μου. τι να πρωτοπώ τώρα για αυτό ειλικρινά είναι απίστευτα αυτό που λέει είναι πολύ ειλικρινές και πολύ ωραία πρέπει να είσαι εαυτό σου και να δουλεύεις με την ψυχή σου και με την ευαισθησία σου και εκεί να κλείσουμε είναι αυτό που λέμε πολλές φορές και στη μουσική ότι είναι να μάθεις μουσική, ένας καλός μουσικός να μάθει μουσική για να την ξεχάσει πως οδηγάς, δεν σκέφτεσαι τι κάνεις έτσι ακριβώς, αυτό ακριβώς νομίζω λέει και ο Ντερενο Κουρτ Μάθε την εινωλογία για να βρεις τον εαυτό σου Να την ξεχάσεις και να βρεις μετά τον εαυτό σου Να πας χωρίς να σκέφτεσαι Πάρα πολύ ωραίο επεισόδιο σήμερα νομίζω Το χαρικές Εξαιρετικός ο καλεσμένος μας Εγώ μας εύχομαι να βρεθούμε και οι τρεις μαζί Και η γυναίκα του η Κριστίν Απίστευτη κυρία και αυτή Να βρεθούμε όλοι μαζί Να φάμε, να πιούμε, να ανταλλάξουμε κουβέντες
Με το καλό, με το καλό, μακάρι Λοιπόν, να κλείνουμε σιγά σιγά Κλείσαμε σήμερα εδώ Μάθαμε, ταξιδέψαμε Προβληματιστήκαμε Ονειρευτήκαμε Φοβερός, φοβερός Ραντεβού στο επόμενο Ραντεβού στο επόμενο Φύγαμε, γεια σας Ακούσατε ακόμα ένα podcast της σειράς του Κρασί με απλά λόγια με την Ινοχώο Diploma W-Set, η Ρόκο Λιακουδάκη και τον Παναγιώτη Ορφανίδη.
Μια συνεργασία της ΛΑΙΦΟ με το δίκτυο FM 91,5. Για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο της σειράς «Το κρασί με απλά λόγια», ακολουθήστε μας στο Spotify, στα Apple Podcast, στο κανάλι της ΛΑΙΦΟ στο YouTube και στο LIFO.gr. Είναι τα podcast της ΛΑΙΦΟ.
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
